Nieuwjaarsbrief van Bert Engelaar aan de regering: "Maak van geluk geen privilege, maar beleid"
Liefste leden van de regering,
Een nieuwjaarsbrief begint meestal met brave wensen en rijm. Dit jaar lukt dat niet. De rijmwoorden zijn op, de rek uit onze levens ook. Ik schrijf jullie vanuit wachtzalen, aan de kassa in de supermarkt, vanuit koude woonkamers en vergaderzalen waar hoop en vermoeidheid naast elkaar zitten als twee vreemden in een trein die te vaak afgeschaft wordt.
Ik wens jullie stilte. De soort stilte die valt wanneer je aan de waterkant staat en de rivier een naam geeft: klimaat. Dat woord is bij ons geen hoofdstuk in een regeerakkoord, het is de natte kelder, de mislukte oogst, de schaduwloze speelplaats in juli, de brandgeur in september.
Kies alstublieft voor leven in plaats van het rekensommetje dat zegt: 'Later'
Koorts behandel je door de oorzaak aan te pakken: uitstoot omlaag, isolatie omhoog, openbaar vervoer dat rijdt, industrie die vooruitgaat zonder de toekomst op te branden. Kies alstublieft voor leven in plaats van het rekensommetje dat zegt: 'Later'.
Ik wens jullie honger. Niet naar macht, maar de knagende honger van kinderen met een lege brooddoos, van gezinnen bij wie de meter in de gang tikt als een aftelklok. Armoede is geen dossier, het is een nachtwacht. Het slaapt niet.
Het zit in de bon die niet betaald raakt, in de brief “herinnering” die altijd komt, in de schaamte bij de apotheker aan de kassa wanneer de kaart niet meewil. Laat dit het jaar zijn van een echte verhoging van het minimum - minstens 15 euro per uur - en een prijswaakhond die basisproducten beschermt tegen graaiflatie, zodat brood en melk geen luxeartikelen worden.
Ik wens jullie angst die iets goeds doet. De angst van ouders die ’s avonds tellen of het nog zal lukken. De angst van zorgverleners die met te weinig mensen te veel lichamen en zielen dragen. De angst van een leraar met dertig blikken in één lokaal.
Laat die angst jullie wakker houden tot er keuzes liggen: het minimumpensioen verhogen en de laagste uitkeringen structureel optillen tot minstens de armoedegrens, de netto koopkracht onderaan versterken, automatische welvaartsaanpassingen, en een humaan, ordelijk migratie- en asielbeleid met snelle, faire procedures, voldoende federale opvang en vroege toegang tot werk, gekoppeld aan een harde aanpak van uitbuiting.
Ik wens jullie schaamte. Bij elke 'moedige beslissing' die vooral steeds iemand anders raakt. Bij elke 'efficiëntie' die betekent dat er nog één persoon minder is aan het loket en één wachtrij meer in de kou. Bij elk 'terugverdieneffect' dat alleen terugkeert naar wie al bezit.
Schaamte kan een kompas zijn, als je luistert. Luister liever naar de stille knik van de nachtwerker, de kassier, de poetshulp, de technicus op de bus die niet komt, dan naar applausmeters in studio’s.
Ik wens jullie vrede. Geen slogan, maar een moreel kompas dat niet alleen naar hier wijst. Gaza vraagt om een duidelijke stem, toegang voor hulp en bescherming van burgers. Net zoals Soedan schreeuwt om zichtbaarheid, terwijl hongersnood en geweld mensen verdelgen. Net zoals de littekens van Rwanda ons herinneren wat er gebeurt als de wereld wegkijkt.
Vrede begint met consequente keuzes: mensenrechten boven handelscomfort, humanitaire corridors boven geopolitieke pose, opvang en bescherming hier voor wie vlucht omdat daar geen leven meer is. Vergeet Aylan Kurdi niet, het kleine lichaam op het strand: de foto die één traan werd en daarna te snel verdampte. Laat die traan eindelijk wegen op elke beslissing die jullie nemen.
Ik wens jullie nabijheid. Kom van je podium af. Neem een bus die wél te laat is. Sta in een winkel aan te dure rekken. Wacht op een afspraak die maanden op zich laat wachten. Nabijheid is geen foto, het is een gesprek in stilte.
Vraag wat 'bevriezen' doet in een huis dat al kil is
Vraag aan mensen wat er breekt wanneer jullie 'hervormen' zeggen. Vraag wat 'bevriezen' doet in een huis dat al kil is. Vraag wie blauw ziet als er met verantwoordelijkheden geschoven wordt.
Ik wens jullie eerlijkheid. Wie koopkracht wil beschermen, zegt luidop waar het geld gehaald wordt: sluit fiscale achterpoortjes, laat onverwacht buitensporige winsten solidair meebetalen, leg een eerlijke bijdrage op grote vermogens en pak belastingontwijking via vastgoed- en dividendconstructies aan. Eerlijkheid is pijnlijk, maar spaart ons de vernedering van eufemismen.
Ik wens jullie verbeelding. Geen luchtbruggen voor cijfers, wel een land dat kiest voor warmte: degelijke woningen in alle wijken, een kortere werkweek gefaseerd in zwaar belaste sectoren met loonbehoud, een menselijk eindeloopbaanpad dat landingsbanen en zware beroepen respecteert, en een fatsoenlijk statuut voor platformwerkers, zodat schijnzelfstandigheid niet langer een businessmodel is.
Ik wens jullie tederheid. Tederheid voor wie jullie niet kennen. Voor de buurvrouw die stiller werd het voorbije jaar. Voor de jongen die twee bussen per dag mist en daardoor te laat komt op school. Voor de vrouw die een infuus laat prikken en lacht naar wie naast haar zit, omdat troost soms alleen een blik is.
Tederheid kost geen miljard. Tederheid vraagt enkel om het woord 'wij' terug te leggen waar het thuishoort.
Ik wens jullie gelijke blik. Racisme is geen slip of the tongue, het is een breuklijn door levens. Spreek je regeringsleden aan wanneer ze spelen met valse tegenstellingen, wanneer ze mensen reduceren tot herkomst of geloof, wanneer ze “wij” smaller willen maken dan onze grondwet. Veroordeel die uitspraken openlijk, mét excuses en gevolgen.
Wie zijn voor jullie 'echte Belgen'? Het antwoord hoort te zijn: iedereen die hier leeft, werkt, liefheeft, hoopt - met of zonder streepje op de naam.
Maak dat zichtbaar met praktijktesten en sancties tegen discriminatie op werk en woonmarkt, met eerlijke toegang tot loketten en rechten, met communicatie die niemand uit het beeld snijdt. Woorden maken werelden: kies woorden die openen, niet afsluiten.
Ik wens jullie een dak boven jullie hoofd. Jullie schaffen het koudeplan af: geen gerichte winteropvang meer, geen zekerheid op een warm bed als het vriest. Wat 'technisch' heet, is op straat een vonnis. Wie door ons land loopt, ziet het karton onder bruggen en het natte deken zonder adres.
Dit is beleid uit een ijskast: dossiers koud, verantwoordelijkheid verstopt. Mooie woorden over 'duidelijkheid' en 'duurzaamheid' blijven leeg zolang er geen bed, deur en menselijk gelaat tegenover staan. Kies voor warmte: herstel het koudeplan en zorg dat niemand nog buiten moet slapen.
Laat 2026 het jaar zijn waarin jullie kiezen voor leven in plaats van het theater van kille moed
Dit was mijn nieuwjaarsbrief, zonder rijm, zonder suikerlaag, met alles wat ik heb. Een man van 46 met een grote mond, maar met een heel klein hartje.
Laat 2026 het jaar zijn waarin jullie kiezen voor leven in plaats van het theater van kille moed. Laat het het jaar zijn van liefde, affectie en genegenheid, betaalbare energie, sterke publieke diensten, een rechtvaardige bijdrage van grote vermogens en onverwachte megawinsten, een kortere werkweek waar de werkdruk verplettert, en een waardige eindeloopbaan voor wie het langst droeg.
Ik feliciteer jullie graag volgend jaar wanneer mijn buurman in november zijn verwarming durft op te zetten zonder te vrezen, wanneer mijn collega in juni geen nachten meer hoeft bij te klussen, wanneer mijn kinderen in september naar school gaan in een klas met leerkrachten, ruimte en adem, wanneer we in december kunnen zeggen dat we minder mensen verloren aan kou, honger en onverschilligheid.
Gelukkig nieuwjaar. Maak van geluk geen privilege, maar beleid.
Met opgeheven hoofd en open handen,
namens wie nog wil geloven dat het beter kan.
Liefs,
Je kapoen Bert Engelaar
en tevens jullie vakbondsvriend met humor en rendement,
Brussel, 1 januari 2026
