Toespraak Zohran Mamdani na zijn verkiezing tot burgemeester van New York
Bedankt, vrienden. De zon is vanavond misschien al wel ondergegaan boven onze stad, maar zoals Eugene Debs[1] ooit zei: “Ik zie de dageraad van een betere toekomst voor de mensheid.”
Zolang we ons kunnen herinneren, hebben de rijken en invloedrijken de werkende mensen van New York verteld dat macht niet in hun handen thuishoort.
Jullie kneusden jullie vingers bij het versjouwen van kratten in de magazijnen, jullie handpalmen werden eeltig door het sturen van een je leveringsfietsen, jullie vingerkoten staan vol littekens van brandwonden in de keuken. Jullie handen waren geen handen om macht te mogen uitoefenen. En toch hebben jullie het de afgelopen 12 maanden aangedurfd om naar iets groters te reiken.
Vanavond hebben we dat tegen alle verwachtingen in bereikt. De toekomst ligt in onze handen. Vrienden, we hebben een politieke dynastie omvergeworpen.
De toespraak van Zohran Mamdani begint om 28:30 in deze YouTube:
Ik wens Andrew Cuomo het allerbeste in zijn privéleven. Maar laat vanavond de laatste keer zijn dat ik zijn naam uitspreek, nu we een bladzijde omslaan in een politiek bestel dat de meerderheid in de steek laat en alleen verantwoording aflegt aan een kleine minderheid.
New York, vanavond heb je iets gepresteerd. Je hebt een mandaat voor verandering gegeven, een mandaat voor een nieuw soort politiek, een mandaat voor een stad die we ons kunnen veroorloven. En een mandaat voor een regering die precies dat waarmaakt.
Bedankt aan de volgende generaties New Yorkers die weigeren te aanvaarden dat de belofte van een betere toekomst een relikwie uit het verleden is.
Op 1 januari word ik beëdigd als burgemeester van New York City. En dat is dankzij jullie. Dus voordat ik nog iets zeg, moet ik eerst dit zeggen: bedankt! Bedankt aan de volgende generaties New Yorkers die weigeren te aanvaarden dat de belofte van een betere toekomst een relikwie uit het verleden is.
Jullie hebben laten zien dat wanneer de politiek tot jullie spreekt zonder neerbuigend te zijn, we een nieuw tijdperk van leiderschap kunnen inluiden. We zullen voor jullie vechten, want ‘wij zijn jullie’.
Of, zoals we in Steinway[2] zeggen: ana minkum wa alaiku (Arabisch voor ‘van ons tot jullie’).
Dank ook aan al diegenen die zo vaak worden vergeten door de politiek van onze stad, en die deze beweging tot de hunne hebben gemaakt. Ik heb het dan over Jemenitische bodega-eigenaren[3] en Mexicaanse grootmoeders, Senegalese taxichauffeurs en Oezbeekse verpleegsters, Trinidadiaanse kantinekoks en Ethiopische tantes. Ja, tantes!
Aan alle New Yorkers in Kensington, Midwood en Hunts Point: weet dit: deze stad is jullie stad en deze democratie is ook van jullie. Deze campagne gaat over mensen zoals Wesley, een organisator van 11-99[4] die ik donderdagavond buiten het Elmhurst Hospital ontmoette. Een New Yorker die buiten de stad woont en elke dag twee uur heen en terug reist vanuit Pennsylvania omdat de huur in deze stad te duur is.
Het gaat om mensen zoals de vrouw die ik jaren geleden op de BX33[5] ontmoette en die tegen me zei: “Ik hield vroeger van New York, maar nu is het alleen maar de plek waar ik woon.” En het gaat om mensen zoals Richard, de taxichauffeur met wie ik 15 dagen lang in hongerstaking was[6] buiten het stadhuis en die nog steeds zeven dagen per week met zijn taxi moet rijden. Mijn broeders, we zijn nu in het stadhuis.
Anderen vinden de politiek van vandaag te wreed om de vlam van de hoop nog te laten branden. New York, we hebben een antwoord gegeven op die angsten.
Deze overwinning is voor hen allemaal. En hij is voor jullie allemaal, de meer dan 100.000 vrijwilligers die deze campagne tot een niet te stoppen kracht hebben gemaakt. Dankzij jullie zullen we van deze stad weer een stad maken waar werkende mensen van kunnen houden en waar ze in kunnen leven. Met elke deur waar jullie hebben aangeklopt, elke handtekening die jullie hebben verzameld en elk moeizaam gesprek dat jullie hebben gevoerd, hebben jullie het cynisme weggenomen dat zo kenmerkend was geworden voor onze politiek.
Ik weet dat ik het afgelopen jaar veel van jullie heb gevraagd. Keer op keer hebben jullie mijn oproepen beantwoord, maar ik heb nog één laatste verzoek. New York City, adem dit moment in. We hebben veel te lang onze adem ingehouden.
We hebben onze adem ingehouden omdat we een nederlaag vreesden, we hebben onze adem ingehouden omdat we als boodschapper werden beschimpt om onze boodschap, we hebben onze adem ingehouden omdat we het ons niet konden veroorloven uit te ademen. Ik wil iedereen bedanken die zoveel heeft opgeofferd. We ademen nu de lucht in van een herboren stad.
Aan mijn campagneteam, dat erin geloofde toen niemand anders dat deed en dat een verkiezingsproject tot zoveel meer heeft gemaakt: ik kan mijn dankbaarheid nooit genoeg uitdrukken. Jullie kunnen nu gaan slapen.
Aan mijn ouders, mama en baba: jullie hebben mij gemaakt tot de man die ik ben. Ik ben zo trots dat ik jullie zoon ben. En aan mijn geweldige vrouw Rama, mijn hayati (Arabisch voor ‘mijn leven’): er is niemand die ik op dit moment, in feite op elk moment, liever aan mijn zijde zou hebben.
Aan alle New Yorkers – of je nu op mij hebt gestemd, op een van mijn tegenstanders, of te teleurgesteld was om überhaupt te gaan stemmen – bedankt om me de kans te geven te bewijzen dat ik jullie vertrouwen waard ben. Ik zal elke ochtend wakker worden met één doel: deze stad voor jullie beter maken dan ze gisteren was.
Velen dachten dat deze dag nooit zou komen, vreesden dat we veroordeeld zouden zijn tot een toekomst met almaar minder, een toekomst waarbij elke verkiezing ons gewoon meer van hetzelfde zou brengen.
Anderen vinden de politiek van vandaag te wreed om de vlam van de hoop nog te laten branden. New York, we hebben een antwoord gegeven op die angsten.
Vanavond hebben we ons duidelijk uitgesproken. Hoop leeft. Hoop is een beslissing die tienduizenden New Yorkers dag na dag hebben genomen, vrijwilligersdienst na vrijwilligersdienst, ondanks de ene na de andere negatieve reclameslogan. Met meer dan een miljoen stonden we in onze kerken, sporthallen, buurthuizen, terwijl we het grootboek van de democratie invulden.
En terwijl we heel alleen onze stem uitbrachten, kozen we samen voor hoop. Hoop boven tirannie. Hoop boven groot geld en kleine ideeën. Hoop boven wanhoop. We hebben gewonnen omdat New Yorkers zichzelf toestonden te hopen dat het onmogelijke mogelijk werd gemaakt. En we hebben gewonnen omdat we erop hebben aangedrongen dat politiek niet langer iets is dat ons wordt opgelegd. Het is iets geworden dat we zelf doen.
Nu ik hier voor u sta, denk ik aan de woorden van Jawaharlal Nehru[7]: “Er komt een zeldzaam moment in de geschiedenis waarop we het oude achter ons laten en het nieuwe betreden, waarop een tijdperk ten einde loopt en waarop de ziel van een natie, die lang onderdrukt is geweest, zich kan uiten.”
Deze avond zijn we uit het oude naar het nieuwe gestapt. Laten we nu dus spreken over wat dit nieuwe tijdperk zal brengen en laten we dat doen met een duidelijkheid en een overtuiging die niet verkeerd begrepen kunnen worden.
Dit wordt een tijdperk waarin New Yorkers van hun leiders een gedurfde visie verwachten op wat we zullen bereiken, in plaats van een lijst met excuses voor dingen waar we te bang voor waren om ze uit te proberen.
Centraal in die visie staat de meest ambitieuze agenda om de crisis in de kosten van levensonderhoud aan te pakken die deze stad sinds de dagen van Fiorello La Guardia[8] heeft gekend: een agenda die de huurprijzen bevriest voor meer dan twee miljoen huurders, die bussen snel en gratis maakt en die universele kinderopvang aanbiedt in onze hele stad.
Misschien kunnen we over een aantal jaar alleen maar betreuren dat het zo lang geduurd heeft voor deze dag kwam. Dit nieuwe tijdperk wordt er een van voortdurende verbetering.
We zullen duizenden extra leraren aanwerven. We zullen de verspilling door een opgeblazen bureaucratie terugdringen. We zullen onvermoeibaar werken om de lichten weer te laten schijnen in de gangen van de wooncomplexen van de New York Council Housing (NYCHA)[9], waar ze al zo lang enkel nog wat flikkerden.
Veiligheid en rechtvaardigheid zullen hand in hand gaan, terwijl we samenwerken met politieagenten om criminaliteit terug te dringen en een Department of Community Safety oprichten dat de crisis op het gebied van geestelijke gezondheid en dakloosheid frontaal aanpakt.
Uitmuntendheid zal de norm worden binnen de overheid, niet de uitzondering. In dit nieuwe tijdperk dat we voor onszelf creëren, zullen we weigeren om degenen die verdeeldheid en haat zaaien nog een kans te geven ons tegen elkaar op te zetten.
In deze periode van politieke duisternis zal New York het licht zijn. Hier geloven we in opkomen voor degenen van wie we houden, of je nu een immigrant bent, of een lid van de transgemeenschap, of een van de vele zwarte vrouwen die Donald Trump uit haar federale baan heeft ontslagen, of een alleenstaande moeder die nog steeds wacht tot de prijs van haar winkelkar daalt, of iemand anders die met de rug tegen de muur staat... Jullie strijd is onze strijd.
En we zullen een stadhuis bouwen dat standvastig aan de zijde van de Joodse New Yorkers staat en niet wankelt in de strijd tegen de plaag van antisemitisme. Een stad waar de meer dan een miljoen moslims weten dat ze erbij horen – niet alleen in de vijf grote wijken van deze stad, maar ook in de wandelgangen van de macht.
New York zal niet langer een stad zijn waar je met islamofobie kunt heulen en er een verkiezing mee kunt winnen. Dit nieuwe tijdperk zal worden gekenmerkt door competentie en medeleven. Te lang werden die twee tegenover elkaar uitgespeeld.
We zullen bewijzen dat er voor de overheid geen enkel probleem te groot is om op te lossen, geen zorg te klein om er zich om te bekommeren.
Jarenlang hebben de mensen in het stadhuis alleen diegenen geholpen die hen konden helpen. Maar op 1 januari luiden we een stadsbestuur in dat iedereen helpt.
Nu weet ik dat velen onze boodschap alleen hebben gehoord door de lens van foute informatie. Er werden tientallen miljoenen dollars uitgegeven om de werkelijkheid te herdefiniëren en onze buren ervan te overtuigen dat dit nieuwe tijdperk iets is waar ze bang voor moeten zijn.
Zoals zo vaak het geval is geweest, heeft de miljardairsklasse geprobeerd degenen die 30 dollar per uur verdienen ervan te overtuigen dat hun vijanden degenen zijn die 20 dollar per uur verdienen.
Ze willen dat we onderling ruzie maken, zodat we afgeleid worden van het werk om een reeds zeer lang gebrekkig systeem te hervormen. We weigeren hen nog langer de spelregels te laten dicteren. Ze zullen zich aan dezelfde regels moeten houden als de rest van ons.
Samen zullen we een generatie van verandering inluiden. En als we deze moedige nieuwe koers omarmen in plaats van ervoor weg te lopen, kunnen we reageren op de oligarchie en het autoritarisme met de kracht die het vreest, niet met de verzoening waar het naar hunkert.
Als iemand de natie die door Donald Trump werd verraden kan laten zien hoe ze hem kunnen verslaan, dan is het wel deze stad die hem groot heeft gemaakt. En als er een manier is om een despoot angst aan te jagen, dan is het door de omstandigheden te ontmantelen die hem in staat hebben gesteld zijn macht te vergaren.
Dit is niet alleen hoe we Trump stoppen, dit is ook hoe we zijn opvolger stoppen. Dus, Donald Trump, aangezien ik weet dat je kijkt, ik heb vier woorden voor je: “Turn the volume up! (vrij vertaald: Laat onze stem nog harder klinken!).
We zullen slechte verhuurders ter verantwoording roepen, omdat de Donald Trumps van onze stad veel te comfortabel zijn geworden in het misbruiken van hun huurders. We zullen een einde maken aan de cultuur van corruptie die miljardairs als Trump in staat heeft gesteld belastingen te ontduiken en belastingvoordelen te misbruiken.
We zullen samen met de vakbonden de bescherming van werknemers uitbreiden, omdat we, net als Donald Trump, weten dat wanneer werkende mensen ijzersterke rechten hebben, de bazen die hen willen uitbuiten, heel klein worden.
New York zal een stad van immigranten blijven: een stad die is gebouwd door immigranten, wordt aangedreven door immigranten en vanaf vanavond ook nog eens wordt geleid door een immigrant.
Luister dus goed naar mij, president Trump, als ik dit zeg: om één van ons te pakken te krijgen, moet je eerst langs ons allemaal. Als we over 58 dagen het stadhuis binnenstappen, zullen de verwachtingen hooggespannen zijn. We zullen eraan voldoen.
Als dat waar moet zijn, laat het proza dat we schrijven dan nog steeds rijmen, en laten we een schitterende stad bouwen voor iedereen. En we moeten een nieuwe weg inslaan, net zo moedig als de weg die we al hebben afgelegd.
De conventionele wijsheid zal je vertellen dat ik verre van de perfecte kandidaat ben. Ik ben jong, ondanks mijn verwoede pogingen om ouder te worden. Ik ben moslim. Ik ben een democratisch socialist. En het ergste van alles is dat ik weiger me hiervoor te verontschuldigen.
En toch, als deze avond ons iets leert, dan is het dat de traditionele conventies ons hebben tegengehouden. We hebben ons hoofd gebogen voor het altaar van de voorzichtigheid en hebben daar een hoge prijs voor betaald. Nog teveel werkende mensen kunnen zich niet herkennen in onze partij en te veel van ons hebben zich tot rechts gewend voor antwoorden op de vraag waarom ze in de steek zijn gelaten.
We laten de middelmatigheid achter ons. We hoeven niet langer een geschiedenisboek te openen om te bewijzen dat de Democraten durven groot te zijn.
Onze grootsheid zal allesbehalve abstract zijn. Ze zal voelbaar zijn voor elke huurder met een gegarandeerde stabiele huur die op de eerste dag van elke maand wakker wordt met de wetenschap dat het bedrag dat hij moet betalen niet is gestegen ten opzichte van de maand ervoor.
Ze zal voelbaar zijn voor elke grootouder die het zich kan veroorloven om in het huis te blijven wonen waarvoor hij heeft gewerkt en wiens kleinkinderen in de buurt kunnen blijven wonen omdat de kosten van kinderopvang hen niet naar Long Island hebben gedreven.
Het zal worden gevoeld door de alleenstaande moeder die veilig naar haar werk kan reizen en wier bus snel genoeg rijdt zodat ze haar kinderen niet overhaastig naar school hoeft te brengen om nog op tijd op haar werk te raken. En het zal worden gevoeld wanneer New Yorkers 's ochtends hun krant openslaan en titels lezen over succes, niet over schandalen.
Maar bovenal zal het worden gevoeld door elke New Yorker wanneer de stad waar ze van houden eindelijk ook terug van hen houdt.
New York, wat gaan we samen bevriezen? (het publiek antwoordt) De huur!
New York, hoe wordt het openbaar vervoer? Snel en gratis!
New York, we gaan samen voor universele… kinderopvang!
Laten we deze woorden die we samen hebben uitgesproken, de dromen die we samen hebben gedroomd, samen realiseren.
New York, deze kracht is de jouwe. Deze stad is de jouwe.
Dank jullie.
Lees ook: New York City verkiest linkse burgemeester Zohran Mamdani
Vertaling door Jan Reyniers.
Notes:
[1] Eugene Debs (1855-1926) is een icoon van de sociale strijd in de VS. Hij was openlijk socialist en een van de oprichters van de socialistische vakbond Industrial Workers of the World (IWW). Hij was vijf maal presidentskandidaat voor de Socialist Party of America. In 1894 belandde hij als stakingsleider in de gevangenis, waar hij zijn politieke visie ontwikkelde. Bij zijn vijfde kandidatuur behaalde hij zonder enige toegang tot de media 3,4 procent van de stemmen. In 1918 werd hij tot tien jaar gevangenis veroordeeld voor ‘landverraad’ omdat hij zich had verzet tegen de deelname van de VS aan de oorlog in Europa. Na drie jaar werd straf omgezet in huisarrest, wegens zijn slechte gezondheid. Hij stierf in 1926 aan de gevolgen van de hartkwaal die hij opliep in de gevangenis. Wat opvalt is dat het publiek onmiddellijk luid juicht bij de vermelding van Debs door Mamdani. Zij weten wie Debs is, ook al is dat een figuur die nergens voorkomt in de mainstream historische overzichten.
[2] Steinway is een buurt in wijk Astoria, deelgemeente Queens, genoemd naar de pianofabriek Steinway die er ooit stond. Het is een zeer multiculturele buurt met veel kleine handelszaken op Steinway Street.
[3] Een bodega in New York is een kleine kruidenierswinkel, geen wijnkelder zoals in Spaanstalige landen.
[4] 11-99 verwijst naar de acties van de afdeling 1199SEIU van de vakbond United Healthcare Workers voor betere lonen.
[5] Een verwijzing naar acties voor het behoud van de buslijn BX33 tussen de wijken Port Morris en Harlem.
[6] Met zijn deelname aan de hongerstaking van meerdere taxichauffeurs in 2021 zette Mamdani zich voor het eerst prominent op de politieke kaart van zijn stad. Zij protesteerden tegen de hoge licentierechten die zijn voor hun taxivergunning moesten betalen aan de stad. Hij was toen net voor het eerst verkozen als lid van het Congres van de staat New York.
[7] Jawaharlal Nehru (1889) was de eerste premier van het onafhankelijke India, vader van de latere eerste minister Indira Gandhi. Mamdani’s vader is een etnisch Indiase Oegandees, emeritus hoogleraar aan de Columbia University, zijn moeder Mira Nair is een Indiase film- en documentaire regisseur, die meerdere filmprijzen won. Zijn ouders emigreerden naar de VS in 1991, kort nadat hun zoon Zohran werd geboren in Oeganda.
[8] Fiorello La Guardia (1882-1947) was burgemeester van New York van 1934 tot 1945. Hij was een Republikein waar hij tot de sociaal voelende linkervleugel behoorde. De luchthaven La Guardia is naar hem genoemd.
[9] NYCHA is het departement voor sociale woningbouw en verhuur van de stad New York. Het is de grootste dienst voor sociale huisvesting van de VS.
