Armoede activeert niet

Op 1 januari 2026 gaat de beperking van de werkloosheid in de tijd in. In de loop van deze maanden krijgen de eerste mensen hun brief opgestuurd. De kerngedachte is dat het reëel gevaar op armoede ‘profiteurs’ zou aanmoedigen om sneller werk te vinden.

Activering

Veel conservatieve en rechtse denkers luidden reeds de triomftrompet voor deze spreekwoordelijke stok die activering écht mogelijk zou maken. Het koninginnenstuk van onze premier Bart De Wever bevat meer symboliek dan doordacht beleid. Als lokale schepen van Sociale Zaken in Eeklo zit ik in de loopgraven en zie ik van op de eerste rij de desastreuze gevolgen van deze oorlog tegen mensen in armoede. Zwijgen is geen optie.

Vanop de eerste rij zie ik de desastreuze gevolgen van deze oorlog tegen mensen in armoede

Wanneer je onze premier, en niet zijn kat, volgt dan weet je dat symboliek zijn handelsmerk is om te provoceren. Denk maar aan zijn stunt met de militaire sabel bij zijn bezoek aan de Koninklijke Militaire School. Het was een voorbode voor de wijze waarop zijn regering nu op het sociaal vangnet van ons land inhakt.

De symboliek van dit hardvochtig beleid wordt ook ontzettend hard gevoed door valse mythes. Een hardnekkige is dat langdurige werkzoekenden voornamelijk ‘profiteurs’ zouden zijn die minder kieskeurig dienen te zijn. Het helpt uiteraard niet als gerenommeerde arbeidseconomen zoals Stijn Baert deze mythe mee voeden. Mensen die wel ernstig en professioneel in de arbeidszorg werken, weten dat dit niet klopt.

Laatste vangnet

Het gaat meer over gepaste opleiding, ervaring en ondersteuning bij het zoeken naar een job, leeftijd en afkomst. Doordacht beleid zou preventief op deze zaken inspelen, indien de wens er zou zijn om te activeren voor men een uitkering verliest.

Echter, wat zien we? In Vlaanderen wordt op volwassenenonderwijs bespaard, maar ook de VDAB moet het, door de “grootste besparingsronde ooit”, met 80 miljoen euro minder doen. Daarnaast wordt er ook geen werk gemaakt van doortastende praktijktesten, waardoor discriminatie op afkomst maar ook leeftijd nog te veel een vrije loop kan gaan.

Het is de taak van beleidsmakers om te zoeken naar oplossingen. Met deze oplossing dient men echter een ander doel: een zo klein mogelijke overheid en het laatste vangnet zoveel mogelijk verbinden aan voorwaarden.

Lokaal bestuur

Los van nationale politieke keuzes proberen lokale besturen aan effectieve armoedebestrijding te doen. Door dicht bij de mensen te staan ga je automatisch op zoek naar oplossingen met reële impact op hun leven. Het is in de stad of in de gemeente waar voedselbedeling gebeurt, mensen in woonnood worden opgevangen en de sociale netwerken vorm krijgen.

In Eeklo zullen we in de toekomst ook sterker samenwerken met maatwerkbedrijven, en bieden we kansen aan kwetsbare inwoners om zelf werkervaring op te doen binnen onze eigen diensten. Dat vergt een yes we can-mentaliteit van zowel het bestuur als haar medewerkers. Maar het werpt vruchten af en toont vooral dat een groot vat aan talent nog steeds onderbenut blijft.

Mijn kernopdracht als schepen wordt uitgehold

Dat neemt natuurlijk de bezorgdheid niet weg. Als lokaal bestuur met beperkte financiële draagkracht ben je bijna verplicht om het beleid van hogere overheden uit te voeren. Enkel wanneer je voldoende slagkracht hebt, kan je nog grondrechten voor de allerzwaksten garanderen.

Helaas is Eeklo geen grootstad. Yes we can, de hoop leeft nog steeds. En toch kijk ik met lede ogen toe hoe mijn kernopdracht als schepen wordt uitgehold en hervormd voor symbolische en electorale doeleinden. Niemand is daar mee gebaat, want armoede activeert niet.

Isaura Calsyn is schepen lokaal sociaal beleid, voorzitter BCSD in Eeklo, maar ze schreef dit in persoonlijke naam