Trump bouwt een privéleger op net als dictators uit het verleden

Een nieuw decreet dat Trump eind augustus ondertekende, haalde de krantenkoppen vanwege de oprichting van speciale law and order-eenheden van de Nationale Garde die enkel door de president en de minister van Defensie kunnen worden ingezet. Momenteel horen volgens de federale wet in de VS gouverneurs van de staten het commando te voeren en kan niet de president ze inzetten om ermee, zonder hun tussenkomst ‘binnenlandse onrust’ te onderdrukken.

Afbeelding

Gevaren

Deze stap roept ernstige vragen op over de wettigheid, de scheiding der machten en de burgerlijke vrijheden. Een ander deel van hetzelfde uitvoeringsbesluit houdt mogelijk nog meer gevaren in.

Het machtigt namelijk een door Trump opgerichte taskforce om onder burgers ‘vrijwilligers’ te werven “met een achtergrond en ervaring in wetshandhaving of andere relevante gebieden”. Die taskforce moet, samen met gevestigde federale wetshandhavingsinstanties, de orders van Trump uitvoeren als er zich ergens “noodsituaties van criminaliteit” voordoen.

De witte suprematistische Proud Boys krijgen een nieuwe uitlaatklep voor hun gewelddadige neigingen

Washington D.C. stond bovenaan die lijst en zal als eerste worden geconfronteerd met zowel de door Trump gecontroleerde Nationale Garde-eenheden als het privé-MAGA-leger. In zijn uitvoeringsbesluit staat bovendien expliciet vermeld dat deze troepen, “wanneer de omstandigheden dat vereisen”, ook kunnen worden ingezet in “andere steden waar de openbare veiligheid en de orde verstoord worden.” Het is daarbij uitsluitend aan de president om te beslissen wanneer de orde ‘verstoord’ is. Chicago is waarschijnlijk het tweede doelwit van deze nieuwe burgerwacht.

Het valt te verwachten dat Trumps privéleger zal worden overspoeld door ‘vrijwilligers’ uit zijn politieke achterban. Ex-politieagenten, voormalige soldaten en anderen die graag immigranten willen oppakken en Trumps politieke tegenstanders en volksbewegingen willen onderdrukken, zullen er waarschijnlijk als de kippen bij zijn om zich aan te melden.

Leden van groeperingen als de witte suprematistische Proud Boys en anderen die tijdens Trumps couppoging op 6 januari 2021 de rol van stoottroepen vervulden, krijgen via dit presidentieel besluit een nieuwe ‘officiële’ uitlaatklep voor hun gewelddadige neigingen.

Gespecialiseerde eenheid

De door Miller geleide taskforce krijgt de opdracht om, samen met het ministerie van Justitie van Pam Bondi, “onmiddellijk te beginnen met het opzetten, trainen, bemannen, aannemen en uitrusten” van deze “gespecialiseerde eenheid”. Er zijn voorlopig geen aanwijzingen over hoe de eenheid gefinancierd zal worden, maar de werving moet onmiddellijk van start gaan via de oprichting van een online sollicitatie- en intake-portaal.

Samen met de overname van de Nationale Garde onder minister van Defensie Pete Hegseth leidt de oprichting van een dergelijke gewapende privémilitie - buiten de reguliere wetshandhavingskanalen - de VS verder op weg naar het fascisme.

Trump brengt dictatuur zelf ter sprake

Na het ondertekenen van zijn decreet, bracht Trump zelf het idee van een dictatuur ter sprake in het publieke debat. In een reactie op zijn tegenstanders beweerde Trump dat hij geen dictator is. Hij voegde er voor de televisiecamera's evenwel onmiddellijk aan toe dat de Amerikanen misschien wel graag een dictator zouden willen.

Het is niet de eerste keer dat Trump kritiek van de hand wijst op zijn dictatoriale maatregelen en tegelijkertijd zijn interesse voor onbeperkte macht laat blijken. Toen hij zich in december 2023 kandidaat stelde voor een nieuwe ambtstermijn, zei hij dat hij geen dictator zou zijn “behalve op dag 1”. Later zei hij dat dit sarcastisch bedoeld was, maar dat “veel mensen” het idee van Trump als dictator wel een leuke gedachte vonden.

Hij mijmert overigens ook regelmatig over een derde termijn, al is die ongrondwettelijk. Er is echter niets sarcastisch aan het recente presidentiële uitvoeringsbesluit. Het leidt het land in een razend tempo naar een presidentiële dictatuur.

52% van de Amerikanen ziet Trump als “een gevaarlijke dictator”

Uit een enquête eerder dit jaar bleek dat veel Amerikanen het toen al zagen aankomen. Een Axios-peiling in februari en maart 2025 toonde aan dat 52 procent van de mensen in de VS Trump zag als “een gevaarlijke dictator wiens macht moet worden beperkt voor hij de Amerikaanse democratie vernietigt”.

Bijna een half jaar later – na de deportatieblitzkrieg, de schadelijke handelsoorlog, de ondermijning van de rechtbanken, het hertekenen van kiesdistricten, de campagne om alle arbeidswetten te vernietigen, de militaire bezettingen van Los Angeles en Washington D.C. en nu deze nieuwste uitvoerende maatregel – is dat percentage allicht nog toegenomen.

Het decreet neemt ook andere maatregelen om de controle te versterken over de uitvoerende macht in Washington D.C. Zij zijn allicht het voorproefje van wat er gepland staat voor andere, door zwarte en progressieve leiders bestuurde steden in het land.

De federale minister van Volkshuisvesting en Stedelijke Ontwikkeling is bevoegd om de “niet-naleving van de vereisten op het gebied van misdaadpreventie en veiligheid” te sanctioneren. Hij moet onderzoek instellen bij de District of Columbia Housing Authority (nvdr.: een soort sociale huisvestingsmaatschappij) en kan de politie inschakelen om op te treden. Dit maakt de weg vrij voor een aanval op de bewoners van sociale en gesubsidieerde woningen die overwegend arm zijn, van kleur en arbeider.

Op dezelfde manier wordt de deur geopend voor een hard optreden tegen mensen die afhankelijk zijn van het openbaar vervoer in Washington D.C. De minister van Transport krijgt immers de bevoegdheid om “passende corrigerende maatregelen te nemen” als ‘criminaliteit’ een probleem blijkt in treinen of bussen. Net als bij andere delen van het decreet is het uitsluitend aan de uitvoerende macht om te bepalen wanneer die ‘criminaliteit’ problematische proporties aanneemt.

De National Park Service krijgt de opdracht om meer parkpolitieagenten aan te werven om te patrouilleren en vermoedelijke daklozen of potentiële demonstranten weg te sturen. Het is een opvoering van het militarisme op alle gebieden van het openbare leven.

Democratie in gevaar

Het uitvoeringsbesluit creëert een tweezijdig kader voor onbeperkte presidentiële controle over law and order in het hele land via Hegseths gefederaliseerde Nationale Garde en Trumps particuliere MAGA-leger. Onder het valse voorwendsel van een noodsituatie inzake criminaliteit legt het de basis voor binnenlandse militaire operaties in de hele Verenigde Staten.

De overname van de Garde is in strijd met de Posse Comitatus Act uit 1878, die het gebruik van federale troepen voor politietaken illegaal maakte – behalve bij een volledig ineenstorting van lokale of staatsregeringen. Geen van de steden op Trumps hitlist – Los Angeles, Washington noch Chicago – worden echter met een dergelijke situatie geconfronteerd. Het gaat hier om een zuivere machtsgreep met gevaarlijke gevolgen.

Wat Millers burgervrijwilligers betreft: ze zijn niets meer dan een presidentiële paramilitaire eenheid die naar believen kan worden ingezet daar waar Trump controle wil uitoefenen of dissidenten het zwijgen wil opleggen.

De tussentijdse verkiezingen van 2026 zijn de eerste kans om een wetgevend bruggenhoofd tegen Trump te vestigen

Het huidige door de Republikeinen gedomineerde Congres vormt helaas geen bolwerk tegen wat er gebeurt. Onder voorzitter Mike Johnson is het zelfs medeplichtig geworden. Daarom zouden het Huis van Afgevaardigden en de Senaat gebombardeerd moeten worden met protestberichten vanuit het publiek.

De rechtbanken zijn een van de mogelijkheden om deze acties aan te vechten, maar zelfs daar heeft de MAGA-controle zich al ver uitgebreid. Tot aan het Hooggerechtshof toe.

De tussentijdse verkiezingen van 2026 zijn de eerste kans om een wetgevend bruggenhoofd tegen Trump te vestigen. Maar wie weet of de Amerikaanse democratie – die al erg aangetast is – het tot die tijd nog haalt? Het is tijd om in actie te komen.

Op 28 augustus was er een Mars op Wall Street voor de eis om economische rechtvaardigheid. Op Labor Day (eerste maandag van september, nvdr.) waren er honderden protesten in het hele land van burger- en arbeidersbewegingen.

Het gevaar voor de democratie is onmiskenbaar, maar een verdere achteruitgang is niet onvermijdelijk. Als er ooit een moment was dat smeekt om een verenigd front tegen fascisme, dan is dat nú.

Dit artikel verscheen eerder op Peoples World. Het is van dr C.J. Atkins, hoofdredacteur van die site in de VS. De vertaling is van Jan Reyniers.