Het ultieme excuus dat Hamas heet

Kinderen zitten op het strand te wachten op een schip dat op weg is naar Gaza. Voor zich houden ze een bord waarop in grote letters WELCOME. Het is een van de meest schrijnende en tegelijk ontroerende beelden over de genocide. Waarom volstaat dit soort beelden niet om de Europese ministers zover te krijgen het moordenaarsregime een halt toe te roepen? Waarom leidt het niet verder dan bezorgdheid over hongerdoden en stijgende dodentallen bij zogenaamde voedselbedeling?

Hamas is de sleutel waarmee Israël de deur naar de genocide kon openen

Waarom leidt het niet tot het enig mogelijke antwoord op de vraag waarom die kinderen vergeefs wachten? De zionistische agenda dat de Palestijnen moeten verdwijnen. Want dat drukken deze kinderen uit. Niet: geef ons een kruimel noodhulp, maar geef ons het recht te leven, geef ons toekomst. Er moet een element zijn dat krachtig blijft werken, tegen de druk van dit soort beelden in, een excuus dat westerse politici toelaat de ware motieven van hun tolerante houding te blijven maskeren en niet door de grond te zakken van schaamte. Dat element is Hamas.

De sleutel Hamas

Hamas is de sleutel waarmee Israël de deur naar de genocide kon openen. 7 oktober 2023 kreeg, zonder enige nuance, het etiket van een bloedige terreuraanval en die beoordeling is al die gruwelijke tweeëntwintig maanden van Israëlisch geweld blijven spelen. Hamas is een terreurorganisatie, punt. Het doel ze te vernietigen is met andere woorden gewettigd. Alsof Netanyahu ook een punt heeft. Solidariteit met de Palestijnse bevolking blijft tot vandaag verplicht zich te distantiëren van Hamas om de beschuldiging van steun aan een terroristische organisatie te ontlopen.

Het lijkt wel alsof er twee soorten Palestijnen in Gaza leven: terroristen en ‘gewone’ Palestijnen. Die laatsten zijn ons medeleven waard, de eersten mogen uitgeroeid worden. Dat onderscheid steunt niet op een analyse van de werkelijkheid, maar is een ideologische constructie, opgedrongen door de VS en beaamd door Europa. Het woord ‘terreurorganisatie’ is in politiek taalgebruik zo vaak herhaald dat het een objectieve vaststelling lijkt te benoemen. 

Het is natuurlijk een feit dat Hamas terreurdaden heeft gepleegd, maar die vaststelling volstaat niet om ze tot dat ene aspect te herleiden. Alle verzetsbewegingen, legers en gewapende milities ter wereld hebben terreurdaden gepleegd. Het ANC van Mandela? De Vietcong van Ho Tsji Minh? Het gewapend verzet tijdens WO II? Zelfs de suffragettes in Engeland begin twintigste eeuw.

Het lijkt wel alsof er twee soorten Palestijnen in Gaza leven: terroristen en ‘gewone’ Palestijnen

Hoe denk je, kijken die kinderen op het strand naar gedode Hamasstrijders? Als terroristen of als martelaars? En is dat laatste hersenspoeling of het besef dat die strijders voor hen en hun ouders vechten en sterven? Waarom heeft Yahja Sinwar, de politieke leider van Hamas, die in gevecht met het bezettingsleger werd gedood, een heldenstatus? Ik ben geneigd te geloven dat weinig Palestijnen, ook niet zij die ideologisch niet op de lijn van Hamas zitten, het westerse label van ‘terreurorganisatie’ onderschrijven. 

Terreur- of verzetsorganisatie?

Over Hamas valt, tweeëntwintig maanden na 7 oktober 2023, wel iets meer te zeggen. 

1. Hamas is voor de Gazanen de belangrijkste uiting van een internationaal erkend recht: dat op gewapend verzet. Dat recht wettigt uiteraard niet het doden van burgers, maar het doden van burgers heft dat recht niet op. De bezetting wordt niet meer aanvaardbaar doordat Israëlische burgers zijn omgekomen. 
2. Een aantal Israëlische slachtoffers is gedood door het Israëlische leger, in uitvoering van de zogenaamde Hannibalrichtlijn (een militaire richtlijn die de dood van eigen burgers prefereert boven hun gijzelneming). Hoeveel weten we, bij gebrek aan onafhankelijk onderzoek, niet, maar gezien het zwaar geschut waarmee het Israëlisch leger ingreep en de getuigenissen in Israëlische media van overlevenden en militairen kan dat aantal aanzienlijk zijn.   
3. Tijdens de twintig maanden van de genocide heeft Hamas zich, in vergelijking met de Israëlische regering, moreel superieur getoond door de menselijke behandeling van gijzelaars, de redelijke voorstellen bij onderhandelingen en het correct naleven van gemaakte afspraken over een staakt-het-vuren. 
4. Dankzij Hamas is het leven in Gaza, ondanks de genocidale terreur, langer dan realistisch verwacht kon worden, in hoge mate georganiseerd gebleven door het civiele netwerk van het Hamasbestuur. Er is geen enkel excuus te bedenken voor het doden van medewerkers uit dat netwerk.
5. Het politiek denken van Hamas is geëvolueerd van strikt-religieuze en anti-Joodse tendensen naar standpunten die afstand nemen van het antisemitisme en een duidelijk onderscheid maken tussen het jodendom als religie en het zionisme als koloniaal project. Nuttige lectuur daarover: Understanding Hamas and why it matters (Helena Cobban en Rami Khouri, red.). 

Van twee zaken één

Ofwel aanvaardt men het bestaansrecht van zionistisch Israël, ofwel erkent men het bestaansrecht van Palestina. Die twee gaan niet samen, aangezien de zionistische agenda synoniem is met de ontkenning van het Palestijnse bestaansrecht. Decennialange etnische zuivering, kolonisering en gewelddadige onderdrukking hebben dat intussen wel duidelijk gemaakt. Alle verzet van Palestijnse kant, ook oorlogsmisdaden, vertrekken vanuit dat historisch kader. Hamas demoniseren als louter een terreurorganisatie, komt neer op de weigering dat kader in rekening te brengen.

Hoe men het ook draait of keert, er is maar één oplossing, en dat is de ontbinding van de zionistische staat, het veroordelen van haar racistische agenda en de erkenning door Israël en zijn westerse bondgenoten van het onrecht de Palestijnen aangedaan. Alleen dan kan een begin worden gemaakt met restitutie, verzoening en het bouwen aan een samenleving waarin alle burgers dezelfde rechten hebben. Het lijkt vandaag ideologisch onmogelijk, maar het is de enige weg naar vrede.

‘Terrorisme’ als dooddoener

Er is, gezien de onmiskenbare misdadigheid van zionistisch Israël, vanuit menselijk standpunt geen andere houding mogelijk dan vierkant aan de kant van de Palestijnen te gaan staan. Wie dat niet kan moet ofwel door ideologisch fanatisme elk besef van de realiteit in Gaza, in Oost-Jerusalem en op de Westelijke Jordaanoever verloren hebben, ofwel een dwingend motief hebben om de waarheid te blijven miskennen en vol te houden dat ‘Free Palestine’ ongeveer hetzelfde betekent als ‘Heil Hitler’.

Miljoenen betogers, activisten en sympathisanten voor de Palestijnse zaak staan in dat opzicht lijnrecht tegenover de macht die in het Westen weigert Israël effectieve sancties op te leggen en het protest steeds vaker beantwoordt met repressie en intimidatie. Onder die miljoenen, en vaak in de frontlinie, ook vele Joodse organisaties en individuen, het kan niet genoeg beklemtoond worden.

Politici staan vandaag in een spagaathouding tussen de druk van de publieke opinie en de druk de banden met Israël te blijven aanhouden

Om dat verzet te criminaliseren wordt de misleidende voorstelling van Hamas als louter een terreurorganisatie meer en meer uitgespeeld. Het initiatief van de Belgische regering om de pro-Palestijnse organisatie Samidoun te verbieden, is er een goed voorbeeld van. Het steunt, in de woorden van onze premier, "op het verheerlijken (van) terroristische organisaties en hun wreedheden”.

Het adjectief ‘terroristisch’ is op die manier goed op weg dezelfde opportunistische lading te krijgen als ‘antisemitisch’. Je plakt het op wie je verdacht wil maken, en het kleeft. Met werkelijke bezorgdheid over echt terrorisme heeft het niks te maken. In Londen weten ze in Downingstreet 10 vast ook wel dat Palestine Action omdopen tot terroristische organisatie niks te maken heeft met terrorismebestrijding en alles met politieke manoeuvres.

Het spagaat van de macht

Politici staan vandaag in een spagaathouding tussen de druk van de publieke opinie en de druk de banden met Israël te blijven aanhouden. Dat verklaart de tegenstelling tussen woord en daad in hun houding tegenover de genocide.

Ofwel aanvaardt men het bestaansrecht van zionistisch Israël, ofwel erkent men het bestaansrecht van Palestina

De steun voor Israël is onlosmakelijk verbonden met politieke carrières en economische belangen. Wie dit een sloganeske benadering vindt, raad ik aan The Israël Lobby van Ilan Pappé te lezen, een boek dat een onthutsend licht werpt op die verwevenheid. De lobby, waarvan Pappé de geschiedenis beschrijft in de VS en het VK, is een macht die zeer aanwezig is in het politieke leven en achter de schermen politieke carrières maakt of vernietigt.

Jeremy Corbyn heeft het aan den lijve ondervonden. De politieke moord op de socialistische leider wegens zijn antizionistische en pro-Palestijnse houding is door Asa Winstanley tot in de kleinste details beschreven in Weaponising Antisemitism. Aanbevolen lectuur voor wie gelooft dat de lobby een uitvindsel van complotdenkers is.

De banden tussen de Westerse wereld en Israël zijn ook economisch moeilijk te verbreken. Er worden met Israël gouden zaken gedaan, ook tijdens de genocide. Het recent verschenen rapport van Francesca Albanese, de VN-rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden, maakt duidelijk dat de handel tussen Israël en bedrijven in het Westen perfect illustreert wat in het kapitalisme de hoogste wet is. Niet de mensenrechten dus.

De laatste keuze

Maar terug naar de kinderen. Ik kom ze elke week tegen op de livestream van The Electronic Intifada. Geen andere website brengt ons zo direct en realistisch in contact met wat zich in Palestina afspeelt. Een website die moreel en politiek volledig de kant kiest van de Palestijnse bevolking en vanuit die keuze de beperktheden en mythes van de westerse berichtgeving blootlegt. Alles wat de zionistische terreur aanricht wordt in een wekelijkse kroniek bericht, slachtoffers krijgen gezichten en namen, en die verslaggeving plaatst ons werkelijk midden in de Palestijnse samenleving.

Juni was de voor het Israëlische leger dodelijkste maand in een jaar

Een samenleving die onnoemlijk lijdt, maar zich ook verzet. Elke week brengt Jon Elmer, specialist militaire technologie en strategie, zijn ‘resistance report’, een overzicht van verzetsdaden van de Qassamstrijders (de militaire vleugel van Hamas) en andere verzetsgroepen. Dat verzet is verre van dood. Juni was de voor het Israëlische leger dodelijkste maand in een jaar.

Waar komen die verzetsstrijders vandaan? Hoe komt het dat het verzet niet is klein te krijgen? Dat de rangen van de strijdende brigades niet uitgeput raken? Wellicht omdat de wapens opnemen en vechten de enige keuze is die overblijft. Als je halve familie wordt uitgemoord, je huis vernietigd, je vader gearresteerd en gefolterd, de pasgeborene van je tante sterft door gebrek aan babyvoeding, er geen school, geen ziekenhuis en zelfs geen eten meer is.

Wat ook de kloof is die mij ideologisch van hen scheidt, ik heb gaandeweg bewondering gekregen voor de moed, de discipline, de inventiviteit en de opofferingsgeest van deze strijders. The Electronic Intifada maakt mij duidelijk waar deze mannen voor vechten. Niet om terreur te zaaien, maar om het recht op bestaan te verdedigen. Van die kinderen op het strand bijvoorbeeld.