Klootzakken, hufters en eikels. En hoe je ermee om kunt gaan

Klootzakken zijn nooit mijn vrienden geweest en zullen het ook nooit worden, omdat ze klaarblijkelijk een ander waardensysteem hanteren dan ik. Hun gedrag vind ik onaanvaardbaar en ik troost me met de gedachte dat zij dat, hoera, ook van mijn gedrag denken.

Als vertaler, vertaal ik. Het is mijn job. En zoals dat bij de meeste jobs het geval is, heb je af en toe een ‘betere’ dag, gewoon omdat je plots ‘betere’ teksten voor je neus krijgt. Af en toe word je ook gelukkig van een tekst die al vertaald werd, door een collega. En heel af en toe maakt die vertaling je ook nog eens een tikkeltje jaloers.

Als dat gebeurt, zijn daar meestal twee redenen voor. Eén: je knarsetandt omdat hij/zij die opdracht wél kreeg en jij niet. Twee: je benijdt het talent van je collega omdat hij/zij het zo godverdomme goed deed, allicht beter dan jij het ooit had gekund.

Er zijn ook domme mensen die hun idiotie koesteren en ze hanteren als systeem. Helaas zijn ze ook met velen

Een van die ‘betere’ teksten en een absolute aanrader is: Klootzakken, hufters en eikels. En hoe je ermee om kunt gaan van de (bijzonder grappige) Franse filosoof Maxime Rovere. Het werd meesterlijk vertaald door Henriëtte Gorthuis. Onthou beide namen.

Het boek gaat over misschien wel de moeilijkste van alle waarheden, de meest onbegrijpelijke en meteen ook de meest ondraaglijke: mensen zijn niet altijd dom omdat ze zich vergissen, door stom toeval, door een tekortkoming, door een exces, door omstandigheden, ... Neen, er zijn ook domme mensen die hun idiotie koesteren en ze hanteren als systeem. Helaas zijn ze ook met velen.

In alle samenlevingen en in alle sociale lagen tref je ze aan, mensen die zich niets aantrekken van samenhang en die, in plaats van een ander waardensysteem te hebben dan jij (wat op zich interessant zou kunnen zijn) gewoon geen logica meer wíllen hebben en dus volkomen onsamenhangend worden.

Dat soort mensen noemt de auteur ‘systeemidioten’. Het wordt natuurlijk pas écht een drama als dat soort het nog eens voor het zeggen krijgt. Ik laat het aan de lieve lezer over om hier, naar eigen goeddunken, enkele namen in te vullen ...

Ze zijn niet dom en niet per se slecht. Soms zijn ze zelfs briljant in hun vak (echte idioten zijn zelden dom). Zij willen ‘het’ vooral niet begrijpen, hoewel ze daartoe in staat zijn. Ze houden heroïsch vast aan hun eigen onzin.

Het grote probleem is dat die eikels geen enkele reden hebben om jouw waardensysteem te aanvaarden

En daar willen honderdduizenden betogers wereldwijd hun morele verontwaardiging tegenover stellen. Wanneer je je moraliserende uitspraken echter tot een idioot richt, veronderstel je een minimale gemeenschappelijke basis van waaruit je kunt discussiëren om zijn gedrag als geheel te beoordelen. Daar ga je de mist in.

Het grote probleem is immers dat die eikels geen enkele reden hebben om jouw waardensysteem te aanvaarden. Ze willen evenmin enige moeite doen om het te begrijpen of het ter discussie te stellen. Met iemand die zelfs het idee afwijst om samen regels vast te stellen, is het onmogelijk overeenstemming te vinden. Op die manier belanden we uiteraard in een situatie van totale machteloosheid.

Tijd dus om wakker te worden. Klootzakken hebben niet alleen geen respect voor je, ze willen zelfs geen rekening houden met je bestaan. Ze zien je niet staan. Hun grootste wens is te doen alsof je er helemaal niet bent.

Beter gezegd: ze vinden je leven en alles wat dat met zich meebrengt aan verlangens, gedachten, hoop, angsten, onrustige vragen en ingehouden tederheid, totaal irrelevant. In hun ogen ben je gewoon een nul en een mislukkeling.

Daar is maar één oplossing voor denkbaar: die klootzakken moeten weg. Vooral dan van de macht

De houding van die hufters is zo dom en bovendien zo diep beledigend dat je er versteld van staat, maar geef het nu voor eens en voor altijd toe: tussen jou en hen is de medemenselijkheid ingestort, en ik zou zelfs zeggen de hele samenleving.

Daar is dan ook maar één oplossing voor denkbaar: die klootzakken moeten weg. Vooral dan van de macht.

Ik laat het aan meer verstandige mensen over of dat via verkiezingen kán, en of we daar (nog) het geduld voor kunnen opbrengen ...

Hoe dan ook: maak ondertussen tijd voor een verhelderend én grappig boek dat je leert hoe klootzakken denken, hoe je kan leren met ze om te gaan en misschien ook: hoe je kan vermijden er zelf één te worden.

Afbeelding

Maxime Rovere, 'Klootzakken, hufters en eikels. En hoe je ermee om kunt gaan', Noordboek, 2023. Oorspronkelijke titel: Que faire des Cons? Pour ne pas en rester un soi-même. Verkrijgbaar bij De Groene Waterman.