Wegkijken is het parool
Wie niets herkent, kan heel lang blijven denken dat alles goed gaat. Uit alles blijkt dat we in een eendimensionale maatschappij terecht zijn gekomen. Hierdoor is het vermogen om verschillen en geschillen geweldloos te hanteren verloren is geraakt.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd veel weggekeken van wat er in de samenleving gebeurde. Zoals bijvoorbeeld tijdens de verdrijving van de joodse medeburgers. Voor omstanders was wegkijken vooral ook de kunst om de dans te ontspringen, om te overleven.
In de huidige tijd is wegkijken aan de orde van de dag. Ondertussen wordt de geest van de burgers rijp gemaakt voor een oorlogseconomie.
De roep “Dat nooit meer” direct na afloop van de Tweede Wereldoorlog wordt tegenwoordig nauwelijks meer gehoord. Tachtig jaar lang dachten we dat het fascisme verslagen was, maar nu dreigt het weer de afschuwelijke kop weer op te steken.
Mijn huidige verontrusting ligt er vooral in dat 80 jaar later er sprake is van een toegenomen fascistoïde cultuur, die gepaard gaat met de roep om militarisering, een versterkt wij-zij denken, uitvergroten van een vijandbeeld en last but not least de autocratisering van het leiderschap.
De opgeklopte oorlogskoorts is niet ontstaan door vermeende Russische agressie, maar het gevolg van de schending van gemaakte veiligheidsafspraken door EU en NAVO.Een terugval naar het interbellum van de twintig-/dertiger jaren en naar het Koude Oorlog denken, waardoor de geopolitieke cirkel opnieuw vicieus is geworden. En wanneer men eenmaal daarin terecht is gekomen wordt het lastig of zelfs onmogelijk om zich daaruit te bevrijden.
Het trieste is dat er een lastig te beheersen ‘oorlogskoorts’ is ontstaan, die door politici alsmaar verder wordt opgeklopt. Die opgeklopte oorlogskoorts is niet ontstaan door een vermeende Russische agressie, maar voornamelijk het gevolg van de schending van gemaakte veiligheidsafspraken door EU en NAVO.
Die omvatten dat zij niet verder zouden gaan uitbreiden richting de Russische grens. Maar de handen in eigen boezem steken is niet de sterkste kant van Westerse politici.
Het overmoedige Westen is in zijn eigen sprookje gaan geloven, schreef historicus Philipp Blom onlangs in NRC Handelsblad (23 mei 2025). De geschiedenis van Europa heeft ons echter geleerd wat de kosten zijn van haat, tribalisme en geweld.
Maar kennelijk is het Westen haar lessen uit het verleden totaal vergeten. In plaats van een evenwichtige veiligheidsstructuur te construeren, lanceert het Westen juist nu een gevaarlijke, riskante wapenwedloop.
Dat betekent echter geen vooruitgang, maar voort gaan op een uitzichtloze, doodlopende weg
