“Niet onder onze ogen”: vakbondsvrouw roept op tot mobilisatie tegen extreemrechts

Kameraden, vrienden,

We zijn vandaag samengekomen in Fort Breendonk, niet alleen om te herdenken, maar om ons opnieuw te engageren.

Om ons opnieuw te engageren in de strijd tegen fascisme, tirannie en haat – en om de moedige vrouwen en mannen te eren, velen uit onze eigen vakbeweging, die hun leven gaven in die strijd.

Het waren arbeiders, vakbondsorganisatoren, moedige mensen die zich verzetten tegen het naziregime en zijn collaborateurs.

Ze smokkelden voedsel, gaven vitale berichten door, verborgen vluchtelingen en boden verzet – op een moment dat verzet marteling of de dood kon betekenen.

Zelfs hier, in het fort van Breendonk, hield de menselijke geest van verzet stand

Ze handelden niet alleen voor nationale vrijheid, maar voor sociale rechtvaardigheid, voor een Europa waarin niemand nog zou worden geknecht door vervolging, angst of armoede.

De stakingen in België in 1941 en 1942, in het bijzonder de “Meistaking van de 100.000” in 1941, waren moedige verzetsdaden.

Deze stakingen en betogingen symboliseerden verzet, eenheid, en de cruciale rol van arbeid in de strijd tegen fascisme met eendrachtige vakbondsdoelen.

Deze plek – Fort Breendonk – was een plaats van gruwel, een repressiemachine. Maar zelfs hier hield de menselijke geest van verzet stand.

Vandaag, tachtig jaar later – velen die overleefden en hun ervaringen aan volgende generaties konden doorgeven, zijn er niet meer.

Ons eerbetoon aan hen bestaat erin dat wij in hun voetsporen blijven treden om de herinnering aan deze collectieve gruwel levend te houden.

Hun boodschap is nu de onze: nooit meer.

De vakbeweging is niet – en is nooit – neutraal geweest tegenover fascisme. Wij zijn het tegenovergestelde ervan

Vakbondsleiders die hier gefolterd werden, lieten hun waarden nooit los. Hun verzet maakt deel uit van onze erfenis.

Laten we heel duidelijk zijn: de vakbeweging is niet – en is nooit – neutraal geweest tegenover fascisme. Wij zijn het tegenovergestelde ervan.

Afbeelding

En in het Europa van vandaag, waar extreemrechts opnieuw de parlementen binnenmarcheert en het publieke debat vergiftigt met racisme, antisemitisme, transfobie en het zoeken van zondebokken onder migranten – waar het de arbeiders, hun vakbonden en onze strijd voor sociale rechtvaardigheid aanvalt en radicaliseert – moeten wij luider, trotser en sterker zijn in ons verzet.

Deze plek is niet zomaar geschiedenis. Deze plek is een waarschuwing.

Want stilte en onverschilligheid zijn wat fascisme eerder heeft doen opkomen.

Fascisme bloeide door het uitbuiten van de angst en wanhoop van arbeiders. Wij zullen niet toelaten dat dit opnieuw gebeurt

Fascisme bloeide door het uitbuiten van de angst en wanhoop van arbeiders, het gaf de schuld aan de democratie voor economische ellende, en veranderde sociale strijd in haat, verdeeldheid en geweld – en maakte van vakbondswerk een misdaad.

Wij zullen niet toelaten dat dit opnieuw gebeurt.

Niet onder onze ogen.

We moeten met trots de nederlaag van het fascisme blijven herinneren, de overwinning van hoop op haat.

Daarom steunt het EVV uw eis om 8 mei – de dag waarop het fascisme in Europa werd verslagen – opnieuw tot officiële feestdag in België te maken.

Een dag om ons engagement voor democratie en onze gezamenlijke strijd voor sociale rechtvaardigheid te vernieuwen.

Het zou een krachtig symbool zijn van het Europa van de mensenrechten dat we delen, en een herinnering dat vrijheid nooit vanzelfsprekend is.

Het is onze universele plicht om oorlogsmisdaden en mensenrechtenschendingen overal te voorkomen.

Vandaag is Fort Breendonk een oproep tot mobilisatie – om ons te organiseren

Van 8 mei een officiële feestdag maken in België zou alle verzetsstrijders eren en onze belofte bevestigen om nooit meer fascisme, haat, onderdrukking of autoritarisme te laten ontkiemen.

Herinnering moet tot actie aanzetten.

Vrienden, vandaag is Fort Breendonk een oproep tot mobilisatie – om ons te organiseren, om het fascisme en de opkomst van extreemrechts te weerstaan, en om nooit te vergeten aan welke kant wij staan.

Aan de vakbondsmensen die weerstand boden – wij herinneren u, wij danken u, en wij beloven uw strijd voort te zetten.

Dank u.

Esther Lynch is algemeen secretaris van het Europees Verbond van Vakverenigingen (EVV)