Discriminatie bij domicilie: hoe wachttijden nieuwkomers uitsluiten

Terwijl iemand met een Vlaamse achtergrond gemiddeld vijftien dagen wacht, wacht iemand met een buitenlandse herkomst maandenlang tot meer dan een jaar op goedkeuring. Hiermee wordt op basis van iemands afkomst het recht op wonen in twijfel getrokken.

Deze ongelijke behandeling met bijzonder lange wachttijden heeft een enorme impact op het dagdagelijks leven en de toekomst van deze burgers. In sommige gevallen loopt de wachttijd op tot meer dan een jaar. Dit zet de rem op een volwaardige deelname van deze mensen in onze samenleving.

Deze ongelijke behandeling met bijzonder lange wachttijden heeft een enorme impact

Tegelijkertijd worden er talrijke beleidsmaatregelen genomen met als doel de integratie en participatie van mensen met een buitenlandse herkomst te versnellen. Denk maar aan de versterking van onderwijs -en tewerkstellingstrajecten, toegankelijkheid van diploma-erkenningen, het inburgeringsbeleid.

De langere wachttijden voor deze personen om zich in te schrijven in de gemeente vertraagt de arbeidsdeelname en de onderwijskansen. Daarnaast heeft het leven met deze onzekerheid een grote impact op de gezondheid en het welzijn van de nieuwe inwoners.

Werkgevers en overheidsinstanties hanteren het domicilieadres voor loonadministratie en belastingen. Voor gezinnen met kinderen kan niet ingeschreven zijn leiden tot problemen bij schoolinschrijvingen. De toegang tot gezondheidszorg wordt belemmerd aangezien ook ziekenfondsen en huisartsen werken op basis van officiële woonadressen.

Lokale besturen hebben een verantwoordelijkheid en een voorbeeldfunctie.

Individuen of groepen bewust of onbewust anders behandelen op basis van persoonlijke kenmerken, brengt schade aan de betrokkenen én aan de samenleving als geheel. Het is pijnlijk dat we in 2025, in de week van de internationale dag tegen racisme en discriminatie deze vormen van ongelijke behandeling moeten aankaarten. Om die reden is blijven stilstaan bij racisme en discriminatie is niet genoeg om dit probleem op te lossen.

Lokale besturen hebben een verantwoordelijkheid en een voorbeeldfunctie. Ze spelen rechtstreeks in op de noden van de burger door nabijheid en betrokkenheid. Nieuwe inwoners verwelkom je niet door verdeel-en-heersmaatregelen, maar vanuit gelijkheid en gelijkwaardigheid, niet met wantrouwen, maar vanuit warmte voor elke burger. Door inwoners te omarmen los van hun persoonlijke kenmerken, bouwen we samen aan een toekomst met een volwaardige deelname van iedereen.

Kathleen Van Den Daele is directeur van LEVL, en Sophia Honggokoesoemo is stafmedewerker.