USAID: propaganda vermomd als ontwikkelingshulp
Destabilisatie
Hulpgoederen met de opdruk ‘USAID’, ze leveren beklijvende beelden op. Toch is ontwikkelingshulp maar één kant van de rinkelende dollar. Een klein deel van die AID van de US gaat naar mensen in nood. De rest is om onenigheid aan te wakkeren, protesten te financieren en regeringen te ondermijnen.Nayib Bukele, president van El Salvador neemt daarom geen USAID-geld aan. Hij verklaarde dat het merendeel gaat naar oppositiegroepen, ngo's met politieke agenda's en naar destabiliserende bewegingen. De Colombiaanse president Gustavo Petro sprak gelijke woorden: “Neem je geld mee. Het is vergif.”
On/afhankelijk
Trump heeft nu bijna alle medewerkers van USAID met betaald verlof naar huis gestuurd, behalve enkele essentiële medewerkers. Zijn besluit om USAID te ontmantelen heeft wereldwijd honderden 'onafhankelijke media' in een crisis gestort, het legt een netwerk bloot van duizenden journalisten die in hun thuisland VS-belangen behartigen.Trumps decreet is gebaseerd op de aanname dat de promotie van liberale en progressieve doelen door USAID een grote geldverspilling is. De ingreep veroorzaakte een schokgolf in de internationale media. Veel ervan zijn afhankelijk van Washington zonder dat hun lezers het beseffen.
Lezerssteun
Jaarlijks ging er ruim een kwart miljard dollar naar de training en financiering van een wereldwijd netwerk van 6.200 verslaggevers bij zo’n 1.000 nieuwsorganisaties.Maar nu raken deze ‘onafhankelijke media’ in paniek en vragen hun lezers om donaties. De ophef ontvouwt een wereldwijde netwerk.
Ook CubaNet uit Miami schreef haar achterban aan: “Als u ons werk waardeert en gelooft in het levend houden van de waarheid, vragen wij u om uw steun”. Vorig jaar ontving het 500.000 dollar van USAID om “jonge Cubanen op het eiland te betrekken via objectieve en ongecensureerde multimediajournalistiek”.
Cynici zouden de website echter wel eens kunnen bezoeken en er alleen maar anticommunistische standpunten aantreffen.
Wereldwijd
Niet alleen in Oekraïne dreigen er sluitingen. In Myanmar is de ontslagronde al begonnen. Er zouden zo’n 200 journalisten rechtstreeks door USAID worden betaald.Bij twintig toonaangevende Wit-Russische media blijkt liefst 60 procent van de budgetten uit Washington te komen en spreekt de Press Club Belarus over het risico van geleidelijke verdwijning.
Volgens de BBC hielden zo’n 30 Iraanse groepen een crisisvergadering om te bespreken hoe ze moesten reageren, de eerste ontslagen zijn er eveneens gevallen. En ook anti-regeringsmedia in Nicaragua zijn sterk afhankelijk van subsidies, Nicaragua Investiga sprak over een serieuze klap.
Ook Georgië wordt overspoeld met geld van westerse ngo's. Georgia Today noemde de financiering van USAID een ‘hoeksteen’ van het land sinds de onafhankelijkheid. De krant waarschuwde dat veel organisaties onmiddellijk en definitief de deuren zouden sluiten als er geen constante geldstroom zou zijn.
Soortgelijke berichten komen uit Servië, Moldavië en uit de rest van Latijns-Amerika.
Aangeboden door de VS
De weerslag van Trumps besluit is dat het wereldwijde netwerk van duizenden journalisten die pro-Amerikaanse content produceren nu zichtbaar wordt. Dat verhindert traditionele media als Washington Post, Financial Times en The Guardian niet om met sluiting bedreigde mediakantoren op te voeren als ‘onafhankelijk’.Ook Reporters Without Borders, een ngo die van zichzelf zegt dat het onderzoek doet naar persvrijheid klaagt. Clayton Weimers van de VS-afdeling: “Nieuwsredacties en media hebben hun activiteiten al moeten staken en personeel moeten ontslaan”.
En, doelend op de bevriezing van de USAID-hulp: “Het meest waarschijnlijke scenario is dat ze na 90 dagen voorgoed verdwijnen”. Zijn waarschuwing impliceert ook dat zijn ngo de afhankelijkheid van USAID onderkent.
USAID heeft ook een effect op de media in de VS zelf. Pro-Amerikaanse buitenlandse content wordt namelijk in VS-media opgevoerd als geloofwaardig, onafhankelijk en betrouwbaar: door uit die media te citeren.
Andere beïnvloedingsmanieren
Een openbaarheidsclaim onthulde een USAID-document over een operatie om delen van het internet te censureren en te onderdrukken, waaronder Twitch, Reddit, 4Chan, Facebook, Twitter en Discord.Daar, zo klaagde USAID, worden gemeenschappen opgebouwd met ‘populistische expertise’ en worden meningen en standpunten ontwikkeld tegen de officiële regeringsboodschappen. ‘Hinderlijke waarheden’ die de overheid liever niet deelt.
Het Pentagon beschikt over zeker 60.000 mensen om de publieke opinie te beïnvloedenEen manier om media onder druk te zetten is advertiser outreach, het bedreigen van adverteerders zodat ze hun banden met onwelgevallige websites verbreken. Volgens het rapport zijn niet staten als China of Rusland de grootste zorg, maar binnenlandse sites en anonieme individuen met hun eigen alt online media.
USAID probeert het publiek te sturen naar de reguliere, zakelijke informatiebronnen en ze ‘psychologisch in te enten’ tegen onwelgevallige feiten die de Amerikaanse macht in twijfel trekken.
Dat gaat door informatie te prebunken, dus voordat mensen deze zien krijgen critici al op voorhand aanvallen: hun geloofwaardigheid wordt preventief in diskrediet gebracht. Zie ook het MintPress News-onderzoek.
Beïnvloeders
Naast USAID sponsort ook de National Endowment for Democracy media. Ook het Pentagon beschikt over zeker 60.000 mensen om de publieke opinie te beïnvloeden: Newsweek beschreef ze als “de grootste undercovermacht die de wereld ooit heeft gekend”.En daarnaast heb je de Ford Foundation, de Open Society Foundation en de Bill and Melinda Gates Foundation, ze geven allemaal enorme subsidies aan journalisten en buitenlandse mediakanalen.
USAID profileerde zich vooral als goededoelen-agentschap met progressieve waarden. Musk noemt het nu een “addernest van radicaal-linkse marxisten die Amerika haten”. Feit is echter dat USAID zich consequent richtte tégen linkse en ongebonden regeringen, vooral in Latijns-Amerika, Afrika en Azië.
Cuba
Zo zat USAID in 2021 achter een pro-Amerikaanse opstand in Cuba. Er gingen miljoenen dollars naar het opleiden van muzikanten en activisten om een revolutionaire, anticommunistische beweging te vormen die kunstenaars en muzikanten op straat bracht “tegen overheidsrepressie”. De productie van het strijdlied voor verandering 'Patria y Vida' is er een voorbeeld van.
‘Hulp’
In Venezuela was USAID in 2002 betrokken bij de mislukte staatsgreep tegen president Chavez. Ze probeerde er de democratie te ondermijnen door de zelfverklaarde president Juan Guaidó te financieren. Ook nam USAID deel aan een rampzalige stunt in 2019, toen vrachtwagens vol met ‘hulp’ het land binnenreden: door de lading in brand te steken en de schuld bij de overheid te leggen.
Vrijgevige hulp...
Werd USAID vroeger soms openlijk als propaganda-agentschap aangeduid, later profileerde ze zich om het middenveld aan te sporen tot meer democratie.Nu USAID sluit komt er meer los: "Het is geen project van vrijgevigheid", vertelde een werknemer aan Fox News. "Het is een nationale veiligheidsdienst."
...of propaganda
Wat dit verhaal aantoont, is dat onze media niet vrij zijn maar worden gedomineerd door machtige belangen. Beheersen van het publieke debat is voor Washington net zo belangrijk als controle over zee en lucht.Onwelgevallige media als Al-Jazeera, RT en TikTok zijn gedwarsboomd en gedemoniseerd. We denken vrij te zijn, maar USAID geeft via een netwerk van journalisten vorm aan de Amerikaanse propaganda, de meesten van ons beseffen niet dat daardoor onze realiteit wordt beïnvloed.
USAID lijkt nu te verdwijnen en wordt overgenomen door Buitenlandse Zaken, waarvan minister Rubio evenwel zei dat veel van de functies zullen blijven bestaan, zolang ze in lijn zijn met “het nationale belang” in plaats van “liefdadigheid.”
Het zal dan ook niet lang meer duren voordat de geldkraan weer opengaat voor deze pro-Amerikaanse politici.
Alan MacLeod is senior redacteur voor MintPress News. De originele versie van dit artikel op MintPress News is sterk ingekort en vertaald door Rein van Gisteren.
De allerlaatste ontwikkeling rondom USAID is te lezen in dit bericht van AP (het persbureau dat van Trump niet meer bij persconferenties in het Witte Huis mag komen).
