Waarom Vlaanderen het hoogst aantal Freinetscholen ter wereld telt

Een opmerkelijk cijfer: hoewel Célestin Freinet een Fransman was, is Vlaanderen momenteel de regio met het hoogste aantal freinetscholen ter wereld. Vandaag zijn er niet minder dan 105 scholen die deze pedagogie hanteren. Ter vergelijking: in Frankrijk zijn dat er een twintigtal, in Nederland zestien.

Hoewel het zogenaamde 'traditioneel onderwijs' de afgelopen decennia heel wat onderdelen en uitgangspunten van het freinetonderwijs integreerde, blijven de verschillen groot. Zo wordt in het freinetonderwijs niet uitgegaan van bovenaf opgelegde programma’s, maar vertrekt het leerproces vanuit de belevingswereld van de kinderen.

Proefondervindelijk leren en experimenteel zoeken staat centraal. Freinetonderwijs heeft een sterke focus op democratische beslissingsstructuren, zinvol werken, samenwerken, medezeggenschap en verantwoordelijkheid en heeft veel aandacht voor individuele ontplooiing.

Dat het Freinetonderwijs in Vlaanderen zo voorop loopt heeft verschillende redenen; zo wordt de freinetpedagogie sinds lange tijd toegepast in een flink aantal scholen van het GO! - het Gemeenschaponderwijs in Vlaanderen. Ook de stad Gent koos voor de freinetpedagogie voor een deel van hun stedelijk onderwijs, wat Gent tot de “Freinethoofdstad van de wereld" maakt. In Gent is tevens de Vlaamse Freinetbeweging gevestigd.

Een belangrijke, niet te onderschatten factor in het succes van de freinetscholen in Vlaanderen is het baanbrekend werk van een groep jonge freinetpioniers in Leuven. Een groep idealisten die in 1975 een schooltje, De Appeltuin, uit de grond stampten en enkele jaren later voor het eerst in Vlaanderen de freinetpedagogie toepaste. Hun inspirerende werk vormt de basis van het succesverhaal van Freinet bij ons vandaag.

'Een Andere School'

Over dit opmerkelijke verhaal verschijnt binnenkort een documentaire film in de bioscopen. Een Andere School vertelt niet alleen hoe de allereerste freinetschool destijds, met vallen en opstaan, tot stand kwam, maar gaat ook dieper in op het leven en werk van Célestin Freinet. Aan de hand van een schat aan historische beelden en met tekst en uitleg van de mensen die die eerste freinetschool in Vlaanderen vorm gaven, wordt inzicht geboden in de pedagogische principes van Freinet.

Een Andere School is een film over Freinet, maar tegelijk ook een ontroerend portret van een generatie én een film over een groep mensen die alles gaven om verandering te realiseren. De regisseur van de film, oud-leerling van deze eerste freinetschool, is de verteller van dit verhaal.

Een Andere School is ook een historische film, die tegelijk nauw aansluit bij de actuele discussies over onderwijs: over de zin en onzin van handboekenonderwijs, over prestatiedruk, de nood individuele aanpak, de relatie tussen vaardigheden en kennis - thema’s die vandaag actueler zijn dan ooit.

'Een Andere School' verschijnt op 19 februari in de bioscopen, onder meer in Gent, Leuven, Kortrijk, Turnhout, Mechelen, Hasselt, Brugge en Antwerpen.