Keir Starmer is 'a safe hand', jargon uit het kaartenspel voor een betrouwbare speler. Foto: Chris McAndrew/CC BY-AS 3:0
Analyse - Jonathan Cook

Keir Starmer brengt het westerse imperialisme tot de kern van Labour in VK

Na twee jaar aan het hoofd van de Labourpartij in het Verenigd Koninkrijk is Keir Stermer zijn oorlog tegen links geëvolueerd naar ideologische tests die zelfs paus Franciscus en Amnesty International niet zouden doorstaan.

maandag 20 juni 2022 15:30
Spread the love

De resultaten van de gemeenteraadsverkiezingen eerder deze maand in het Verenigd Koninkrijk waren zoals verwacht somber voor de regering van Boris Johnson. De kiezers waren klaar om de regerende partij te straffen voor haar flagrante corruptie en de torenhoge prijzen in de winkelstraten.

Een paar weken voor de verkiezingen kreeg Johnson een boete voor het bijwonen van een reeks lockdown feestjes waarbij hij zelf de regels van zijn eigen regering overtrad. Het is de eerste in een reeks boetes die hij naar verwachting zal krijgen. Daarnaast vonden de verkiezingen plaats op het moment dat bekend werd dat het land binnenkort met een recessie en de hoogste inflatie sinds decennia te maken zal krijgen.

Onder deze omstandigheden kon men verwachten dat Labour onder leiding van Keir Starmer de verkiezingen op de golf van burgerlijke ontevredenheid zou halen. In werkelijkheid deed de partij van Starmer het niet veel beter dan die van Johnson. Buiten Londen werd labour in een groot deel van Engeland omschreven als “watertrappelend”.

Starmer is nu twee jaar aan de macht en moet zich politiek nog bewijzen.

Starmer is nu twee jaar aan de macht en moet zich politiek nog bewijzen. Medewerkers van Labour zijn verheugd dat de partij in opiniepeilingen eindelijk een – zij het marginale – voorsprong heeft op Johnsons Tories. Desondanks blijft het publiek vastbesloten dat Starmer er niet uitziet als een premier in wording.

Dat komt hoogstwaarschijnlijk omdat hij zelden de regering probeert te besmeuren die al openlijk in haar eigen corruptie spartelt.

Toen Johnson aan het begin van het jaar bijna ten val kwam toen het zogenaamde “partygate-schandaal” in volle hevigheid losbarstte, was dat niet door toedoen van Labour. De informatie werd vermoedelijk genadeloos verspreid door Dominic Cummings, Johnsons voormalige adviseur die zijn aartsvijand is geworden.

Starmer was evenmin in staat om in te spelen op het huidige gerommel tegen Johnson vanuit zijn eigen partij.

Zelf toegebrachte wonden

Starmer zijn ineffectiviteit lijkt volledig aan zichzelf te wijten.

Voor een deel komt dat omdat zijn ambities zo laag liggen. Hij heeft beleidsbeslissingen gemaakt om meer te lijken op een conservatieve partij die zich richt op “de vlag, veteranen en zich netjes kleden”, zoals een interne evaluatie hen vorig jaar adviseerde.

Maar even belangrijk is dat hij duidelijk heeft gemaakt dat hij het niet als zijn eerste taak ziet om met de regering-Johnson te strijden voor de controle over het nationale politieke terrein. Hij wil zijn energie steken in het voeren van wat een permanente interne oorlog tegen delen van zijn eigen partij aan het worden is.

Daartoe moet hij Labour ontdoen van grote delen van haar leden die werden aangetrokken door zijn voorganger, Jeremy Corbyn. Een democratisch socialist die zijn hele carrière de nadruk heeft gelegd op anti-racisme en anti-imperialisme.

Om zich van Corbyn te distantiëren, heeft Starmer zijn kar naar de compleet tegenovergestelde richting gekeerd.

Om zich van Corbyn te distantiëren, heeft Starmer zijn kar naar de compleet tegenovergestelde richting gekeerd. Hij is steeds nauwer gaan samenwerken met Israël, net nu er in de mensenrechtengemeenschap een nieuwe consensus is ontstaan dat Israël een racistische apartheidsstaat is.

Daarnaast eist hij onvoorwaardelijke loyaliteit aan de NAVO. Net nu wanneer de westerse militaire alliantie wapens naar Oekraïne stuurt. Naar een oorlog die een cynische volmacht oorlog lijkt te worden, die beide partijen ervan weerhoudt een vredesakkoord te zoeken en bijdraagt aan een stijging van de aandelenkoersen van de militaire industrieën van het Westen.

Gebroken beloften

De koers die Starmer vaart, staat haaks op de beloften die hij tijdens de leiderschapsverkiezingen van 2020 heeft gedaan. Namelijk dat hij de interne verdeeldheid zou wegnemen die zijn voorganger tijdens zijn ambtstermijn teisterde.

Corbyn, die in 2015 de keuze was van de grotendeels linkse leden van de partij, kwam onmiddellijk in botsing met het dominante deel van rechtse parlementsleden, in de parlementaire commissie van de partij en met de vaste staf op het hoofdkantoor.

Eenmaal leider, verloor Starmer geen tijd om Corbyn van zijn positie als parlementslid te ontdoen. Als rechtvaardiging noemde hij Corbyns weigering om de bewijsloze beschuldigingen van antisemitisme tegen de partij onder zijn leiding te aanvaarden. Beschuldigingen die luid werden versterkt door een openlijk vijandige media.

Corbyn leed onder een jarenlange campagne, geleid door pro-Israël lobbygroepen en de media, waarin werd gesuggereerd dat zijn kritiek op Israël voor de onderdrukking van het Palestijnse volk neerkwam op Jodenhaat. Een nieuwe definitie van antisemitisme, toegespitst op Israël, werd aan de partij opgelegd om dergelijke aantijgingen leven in te blazen.

Corbyn werd actief ondermijnd van binnenuit.

De schade werd niet alleen veroorzaakt door de vijanden van Labour. Corbyn werd actief ondermijnd van binnenuit. Een uitgelekt intern rapport onthulde e-mails die aantoonden dat partijmedewerkers voortdurend tegen hem hadden samengespannen en zelfs hadden tegengewerkt bij de verkiezingen van 2017, toen Corbyn slechts een paar duizend stemmen tekort kwam om te winnen.

Labour Partijvoorzitter Jeremy Corbyn in 2 december 2017. Foto: PES Communications/CC BY-SA 2:0

Toen bij de verkiezingen van 2019 Brexit in het spel kwam en een sterke nativistische stemming in het Verenigd Koninkrijk werd aangewakkerd, leed Corbyn een beslissende nederlaag tegen van Johnson.

Maar als leider heeft Starmer het uitgelekte rapport niet aangegrepen om de partijdemocratie te versterken, zoals veel leden verwachtten. In feite nam hij enkele van de hoofdrolspelers uit het rapport opnieuw in dienst. Hij overwoog zelfs een van hen in aanmerking te laten komen voor de functie van algemeen secretaris van Labour. Hij haalde ook adviseurs binnen met nauwe banden met de voormalige partijleider Tony Blair. Die stuurde Labour eind jaren negentig resoluut naar rechts en begon in 2003 samen met de VS een illegale oorlog tegen Irak.

In plaats daarvan ging Starmer achter de linkse leden aan en vond elke uitvlucht – en elk middel, hoe draconisch ook – om het werk af te maken dat door de saboteurs was begonnen. Hij heeft zelden een pauze genomen in het opjagen van de linkse leden, ook al leidde de permanente territoriumstrijd de aandacht af van de meer dringende zaken, zoals de duidelijke tekortkomingen van de Conservatieve regering.

Overspoeld met wapens

Starmers vuurgevecht tegen links is zo extreem geworden dat zowel paus Franciscus, als Amnesty International uit de partij van Starmer zouden worden gezet moesten ze lid zijn, merkten enkele critici op.

De paus behoort tot een groeiend aantal waarnemers die hun twijfels uiten over de steeds explicietere interventie van de VS en zijn NAVO-bondgenoten in Oekraïne. Die lijkt erop gericht de oorlog te rekken en het dodental te verhogen, in plaats van vredesbesprekingen te bevorderen.

Recente uitspraken van ambtenaren in Washington dreigen de oorspronkelijke beweringen van de Russische president Vladimir Poetin, ter rechtvaardiging van zijn illegale invasie in Oekraïne eind februari, kracht bij te zetten.

Voor die invasie hadden Moskouse ambtenaren de agressieve uitbreiding van de NAVO, in Oost-Europa na de val van de Sovjet-Unie en de toenadering tot Oekraïne, bestempeld als een “existentiële bedreiging”. Rusland waarschuwde zelfs dat het kernwapens zou gebruiken als die noodzakelijk werden geacht ter verdediging.

De redenen voor de bezorgdheid van het Kremlin kunnen niet geheel worden genegeerd. De twee vredesakkoorden van Minsk, bedoeld om een acht jaar durende bloedige burgeroorlog tussen Oekraïense ultranationalisten en etnisch Russische gemeenschappen in Oost-Oekraïne aan de grens met Rusland, te bezweren, hebben niets opgeleverd.

De redenen voor de bezorgdheid van het Kremlin kunnen niet geheel worden genegeerd.

In plaats daarvan heeft de Oekraïense regering aangedrongen op nauwere integratie in de NAVO. Zozeer zelfs dat Poetin waarschuwde voor vergeldingsmaatregelen als de NAVO raketten, mogelijk bewapend met kernkoppen, op de drempel van Rusland zou stationeren. Deze raketten zouden Moskou binnen enkele minuten kunnen treffen, waardoor de veronderstelling van wederzijdse gegarandeerde vernietiging die lang de basis vormde van een politieke ontspanning tijdens de Koude Oorlog, zou worden ondermijnd.

Als reactie op de Russische invasie heeft de NAVO Oekraïne overspoeld met wapens en maakte de VS maar liefst 40 miljard dollar aan militaire hulp over naar Kiev. Dit alles terwijl dat net de druk op Moskou en Kiev om de akkoorden van Minsk te herzien, heeft weggenomen.

De NAVO-wapens werden aanvankelijk geleverd op basis van het principe dat zij Oekraïne zouden helpen zich tegen Rusland te verdedigen. Dat principe lijkt Washington snel overboord te hebben gegooid. Vorige maand verklaarde de Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin dat het doel in plaats daarvan was “Rusland te verzwakken”. Een standpunt dat werd herhaald door de voormalige secretaris-generaal van de NAVO, Anders Fogh Rasmussen. De New York Times heeft gemeld dat Washington betrokken is bij een “geheime” operatie van inlichtingendiensten om Oekraïne te helpen hooggeplaatste Russische generaals te doden.

Amerikaanse functionarissen verbergen nu nog nauwelijks dat zij Oekraïne zien als een volmacht oorlog. Een oorlog die steeds meer lijkt op het scenario dat Poetin schetste toen hij zijn invasie als preventief rechtvaardigde: dat Washington Rusland van zijn militaire kracht wil beroven, de wapens en mogelijk ook de troepen van de NAVO tot vlak bij de grenzen van Rusland wil brengen, Moskou economisch wil treffen door middel van sancties en door erop aan te dringen dat Europa afziet van Russisch gas.

De existentiële dreiging waar Poetin bang voor was is, zo lijkt het, expliciet Amerikaans beleid geworden.

Trouw aan de NAVO

Dit zijn de redenen waarom de paus vorige week speculeerde dat, hoewel de acties van Rusland niet kunnen worden gerechtvaardigd, het “blaffen van de NAVO aan de deur van Rusland” in de praktijk de invasie zou kunnen hebben “gefaciliteerd”. Hij plaatste ook vraagtekens bij de levering van wapens aan Oekraïne in het kader van het profiteren van de oorlog: “Hier worden oorlogen voor gevoerd: om de wapens die we hebben gemaakt te testen.”

Paus Franciscus, gebonden door de formele Vaticaanse regels van politieke neutraliteit, moet voorzichtig zijn in wat hij zegt. Toch heeft Starmer soortgelijke opmerkingen van activisten binnen zijn partij als reden voor uitzetting opgegeven.

De partijleider is nu in conflict met de Stop the War Coalition, die mede werd opgericht door Corbyn in de onmiddellijke nasleep van de aanslagen van 11 september. De groep speelde een centrale rol bij het mobiliseren van het verzet tegen de deelname van Groot-Brittannië, onder Blair, aan de illegale invasie van Irak in 2003.

De partijleider is nu in conflict met de Stop the War Coalition, die mede werd opgericht door Corbyn in de onmiddellijke nasleep van de aanslagen van 11 september.

Stop the War, dat dicht bij de linkse tendensen in Labour staat, staat al lang sceptisch tegenover de NAVO. Ze zien het als een schepping van de Koude Oorlog die ongevoelig bleek voor de ineenstorting van de Sovjet-Unie en geleidelijk aan is gaan lijken op een permanente lobby voor de militaire industrieën van het Westen.

Stop the War heeft zich uitgesproken tegen zowel de illegale invasie van Rusland in Oekraïne, als tegen de decennialange uitbreiding van de NAVO in Oost-Europa die Moskou aanvoert als rechtvaardiging voor zijn inval. Starmer heeft dat standpunt echter afgedaan als wat hij “valse gelijkwaardigheid” noemt.

In een reactie in de Guardian ontkende hij dat Stop the War een “goedaardige stem voor vrede” of “progressief” zou zijn. Hij noemde de NAVO “een defensief bondgenootschap dat nog nooit een conflict heeft uitgelokt” en sloot daarmee het debat af dat anti-oorlogsactivisten en paus Franciscus net op gang wilden brengen.

Starmer heeft ook elf parlementsleden van zijn partij bedreigd met het verlies van hun post – net als Corbyn – als ze niet onmiddellijk hun namen zouden verwijderen van een Stop The War-verklaring waarin werd opgeroepen om meer stappen te zetten in de richting van een diplomatieke oplossing. Meer recentelijk heeft hij parlementsleden gewaarschuwd dat ze te maken zullen krijgen met niet nader gespecificeerde maatregelen als ze geen “onwrikbare steun voor de NAVO” uitspreken.

Starmer heeft als reactie op de oorlog in Oekraïne een “post 9/11” stijging van de wapenuitgaven geëist en erop aangedrongen dat de NAVO “versterkt” moet worden.
Hij heeft de Twitter-account van de jongerenafdeling van de Arbeidspartij gesloten vanwege hun kritiek op de NAVO. Eind maart verbood hij drie kleine linkse groeperingen – Labour Left Alliance, Socialist Labour Network, en de Alliance for Workers’ Liberty – naast vier andere linkse groeperingen die hij vorig jaar al verbood. Stop de Oorlog kan binnenkort de volgende zijn.

Starmers niet aflatende aanvallen op het anti-oorlogsactivisme binnen Labour gaan in tegen zijn tien beloftes, het platform dat hem heeft geholpen om verkozen te worden. Deze omvatten een belofte die doet denken aan paus Franciscus, namelijk om “mensenrechten in het hart van het buitenlands beleid te plaatsen. Alle Britse wapenverkopen te herzien en van ons een kracht voor internationale vrede en gerechtigheid te maken”.

Eenmaal verkozen, heeft Starmer in feite elke ruimte voor een anti-oorlogsbeweging in de mainstream van de Britse politiek uitgewist.

Eenmaal verkozen, heeft Starmer in feite elke ruimte voor een anti-oorlogsbeweging in de mainstream van de Britse politiek uitgewist. Bewegingen die zich afvragen of de NAVO nog steeds een echt defensief bondgenootschap is of meer een lobby ten dienste van de westerse wapenindustrie die baat heeft bij permanente oorlog.

In feite heeft Starmer geëist dat links de huidige conservatieve regering overtreft in steun voor het militarisme van de Navo. De oorlog in Oekraïne is het excuus geworden om niet alleen anti-imperialistische politiek, maar zelfs Vaticaan-achtige oproepen tot diplomatie ondergronds te dwingen.

Apartheid voor altijd

Maar Starmer legt de leden van Labour een nog specifiekere loyaliteitstest op die geworteld is in de imperiale rol van Groot-Brittannië: steun voor Israël als een staat die de Palestijnen onderdrukt.

Starmer’s beslissing om zichzelf en Labour zo ver mogelijk te distantiëren van Corbyn’s steun voor Palestijnse rechten leek aanvankelijk tactisch, gebaseerd op de wens om de antisemitisme laster te vermijden die zijn voorganger teisterde. Maar dat standpunt is steeds moeilijker vol te houden.

Starmer heeft zich doof gehouden voor een motie die vorig jaar door afgevaardigden van de partij werd aangenomen en waarin werd opgeroepen tot Britse sancties tegen Israël als een apartheidsstaat. Verwijzingen ernaar zijn zelfs verwijderd van het YouTube-kanaal van de partij. Evenzo weigerde hij vorige maand de recente kritiek op Israël als apartheidsstaat door Amnesty en een hele reeks andere mensenrechtengroeperingen te onderschrijven.

Starmer heeft zich doof gehouden voor een motie die vorig jaar door afgevaardigden van de partij werd aangenomen en waarin werd opgeroepen tot Britse sancties tegen Israël als een apartheidsstaat.

Afgelopen november hield Starmer een pro-Israël toespraak aan de zijde van Israëls ultranationalistische ambassadeur in het Verenigd Koninkrijk, Tzipi Hotovely, waarin hij kritiek op Israël herhaaldelijk samenbracht met antisemitisme. Hij heeft de anti-zionistische joodse leden van Labour in het bijzonder genoemd – meer dan de niet-joodse leden – kennelijk omdat zij de meest zelfverzekerde en luidruchtige critici van Israël binnen de partij zijn.

In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van deze maand, pronkte hij met het herstel van de banden tussen zijn partij en de Israëlische Arbeiderspartij, die de connectie tijdens Corbyns ambtstermijn had verbroken. Hoge ambtenaren van de Israëlische partij sloten zich bij hem en zijn plaatsvervanger, Angela Rayner, aan in wat werd omschreven als een “charme-offensief”, terwijl ze door de straten van Londen trokken. Het was moeilijk om dit niet te interpreteren als een klap in het gezicht van een groot deel van de partijleden.

De Israëlische Arbeiderspartij heeft Israël gesticht door een massale etnische zuiveringscampagne op touw te zetten, waarbij honderdduizenden Palestijnen uit hun thuisland werden verdreven. Dit wordt bevestigd in documenten die door Israëlische historici werden opgegraven. De Israëlische Arbeiderspartij is een sleutelrol blijven spelen, zowel bij het verankeren van illegale joodse nederzettingen in de bezette gebieden om Palestijnen te verdrijven, als bij het formuleren van wettelijke onderscheidingen tussen joods en Palestijns burgerschap. Deze hebben de nieuwe consensus onder groepen als Amnesty International gecreëerd dat Israël als een apartheidsstaat kan worden aangemerkt.

De Israëlische Arbeiderspartij maakt deel uit van de huidige door kolonisten geleide regering, die vorige week toestemming kreeg van de rechtbank om vele honderden Palestijnen uit acht historische Palestijnse dorpen in de buurt van Hebron te verdrijven, onder het voorwendsel dat het land nodig is voor een schietzone. De kolonisten in de buurt mochten blijven.

De Israëlische krant Haaretz concludeerde over de uitspraak: “Bezetting is per definitie tijdelijk; apartheid kan voor altijd blijven bestaan. Het Hooggerechtshof heeft het goedgekeurd.”

Lelijk gezicht van Labour

Het lelijke nieuwe gezicht van Labour onder Starmer is steeds moeilijker te verbergen. Onder het mom van het uitroeien van de overblijfselen van het Corbynisme, toont Starmer zich niet alleen een regelrechte autoritair die erop uit is de laatste overblijfselen van het democratisch socialisme in de partij te verpletteren. Hij blaast ook nieuw leven in het ergste nalatenschap van de partij die het westerse imperialisme toejuicht en vriendjes is met racistische staten, zolang ze bondgenoten van Washington zijn en bereid zijn Britse wapens te kopen.

Starmers oorlog tegen links binnen zijn partij is niet, zoals algemeen wordt aangenomen, een pragmatische reactie op de jaren van Corbyn, bedoeld om de partij te distantiëren van het beleid dat haar blootstelde aan de meedogenloze anti-semitismecampagne die Corbyn ondermijnde. Integendeel, Starmer zet juist die lastercampagne voort en breidt die uit. Hij heeft de fakkel overgenomen namens die ambtenaren die, zo blijkt uit het uitgelekte interne rapport, er de voorkeur aan gaven Labour te saboteren als dat betekende dat links niet aan de macht zou komen.

Starmer zet de lastercampagne tegen Corbyn voort en breidt die uit.

Het is niet alleen zijn taak om diegenen in de val te lokken die solidair willen zijn met de Palestijnen na decennia van onderdrukking, gesteund door het Westen. Het is zijn taak om al het activisme tegen het westerse imperialisme en de permanente oorlog die het in de hand heeft gewerkt, de kop in te drukken.

Groot-Brittannië heeft nu geen zichtbare politieke thuishaven voor het soort anti-oorlogsbewegingen die ooit miljoenen mensen de straat op brachten om te proberen de oorlog tegen Irak te stoppen. En dat hebben het Britse establishment en de oorlogsindustrieën te danken aan Keir Starmer.

Deze tekst verscheen op de website van Jonathan Cook. Vertaling LDP

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!