Foto: Mali Maeder/ Pexels/ CC BY 2.0 (More information about the rights of this work, see below article)
Interview -

“Petrochemische industrie gebruikt coronacrisis als excuus om te benadrukken hoe fantastisch plastic niet is”

Hoewel gezondheidsexperts er al op wezen dat producten zonder plastic verpakking even veilig zijn qua Covid-19 besmettingsgevaar, pushen de plasticproducenten wereldwijd het gebruik van wegwerpplastic. In sommige Amerikaanse staten zagen we hoe het verbod op plasticzakjes op de schop ging en ook de internationale koffiehuisketen Starbucks verbood haar cliënteel om eigen herbruikbare bekers mee te nemen. De heropleving van wegwerpplastic zorgde dit jaar voor een extra uitdaging voor Ineke Van Nieuwenhove, campagneleider van Mei Plasticvrij, de jaarlijkse bewustwordingscampagne over de impact van onze plastic consumptie.

vrijdag 26 juni 2020 21:29
Spread the love

 

Hoe kijken jullie terug op de campagne?

“We zijn tevreden. We hadden twijfels dit jaar omdat we niet wisten of mensen in coronatijden zin zouden hebben in de campagne, maar we hebben veel positieve reacties gekregen. Bijvoorbeeld van mensen die merkten dat ze sinds de lockdown veel meer afval hadden en hoe hen dat de ogen opende voor het grotere afvalprobleem. Anderen zeiden ons dat ze net dankzij de lockdown tijd hadden om met onze tips aan de slag te gaan en hoe ze nu meer dan ooit veranderingen hebben doorgevoerd in hun huishouden.”

“Ook een positieve evolutie: zelfplukboerderijen, hoevewinkels en groenteabonnementen kenden tijdens de lockdown een ongezien succes. Mensen willen opnieuw lokaal en gezond kopen. Heel vaak zijn dat systemen die werken met onverpakte goederen. Dat ligt in lijn met de boodschap van Mei Plasticvrij. Die gaat allang verder dan het bannen van wegwerpplastic. We willen mensen gidsen naar low waste, naar herbruikbare en hervulbare verpakkingen, naar een deeleconomie waarin we spullen met elkaar delen in plaats van alles nieuw kopen. De grenzeloze consumptie moet verminderen, als we de planeet leefbaar willen houden.”

Hebben jullie reacties gekregen van mensen die het door de coronacrisis moeilijker vonden om in de supermarkt plasticvrij te shoppen?

“Fruit en groenten kan je nog altijd onverpakt kopen, dat is niet veranderd. Wij zeiden van bij het begin dat wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat het virus net zo goed op plastic overleeft als op andere materialen. Maar we waren heel blij dat de eerste week van mei een professor op het VRT-journaal zei dat het niet veiliger is om in plastic verpakte producten te kopen en je dus gewoon onverpakt kan blijven shoppen. Dat overtuigde veel mensen om boodschappen te doen zoals ze dat vroeger al deden.”

De campagne was dus ondanks de coronacrisis een succes. Maar hoe ziet het grotere plastic plaatje eruit?

“Niet goed. Niet alleen omdat er veel mensen toch weer voor plastic verpakkingen kiezen, er wordt ook nog steeds elk jaar méér plastic geproduceerd. De petrochemische industrie gebruikt corona bovendien om toch nog maar eens te benadrukken hoe fantastisch plastic wel is. Ze hemelen plastic op door te zeggen dat de crisis erger zou geweest zijn als er geen plastic was. Want ja, de beschermende pakken! De maskers! Wij hebben altijd gezegd dat wij het nut van plastic in de medische sector volledig begrijpen. We worden elk jaar door spelers uit de petrochemie of polymeeronderzoekers weggezet als naïeve burgers die tegen plastic zijn. Onze campagne focust op wegwerp plastic verpakkingen voor consumentengoederen. We laten ons begeleiden door experten en volgen de evolutie op de voet. We willen de gatekeeper voor de consument zijn. Want geef toe: als consument kun je quasi onmogelijk weten welke verpakking nu de meest duurzame is. Het is een te complexe materie en er gebeurt te veel greenwashing. Wij doorprikken en informeren waar nodig. Dat verpakt water, in welk materiaal ook, nooit een duurzame optie is. Dat drank in ‘karton’ nog erger is dan in PET. Dat bioplastics niet de oplossing zijn. Dat ‘gemaakt uit ocean plastics’ ook vaak een flauw greenwashing verhaal is als je het van dichter gaat bekijken. Enz.”

Ondanks hun gelobby heeft de plasticindustrie in Europa bot gevangen en is de Commissie niet ingegaan op de vraag om het verbod op wegwerpplastic tegen 2021 uit te stellen. In Amerika was het een ander verhaal, daar werd bijvoorbeeld in sommige staten wel het verbod op plastic zakjes in de supermarkt ingetrokken.

“Klopt. Maar er moet en zal een transitie komen. Er is te veel plastic afval. We kunnen ons onmogelijk uit alle afval weg recycleren. De recyclers in Nederland liggen nu zelfs stil want niemand wil nog recyclaat. Enerzijds door de lage olieprijs, anderzijds krijgen frackingbedrijven de rode loper uitgerold in de VS en is ook schaliegas goedkoop. Het is vandaag nog steeds goedkoper voor bedrijven om met virgin plastics (nieuw plastic, red.) te werken. Dus we mogen sorteren en recycleren wat we willen, als niemand recyclaat wilt, waar sta je dan?’’

“Nog zoiets: zwerfvuil. Ook dat is gestegen tijdens corona. Mensen fulmineren dan tegen ‘de vuile medemens’. Maar zwerfvuil is het probleem niet. Verpakkingen zijn het probleem. Verpakkingen beschermen deels het product, maar ze beschermen vooral de producent zodat die massaal veel kan produceren en liefst nog eens de wereld rond kan sturen. Het is simpel: we kunnen niet winnen van de lawine aan plastic verpakkingen waarmee de markt overspoeld wordt. Momenteel gaat de industrie nog volop voor het recyclageverhaal. Makkelijker: dan hoeven ze hun verpakkingen niet per se aan te passen. En het is toch de belastingbetaler – wij dus – die betaalt voor de afvalverwerking. Zolang ze zelfs geen statiegeld willen invoeren, moeten ze bij mij niet zeuren over zwerfvuil. Of afkomen met ‘we recycleren’, want je creëert niet eens voldoende kwaliteitsreststromen. Er moet dringend standaardisatie komen, met eenvoudigere verpakkingen en minder soorten plastics. En dat énkel wanneer hergebruik niet mogelijk is.”

“Maar de transitie is bezig. Ecomerken werken al lang met solids zoals in shampoobars, of met refill pods voor schoonmaak- en wasmiddelen. Ik merk een grote honger bij de consument naar dat soort producten. Het is ongelooflijk dat grote spelers als P&G daar nog niet volop op inzetten. Ik zie grote merken nog steeds bezig met apps voor consumenten zodat die beter zouden recycleren, met slimmere productinfo in een watermerk voor de recyclers. Jongens, toch. Ik wil niet weten hoeveel honderdduizenden euro’s naar zo’n projecten gaan. Alsof ze het niet willen snappen. Eén: de consument is de verantwoordelijkheid over zijn afvalverpakkingen spuugzat. Twee: recyclage is de op één na slechtste optie na verbranding. En die projecten zijn dan ook nog eens alleen maar uitvoerbaar in het Westen. In vele landen in Afrika en Azië is er geen waste management. Toch zetten de grote merken daar ongegeneerd hun plastic verpakkingen in de markt. Echt misdadig vind ik dat. De grote merken mogen roepen wat ze willen, maar als ze niet overschakelen op écht duurzame verpakkingen, op solids, op herbruikbaar en hervulbaar, missen ze de boot.”

 

www.meiplasticvrij.be

IG @mei.plasticvrij

FB @MeiPlasticvrij

Creative Commons

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!