Noordstation in Brussel. Bron: Wikimedia Commons
Opinie - Ann Vermeulen, Wouter De Vriendt

Voorbij schijnoplossing aan Noordstation: pleidooi voor permanent informatie- en oriëntatiecentrum

woensdag 22 mei 2019 16:39

Maggie doet het weer. Situatie aan het Klein Kasteeltje: opgelost. Situatie Noordstation: opgelost. In tegenstelling tot deze goednieuwsshow, komt er vanop het terrein een heel ander geluid.

Sinds donderdagavond vinden we in het Brusselse Noordstation geen slapende mensen meer op de grond. Een opkuisoperatie na een periode van maandenlange verzuchtingen van zowel buschauffeurs, vrijwilligers, politici, ngo’s, activisten, … Een zucht van opluchting, een ereronde voor het kabinet De Block en het gevoel dat alles terug zijn gangetje kan gaan. Probleem voorlopig opgelost. Punt?

Wie wat moeite doet om even rond te bellen, in gesprek te gaan met vrijwilligers ter plaatse of de situatie in het station en in de tijdelijke opvang van naderbij bekijkt, die weet wel beter.

De aangereikte tijdelijke oplossing die sinds donderdagavond zorgt voor een bed, bad en brood en een informatieronde van Fedasil, lijkt een schitterende oplossing van het kabinet De Block. Men vergeet er wel even bij te vertellen dat het niet het kabinet De Block was die zorgde voor de opvangplaatsen, die de verhuis organiseerde of voorbereidde maar wel het Burgerplatform voor Steun aan Vluchtelingen. Vrijwilligers die al maandenlang doen wat de overheid niet wil doen. Vrijwilligers die een informeel netwerk uitbouwden en met zeer beperkte middelen het echte verschil maken voor mensen die verzeild geraken tussen de formele en de informele wereld. Een platform dat samen met een aantal ngo’s samenwerkt in de HUB en zo de situatie in en rond het noordstation al een hele tijd opvolgt. Het is dit Burgerplatform dat samen met het Rode Kruis en Samu Social een oplossing uitwerkte voor de opvang. Vervolgens aangevuld door Maggie De Block met de informatierondes van Fedasil.

Het is belangrijk om de eer te laten aan wie de eer toekomt. Respect voor de vele inspanningen die het Burgerplatform de voorbije jaren reeds leverde, voor het overleg en de oplossingsgerichte aanpak van de voorbije weken, voor het zoeken naar een voorlopige oplossing voor een situatie die steeds meer uit de hand dreigde te lopen.

Voorbij simplisme

De problemen zijn echter groter dan dit. De situatie van mensen in transit verdraagt geen kortetermijnoplossingen. De context van deze mensen dient gekend te zijn. Achter de schijnbaar evidente keuze ‘asiel aanvragen of vertrekken’ schuilt een complexe werkelijkheid. Vele migranten durven geen asiel aan te vragen omwille van het manke Dublin-systeem dat kansen ontneemt, mensen toekomstperspectief afneemt en een zodanig schrikbeeld is geworden dat mensen de stap naar asiel niet meer zetten.

Wat met artikel 3 van het EVRM, dat verbiedt om mensen terug te sturen naar een situatie waarin zij gevaar lopen? Wat ga je doen met de groep mensen die we onder geen enkele omstandigheid kunnen en mogen terugsturen? Wat ga je doen met een niet te onderkennen aantal staatslozen dat gestrand is in Brussel en waar stuur je de mensen heen die een meervoudige asielaanvraag indienen? Deze laatsten werden tot op heden altijd zonder verblijf op straat gezet. Je dwingt deze mensen om zelf oplossingen te zoeken, geen wonder dat ze dan belanden in situaties zoals het Noordstation.

Eén ieder die reeds samengewerkt heeft met deze doelgroep bevestigt: er is een groot tekort aan correcte informatie. Een degelijke juridische ondersteuning en begrijpbare informatie is een voorwaarde om tot een beslissing en een duurzame toekomstoriëntatie te kunnen komen. Zoiets bouw je niet op zonder vertrouwen. De info-rondes van Fedasil zijn een eerste stap, maar zijn niet voldoende.

Wat het wel is: een kortetermijnoplossing die vlak voor de verkiezingen moet aantonen dat het probleem wordt aangepakt. Maar niet zonder machtsvertoon, want de politie kreeg de opdracht om iedereen die terugkeert naar Brussel-Noord meteen naar een gesloten centrum te brengen. Het ontbreekt in deze aan de erkenning van hun situatie, begeleiding en informatie in een sfeer van vertrouwen en het is bovendien niet realistisch, want er komen elke dag nieuwe mensen toe.

Bovendien zien we dat er de laatste dagen heel wat mensen in de buurt van het Noordstation zoekende zijn naar een plaats om de dag door te brengen en er zelfs een steeds groeiende groep is die geen plaats vindt in dit ‘nieuwe’ systeem.

Nood aan een Informatie- en Oriëntatiecentrum

Misschien moeten we onze politici even uitnodigen om op studiereis te gaan naar Nederland? In Groningen en Utrecht weten ze alvast hoe men er wel in slaagt om een degelijk oriëntatiecentrum uit te bouwen voor deze doelgroep, met heel wat positieve resultaten. Misschien kunnen ze overleggen met het middenveld waar heel wat expertise en aanbevelingen terug te vinden zijn. Of we kunnen de voorstellen van Groen omzetten in de praktijk.

Organiseer een permanent informatie – en oriëntatiecentrum, dat kiest voor kleinschaligheid en garant staat voor een rechtenbenadering die vertrekt vanuit vertrouwen en niet vastloopt op wantrouwen. Zodat deze stappen meer worden dan een schijnoplossing.

 

Ann Vermeulen is kandidaat Kamer voor Groen, derde plaats Oost-Vlaanderen.

Wouter De Vriendt is volksvertegenwoordiger Groen en lijsttrekker Kamer West-Vlaanderen.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!