Kuala Lumpur, hoofdstad van Maleisië, pocht met eilandjes van artificieel regenwoud, in een stad met 7,4 miljoen inwoners op een oppervlakte van 2245 vierkante kilometer maar is wel al zijn natuurlijke regenwouden kwijt door de destructieve aanplantingen voor palmolie (Manipadma Jena/IPS)

Ondervoeding wordt probleem van de steden

Door snelle verstedelijking verschuift het probleem van ondervoeding van het platteland naar de stad. Van alle kinderen wereldwijd woont een op de drie kinderen met een groeiachterstand in een stedelijke omgeving.

dinsdag 26 september 2017 17:20

Uitgeputte landbouwgrond, de impact van de klimaatverandering, oorlogen, voedselgebrek, armoede en gebrek aan kansen om een leven op te bouwen drijft mensen van het platteland naar de stad. Volgens VN-schattingen wonen in 2030 ongeveer 5 miljard mensen in stedelijke gebieden. Dat is het dubbele van 2000. Bijna 90 procent van die stedelijke groei vindt plaats in Azië en Afrika, zo staat in het Global Land Outlook 2017.




In 2016 steeg het aantal ondervoede mensen wereldwijd naar 815 miljoen. De VN-Voedsel- en Landbouworganisatie FAO zegt dat de toegenomen voedselonzekerheid een gevolg is van oorlogen en verergerd wordt door klimatologische omstandigheden. Deze twee omstandigheden zijn ook de grootste aanjagers van migratie. De VN verwachten dat dat in de toekomst zo zal blijven, tenzij in verschillende sectoren snel actie wordt ondernomen.

Kleine boeren zien zich vaak gedwongen hun familiebedrijf op te geven. Ze vertrekken naar de steden, waar ze tot de miljoenen consumenten gaan behoren. Ze produceerden vroeger in eerste instantie voor zichzelf, terwijl hun overschot naar de grote voedselketens in de steden ging. Hoewel in de steden gedurende het hele jaar voedsel te verkrijgen is, heeft een groeiend aantal armen moeite dagelijks voldoende eten te krijgen. Prijsschommelingen raken de armen het hardst. Een ziekte, religieuze ceremonie of trouwerij kan een grote aanslag plegen op het fragiele voedselbudget van armen en de weg vrijmaken voor ondervoeding en groeiachterstand bij kinderen.

Groei van de steden in Azië

Veel stadsbewoners in Azië, vooral in India, en in het bijzonder mannen die alleen migreren, hebben beperkte vrije tijd en vaak geen mogelijkheden om zelf te koken of groenten te bewaren. Zij leven voor een groot deel van voedsel dat ze op straat kopen. Slechte woonomstandigheden, gebrek aan hygiëne in sloppenwijken en onvoldoende steun van familie – iets wat op het platteland min of meer altijd vanzelfsprekend was – verergeren de problemen nog voor de armen. Ondervoeding en tekorten aan vitaminen en mineralen zijn het gevolg.

In India is 65 procent van de bevolking jonger dan 35 jaar. Het land zal naar verwachting meer dan de helft van de arbeidskrachten in Azië leveren in de komende tien jaar, staat in het rapport Demographics fuelling Asia’s shifting balance of power. In de afgelopen twintig jaar groeide de stedelijke bevolking in India van 217 miljoen naar 377 miljoen. Tegen 2031 zal dat ongeveer 600 miljoen zijn, of 40 procent van de bevolking van 1,5 miljard mensen. Er wordt al gewerkt aan honderden ‘slimme steden’ om deze migrerende arbeidskrachten zo goed mogelijk te kunnen benutten.

Niet alleen zal het oppervlak van de steden verdriedubbelen tussen 2000 en 2030, deze verwachte expansie neemt ook zeer vruchtbare landbouwgrond in beslag. In Azië zal dat betekenen dat ongeveer 6 procent van de jaarlijkse voedselproductie verloren zal gaan door verstedelijking. Landbouwgrond rondom steden is vaak productiever omdat er irrigatiefaciliteiten zijn. Deze dynamiek zet voedselsystemen in de toekomst onder druk, zo meldt de studie Future urban land expansion and implications for global croplands in het wetenschappelijk tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.

China en India

In China en India is sprake van verschillende patronen van verstedelijking en ontwikkeling. In China wordt het verlies van landbouwgrond tussen 2000 en 2030 berekend op 5 tot 6 procent, wat neerkomt op 9 miljoen hectare en een productieverlies van 10 procent. In India neemt de stedelijke expansie tot 2030 4 miljoen hectare in beslag, ongeveer de helft van het oppervlak in China. Het Zuid-Aziatische land verliest daardoor 2 procent van zijn productie tegen 2030.

Indiase experts stellen echter dat infrastructurele ontwikkelingen en veranderingen in landgebruik ten voordele van de industrie en mijnbouw nu al een ernstige aanslag plegen op de voedselzekerheid van de armsten in het land. Daartoe behoren ook inheemse groepen die afhankelijk zijn van de opbrengst uit bossen. In de afgelopen twintig jaar ontstonden hierover honderden conflicten die industriële projecten, mijnbouw, dammen en andere infrastructuur vertraagd hebben.

Tussen het financiële bolwerk Mumbai en de hoofdstad New Delhi wordt een industriële corridor gepland met maar liefst acht nieuwe industriesteden in zes deelstaten. India heeft daarvoor 20.000 kilometer nieuwe wegen en verbeterde wegen aangelegd tussen 2012 en 2017 om de transportsystemen te verbeteren. Een acuut tekort van 18 miljoen huizen in India in 2012 leidde ertoe dat de overheid steden uitbreidde aan de randen. En dat zijn nog maar enkele van de stedelijke infrastructurele projecten.

Zelfs als er veel landbouwgrond beschikbaar is aan de rand van steden, is de zwakke schakel dat elke afzonderlijke akker klein is en dat kwetsbare eigenaren het moeilijk vinden stand te houden tegenover de overheid en agressieve projectontwikkelaars.

The Urbanization of Malnutrition

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!