BRICS 2017. Bron: Wikimedia Commons
Analyse, Nieuws, Economie, Politiek - Jan Jonckheere

BRICS 2017: Chinese denktanks stellen BRICS-vrijhandelszone voor

De 5 BRICS-landen komen drie dagen bijeen in de kuststad Xiamen voor hun 9-de top. De klemtoon ligt op het verstevigen van de integratie op de vlakken handel, investeringen en technologie. Ook de vijf waarnemers Egypte, Guinea, Mexico, Tadzjikistan en Thailand werden uitgenodigd. Met de Braziliaanse president Temer die op bezoek was in Beijing, werden al akkoorden afgesloten.

maandag 4 september 2017 17:08

Het samenwerkingsmechanisme tussen Brazilië, Rusland, India en China werd gelanceerd in 2006. In 2010 werd ook Zuid-Afrika toegelaten. Pas na het uitbreken van de financiële crisis begon het mechanisme te werken. Dit jaar is China roterend voorzitter en de top vindt te Xiamen plaats, een kuststad waar Xi Jinping nog onderburgemeester was. In een brief naar de landen zei Xi dat de top zal focussen op 4 aspecten: diepere pragmatische samenwerking voor gemeenschappelijke ontwikkeling, het verbeteren van het wereldwijd bestuur om samen de uitdagingen aan te gaan; uitwisselingen tussen de volkeren en het uitbouwen van een breder partnerschap.

De viceminister van Handel Wang Shouwen vindt dat het objectief moet zijn een evenwicht te vinden tussen de vrijhandel en het vrijwaren van de nationale belangen en dit op het ogenblik dat globalisatie op tegenstand stuit. China wil de multilaterale handel hoog houden en een actieve rol spelen in de multilaterale handelsdiscussies. Het afgelopen jaar steeg de Chinese handel met de BRICS 26 procent. Samen vertegenwoordigen de vijf landen 23 procent van de wereldeconomie, zowat het dubbele van in 2006. Nog belangrijker is dat de vijf landen de afgelopen vijf jaar instonden voor de helft van de wereldgroei. Volgens het onderzoekscentrum van Alibabavertegenwoordigen de BRICS-landen ook 47 procent van de wereldwijde online verkoop en dit aandeel zou naar verwachting tegen 2022 groeien tot 59 procent. Het Russisch persagentschap TASS meent alvast te weten dat Rusland en China op de top de strijd zullen aanbinden tegen het opstekend protectionisme.

President Xi Jinping woonde de openingsceremonie bij van het BRICS Business Forum en hield er een toespraak. Behalve over de noodzaak van meer synergie vond hij dat de BRICS tegen protectionisme moeten blijven. Hij merkte ook op dat de 5 landen maar voor 5,6 procent onderling in elkaar investeren. Hij hield ook een pleidooi voor meer interculturele betrekkingen en uitwisseling tussen de volkeren om de vitaliteit hoog te houden. Hij zal zowel een beperkte vergadering leiden van BRICS-leiders over de hangende hete thema’s als een bredere vergadering die het meer zal hebben over samenwerking tussen de volkeren en over institutionele opbouw. Leiders van vijf andere opkomende markten en ontwikkelingslanden zijn uitgenodigd als waarnemers: Egypte, Guinee, Mexico, Tadzjikistan en Thailand. Het is blijkbaar de bedoeling om het platform tot een BRICS+ uit te breiden en er het belangrijkste forum van te maken in de Zuid-zuid samenwerking.

Concreet

Verschillende Chinese denktanks schuiven het idee naar voren om een BRICS-vrijhandelszone op te zetten. Het idee werd in 2013 al door Xi Jinping gelanceerd op de top te Durban. Volgens onderzoeker Wang Zhile bij deChinese Academy of International Trade and Economic Cooperation in Beijing hebben de BRICS-landen ook een richtlijn aangenomen om de wederzijdse investeringen te bevorderen. Door het feit dat de betrokken landen zich zowat op een gelijk niveau bevinden, zijn deze investeringen eerder beperkt. Meestal worden grensoverschrijdende investeringen enkel gemaakt tussen landen die zich op een verschillend ontwikkelingsniveau bevinden.

Volgens de woordvoerder van het ministerie van handel zullen de 5 landen hun internationale samenwerking verdiepen in industriële capaciteit en de uitvoer bevorderen van Chinese uitrusting, technologie, standaarden en diensten. De vijf landen waren het eerder al eens om een Fonds met 100 miljard dollar aan vreemde valuta op te richten waarvan 41 miljard bijgedragen door China.

China is al 8 jaar op rij de Braziliaanse voornaamste handelspartner en Brazilië is de grootste Chinese handelspartner in Latijns-Amerika. Brazilië voert voornamelijk ijzererts en sojabonen uit naar China. Het land heeft eerder deze maand aangekondigd dat het aan 57 buitenlandse bedrijven franchisen zal aanbieden voor elektriciteits-, haven-, luchthaven- en luchtvaartinfrastructuurprojecten. China en Brazilië hebben een gemeenschappelijk investeringsfonds met 20 miljard dollar opgezet om projecten in Brazilië te financieren.

Tijdens het huidige bezoek van de Braziliaanse president Temer kreeg het Chinese State Grid toestemming voor de tweede fase van het UHV-project naar de Belo Monte waterkracht centrale. Bijkomend tekende China National Nuclear Corp een MoU met Electronuclear uit Brazilië. China Communication Construction  is het eens om de uitbreiding van de Amazonebekken-haven te Itaqui te financieren. Daarnaast willen 5 Chinese bedrijven een haven bouwen in de stad Ilheus (staat Bahia) voor de uitvoer van 20 miljoen ton ijzererts per jaar uit de mijn te Caetité. De Chinese bedrijven dingen mee voor het bod om de spoorlijn te mogen aanleggen tussen de mijn en Ilheus. De mijn zelf is in handen van de in Kazakhstan-gebaseerde groep Eurasian Resources. Andere domeinen waarover akkoorden werden afgesloten, zijn productiecapaciteit, e-commerce, toerisme, financiën en sport. Een onderzoek naar corruptie bij de toewijzing van Rio de Janeiro’s Galeao International Airport 30 procent aan de HNA-groep werd door het parlement geschrapt. 

Andere landen

Verwacht wordt dat in de zijlijn van de top Xi dit jaar zijn vierde ontmoeting zal hebben met de Russische president Putin. Rusland dat zich aan het begin bevindt van een nieuwe industrialisatie is vooral geïnteresseerd in transportprojecten die vallen onder het Belt & Road Initiatief (nieuwe zijderoutes). De nieuwe BRICS ontwikkelingsbank met  haar hoofdvestiging te Shanghai heeft vier financieringsprojecten goedgekeurd voor een totale waarde van 1,4 miljard dollar. Een van deze vier leningen ter waarde van 460 miljard dollar gaat naar Rusland om zijn justitie te moderniseren. Putin wil dat de BRICS-landen een overeenkomst afsluiten over cyberveiligheid en ook dat er een Onderzoekscentrum voor Energie wordt opgericht.

Volgens douane gegevens steeg de bilaterale handel met India dit jaar met 21 procent. Van India wordt voorspeld dat het na 2025 de innovatiekracht van Rusland zal overstijgen en misschien zelfs de groeivoet van de toename in Chinese innovatie. Dat op het nippertje tussen India en China een akkoord bereikt werd over Doklam heeft er ongetwijfeld toe bijgedragen dat de Indische premier Modi zich ook op het appel zal bevinden.

Bronnen: China Daily, SCMP

Dit artikel is eerder verschenen op Chinasquare. Jan Jonckheere is redacteur bij Chinasquare. 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!