Protest in Berkeley, op zondag 27/8
Nieuws, Wereld, Samenleving, Politiek - Thomas Decreus

Protest in Berkeley: steeds meer verzet tegen extreem rechtse betogingen in VS

In het Californische Berkeley wisten linkse tegenbetogers een extreem rechtse rally te verhinderen afgelopen zondag (27/8). Net zoals in Boston vorige week. Tegelijk blijft extreem rechts mobiliseren. Het past in een strategie van spanning die opgebouwd wordt door rechtse groepen.

maandag 28 augustus 2017 16:06

Say no to Marxism. Dat was de naam van de publieke meeting die zondag stond gepland in Berkeley. In tegenstelling tot wat de naam van het evenement doet vermoeden, ging het hier niet om een activistisch leesgroepje van rechtse studenten, maar wel om een bijeenkomst van de alt-right. Of zeg maar gerust, de racistische, extreem rechtse en neonazistische achterban van Trump.

Een snelle blik op de uitgenodigde sprekers zegt genoeg. Zo zou onder meer Kyle Chapman het woord voeren. Chapman staat in extreem rechtse kringen beter bekend als “Based Stickman”. Die bijnaam werd hem gegeven nadat een filmpje viraal ging waarop te zien is hoe hij linkse betogers te lijf gaat met een stok. Een andere spreker die gepland stond was Augustus Invictus, een white supremacist uit Florida die eerder deze maand deelnam aan de nachtelijke fakkeltocht van neoanzi’s in Charlottesville.

Kyle – Based Stickman – wordt ook beschouwd als de initiatiefnemer van Say no to Marxism. Hij en veel andere extreem rechtse militanten zien de universiteit van Berkeley als het centrum van wat ze noemen ‘cultureel marxisme’. Het begrip cultureel marxisme circuleert al enige jaren in extreem rechtse middens en verwijst naar het idee dat minderheidsgroepen en linkse intellectuelen de “traditionele culturele waarden” willen ondermijnen. Het begrip cultureel marxisme is trouwens, niet toevallig, erg verwant met wat de nazi’s in de jaren dertig ‘cultureel bolsjevisme’ noemden. Met “cultureel bolsjevisme” verwezen de nazi’s naar “ontaarde”  kunstvormen en intellectuelen.

Niet alleen in Berkeley stond dit weekend een manifestatie van extreem rechts gepland. Op zaterdag zou in San Fransisco ook een manifestatie doorgaan van de pro-Trump-groep Patriot Prayer. Zowel de rally in San Fransisco als in het nabijgelegen Berkeley werden gecancelled omdat er een grote groep tegenbetogers werd verwacht. Ondanks het aflasten kwamen toch enkele extreem rechtse betogers op straat, maar die werden weggejaagd door linkse betogers die duidelijk in de meerderheid waren. In Berkeley kwam het daarbij hier en daar tot geduw en getrek en een vechtpartij.

Zelfverdediging

“We hebben niet het kameraadschap, en niet het onderling vertrouwen dat onze vijanden hebben. Kameraadschap en vertrouwen worden opgebouwd door activisme. Dat is dan ook één van de tactieken die we opnemen.”

Het is een citaat van de ondertussen wereldberoemd geworden neonazi die gevolgd werd tijdens de Vice-documentaire over de rellen in Charlottesville. Het citaat toont duidelijk aan dat het een bewuste tactiek is van Amerikaans extreem rechts om de aanwezigheid op te eisen in de publieke ruimte door middel van publieke manifestaties, en om zo ook sterker te worden.

Die strijd om de publieke ruimte tussen extreem rechts en links woedt reeds sinds de verkiezing van Trump. Denk maar aan de protesten tijdens de inauguratie van Trump, de Women’s March en de rellen op verschillende universiteitscampussen. Sinds Charlottesville lijkt die strijd in intensiteit toe te nemen.

De gebeurtenissen in Charlottesville en vooral de reactie van Trump hebben immers duidelijk gemaakt dat het menens is: er kunnen en zullen doden vallen en vanuit het Witte Huis zal niets gedaan worden om extreem rechts in te dijken. Bij linkse activisten heeft het idee daarom ingang gevonden dat ze zelf hun wijken en gemeenschappen zullen moeten verdedigen, want op de overheid hoeven ze niet meer te rekenen.

Chatbox

IJveren voor zelfverdediging is niet bepaald een overdreven reactie. In de nasleep van de dodelijke aanslag in Charlottesville werden extreem rechtse chatboxen gehackt en werd de inhoud daarvan openbaar gemaakt. Uit de publiek gemaakte chatgesprekken blijkt dat het de bedoeling was dat de protesten in Charlottesville gewelddadig zouden zijn. Zelfs het idee om met een auto op tegenbetogers in te rijden werd meermaals opgeworpen.

Dat gewelddadige confrontaties actief worden opgezet door extreem rechts, dient vermoedelijk niet alleen om de kameraadschap onder rechtse militanten te verhogen of om controle te verwerven over de publieke ruimte. Het is ook een poging om de protestbewegingen tegen Trump te criminaliseren en zo overheidsrepressie uit te lokken. Reeds vele maanden klinkt vanuit extreem rechts bijvoorbeeld de roep om “antifa” – wat eigenlijk geen organisatie is, maar gewoon een etiket voor een beweging – te verbieden als terroristische organisatie.

Het is vermoedelijk ook vanuit die logica dat eind september in Berkeley de ‘free speech week’ zal plaatsvinden. Op het programma staan drie boegbeelden van de alt-right beweging: Milo Yiannpoulos, Ann Coulter en … Steve Bannon. Bannon was tot enkele weken geleden de nauwste medewerker van Trump. Het toont aan dat er een rechtstreekse lijn loopt tussen de hoogste rangen in het Trump-regime en het genre extreem rechtse provocaties als de free speech week. En het bewijst ook dat vanuit het Witte Huis geen enkele poging zal gedaan worden om de gemoederen te bedaren.

take down
the paywall
steun ons nu!