Resultaten COP 22

Resultaten COP 22

zondag 20 november 2016 23:40
Spread the love

Resultaten COP 22  Notities  door Wiebe Eekman 20 november 2016

Het was bijzonder moeilijk om de discussies ten gronde van deze onderhandelingsronde te volgen. We kregen wel  veel berichtgeving over de zijdelingse evenementen. Dat waren debatten en presentaties over agricultuur, oceanen, diversificatie, gender, emissiearme technologie, waarde maken uit CO2, … We hebben uiteindelijk drie verschillende teksten die uit de COP22 zelf komen:

1)      De eindverklaring  (die ik tot nu toe enkel heb als voorstel van de voorzitter, de Marokkaanse minister, met aanduiding ‘beperkte verspreiding’) 2 blz

http://unfccc.int/resource/docs/2016/cma1/eng/l03.pdf

2)      De Marrakesh Actie Oproep  voor ons Klimaat en Duurzame Ontwikkeling  1blz http://unfccc.int/files/meetings/marrakech_nov_2016/application/pdf/marrakech_action_proclamation.pdf

3)      De Marrakech Partnership for Global Climate Action 8 blz http://unfccc.int/files/paris_agreement/application/pdf/marrakech_partnership_for_global_climate_action.pdf

In de aanloop naar de COP22 hadden we nog volgende documenten, die de COP beïnvloed hebben:

1)      Emissions Gap 2016 report http://uneplive.unep.org/media/docs/theme/13/Emissions_Gap_Report_2016.pdf

2)      Green House Gas Bulletin van de WMO http://ane4bf-datap1.s3-eu-west-1.amazonaws.com/wmocms/s3fs-public/GHG_Bulletin_12_EN_web_JN161640.pdf?aZaKZhdpDfJdmHvtbSvLwbj6zb_PWwdz  en  http://public.wmo.int/en/media/press-release/provisional-wmo-statement-status-of-global-climate-2016

De bekendmaking  op 9 november dat Trump president wordt van de VSA heeft ook de COP gedomineerd en richting gegeven

De eindverklaring in de nacht van 18 op 19 november

In de commentaar van IISD dat tracht alle klimaatonderhandelingen en zijdelingse evenementen heel droog te verslaan, lees ik op zondag 20 november: COP 22 closed on Saturday, 19 November. The meeting rode on the momentum from Paris despite the uncertainty created by the US election outcome. During the closing plenary, developing countries, expressed concern that this momentum was for post-2020 action on climate change, as opposed to pre-2020 action, which requires industrialized nations to take the lead.

Met andere woorden het is weer een strijd geweest tussen de arme en de rijke landen, waarbij de rijke landen op de rem staan om hun historische verantwoordelijkheid te erkennen en navenant financieel bij te dragen.  De enige beslissing die in deze tekst staat is dat er een Adaptatiefonds moet komen, ten dienste van de Parijse Overeenkomst. En dat ten laatste in 2018 op de COP24.

De tekst verwelkomt de ratificatie en invoegetreding van de Parijse Overeenkomst op 4 november. Ze benadrukt dat de toepassing best veel sneller zou mogen dan de datums 2018 en 2020 en vraagt aan de partners om aan te dringen om het werkschema van de Parijse Overeenkomst aan te passen op de COP23.

Het verzoek om de toepassing van de Parijse Overeenkomst ernstig te nemen en te versnellen is wel het belangrijkste aspect van deze tekst.

In de marge van de besprekingen werd medegedeeld dat de COP23 in november 2017 in Bonn in Duitsland zal doorgaan, maar niet door Duitsland zal voorgezeten worden, wel door de minister van de Fuji eilanden. Dat duid dat de ontwikkelingslanden hard van zich afgebeten hebben.

De Marrakesh Actie Oproep  voor ons Klimaat en Duurzame Ontwikkeling (Marrakech Action Proclamation for our Climate and Sustainable Development)

De verkiezing van Trump heeft een massale tegenreactie opgeroepen bij de overgrote meerderheid van de deelnemers en delegaties. Deze Oproep zou onderschreven zijn door 190 van de 197 delegaties. Onrechtstreeks kreeg ik een uitspraak van Bas Eickhout, daar aanwezig voor de Nederlandse partij GroenLinks, die de sfeer goed weergeeft: Ook op de klimaattop in Marrakesh was de verkiezing van Trump een schok. Maar langzaam begint bij de onderhandelaars het moment van ongeloof weg te ebben: Ze beginnen zich te realiseren dat deze klimaattop het laatste moment is om met het onderhandelingsteam van Obama zaken te doen.

Het proces dat normaal zo stroperig gaat, zou daardoor juist kunnen versnellen. Als de politieke wil er tenminste is. Maar er zullen ook delegaties zijn die op de rem trappen. Waarom moeten landen afspraken maken als de grootste economie niets gaat doen?

Slaagt Europa er in om het initiatief te nemen om samen met China en de Verenigde Staten nog stevige stappen te zetten? De klimaattop wordt dus spannender dan we van te voren hadden verwacht. We gaan er vanuit Marrakesh in ieder geval alles aan doen om die versnelling een handje te helpen.

De Oproep  gaat uit van staatshoofden en delegaties in Marrakesh aanwezig. Mohamed, de koning van Marokko, zou daartoe uitgenodigd hebben, volgens de inleidende paragraaf. In elk geval is met deze tekst meer eer te halen dan met de eigenlijke eindverklaring.

De Oproep erkent de dringendheid en het alarmerend aspect van de klimaatopwarming.

De tekst roept op de Parijse Overeenkomst ten volle uit te voeren met hogere ambities en met erkenning van de verschillende draagkracht van de landen.

De tekst zegt dat wereldwijd een ommekeer in het denken is (“momentum”) op basis van verschillende krachten: wetenschap, “business”  en het actievoeren van allerlei aard. Mijn opmerking hierbij: je ziet dat de Amerikaanse minister Kerry de economische argumenten hanteert: hernieuwbare energie zou fossiele energie wegconcurreren. Ook de verklaring van circa 350 bedrijven, waaronder heel wat multinationals als Unilever, tegen het scepticisme van Trump, duidt dat een belangrijk deel van de kapitalistische hogere klasse , overtuigd is van de negatieve gevolgen van de klimaatopwarming. Dat zij, in tegenstelling met de fossiele energie aanhangers onder de hogere burgerij, iets willen doen aan de klimaatverandering. Maar enkel in de mate dat tegelijk de kapitalistische overheersing op de wereldeconomie kan gevrijwaard worden. Zij willen de kost laten betalen door de bevolking en door de ontwikkelingslanden.

De tekst gaat verder met stevige oproepen te doen voor de hoogste politieke betrokkenheid, voor sterke solidariteit , voor het uitroeien van armoede, voor voedselveiligheid, en om iets te doen aan de schade die klimaatverandering aanricht aan de landbouw.

De tekst roept op om de ambities in de eigendoelstellingen te verhogen en meer samen te werken om de emissiekloof te dichten en de lange termijn doelstelling van de Parijse Overeenkomst te verwezenlijken. Emissiekloof = het verschil tussen de opgetelde doelstellingen van alle landen en wat er nodig  is om tegen 2030 op het traject te zitten van maximum 1,5°C verhoging in 2050.

De tekst vraagt medewerking van de rijke landen aan de arme landen. De “ontwikkelde” landen herbevestigen de doelstelling van 100 miljard dollar. Merk op dat dit niet voorkomt in de eindverklaring! Het werkelijk betalen blijkt een grote struikelblok te zijn.

De tekst vraagt met aandrang niet te wachten op 2020 (zoals bepaald in de Parijse Overeenkomst) en veel sneller actie te ondernemen, rekening houdend met de situatie en noden van de armere en armste landen.

Zij vragen het Doha-amendement op het Kyoto protocol te ratificeren. (verlenging van Kyoto-regels tot 2020, met een hogere doelstelling 18% vermindering van de emissies in de rijke landen ten opzichte van de referentie 1990, tot nu toe nog niet van toepassing) zie voor nadere uitleg: http://unfccc.int/kyoto_protocol/items/2830.php

De tekst roept alle actoren op (‘non-state actors’, dat zijn steden, bedrijven, organisaties,….) tot onmiddellijke actie. Tegelijk wordt verwezen naar het Marrakech Partnership for Global Climate Action, dat een coördinatie aanbiedt, geleid door twee politica, een Franse en een Marokkaanse… Bij ons kan je daar ook de Burgermeestersconvenanten onder rekenen

De tekst besluit dat de economische transitie enorme opportuniteiten schept voor stijgende welvaart en duurzame ontwikkeling. Dat de Marrakesh Conferentie een ommekeer is in het wereldwijde bewustzijn om iets te doen aan de klimaatverandering. Een ommekeer naar hoop voor de huidige en de toekomstige generaties.

Globaal een mooie tekst, die in schril contrast staat met de zwakheid van de eindverklaring.

De Marrakech Partnership for Global Climate Action

Dit is een oproep aan alle actoren om op vrijwillige basis verder en sneller klimaatactie te voeren voor 2020, het jaar waarop de Parijse Overeenkomst theoretisch de staten verplicht hun doelstellingen waar te maken. Het is een oproep om de emissiekloof van 14 à 17 gigaton CO2 te dichten in de bestaande doelstellingen voor 2020.

Nota: de kloof van 14 Gt slaat op een traject om de opwarming tot 2°C te beperken. De 17 Gt op een traject om de opwarming tot 1,5°C te beperken.

De oproep is gelanceerd door twee politica:

·         De Marokkaanse minister Hakima El Haité, toegevoegd aan het ministerie van Energie, mijnen, water en milieu. Zie ook: https://fr.wikipedia.org/wiki/Hakima_El_Haite

·         En de Franse Laurence Tubiana , ambassadeur voor klimaatverandering onderhandelingen en speciale afgevaardigde  vanwege de COP 21. Zie ook: http://www.cop21.gouv.fr/en/paris-agreement-laurence-tubiana-appointed-as-climate-champion/

Zij worden “climate champions” genoemd.

De tekst staat vol praktische aanbevelingen.

We zien dat China daar vol op in gaat door steenkoolmijnen te sluiten en de bouw van nieuwe steenkoolcentrales stil te leggen.

Eveneens hebben 48 ontwikkelingslanden uit het zuiden zich geëngageerd in Marrakesh om tegen 2050 volledig op hernieuwbare energie te draaien. De organisatie 350.org stelt de vraag waar de rijke landen blijven en roept op tot verscherpte actie.

Mijn zorg: stop de kapitalistische machtsgreep op het klimaatdenken

Marrakesh heeft waarschijnlijk wel een ommekeer in het klimaatdenken veroorzaakt op het punt van de ernst in te zien.

Maar de overheersende tendens, toch althans in de rijkere landen, is dat alles binnen het bestaande kapitalistische systeem zou kunnen. Dat door het plakken van een prijs op koolstof, op landbouw, op ecosystemen een opportuniteit geschapen wordt om het kapitalistische systeem verder te laten bloeien. Heel wat klimaatactivisten gaan een eind mee in die redenering. Waar is de slogan “red het klimaat, niet het systeem” gebleven die voor het eerst in de straten van Kopenhagen in 2009 te horen was? . In Kopenhagen sprak Hugo Chavez nog de bekende zin uit: “Als het klimaat een bank was, dan was het al lang gered”.

Sindsdien werd de mythe van het Groene Kapitalisme steeds meer aangewakkerd vanuit de UNEP, de milieudienst van de UNO. We zien dat de Europese Unie in al haar klimaatverhalen steeds de competiviteit van de Europese bedrijven voorop stelt. We zien dat de Amerikaanse minister Kerry argumenteert vanuit de concurrentiepositie van de Amerikaanse bedrijven.

We zien dat bij ons het VBO een koolstofprijs voorstelt om de competiviteit van de Belgische bedrijven binnen Europa te handhaven. We zien dat Minister Marghem daarop wilt ingaan. Uiteindelijk gaat de bevolking betalen.

Ik roep op voor een klimaatdenken dat sociaal rechtvaardigheid insluit. Dat de ecosystemen en het klimaat als een gemeengoed van de hele mensheid beschouwt , dat niet in geld kan uitgedrukt worden en dus ook niet geprivatiseerd om te verkopen op een emissiemarkt.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!