‘De mensen hebben het een-tweetje tussen regering en werkgevers nu echt wel door’

In zijn toespraak naar aanleiding van Rerum Novarum legde ACV-voorzitter uitvoerig uit waarom er nieuwe acties komen tegen de regering. “Omdat onze mensen het nu echt beu zijn. Omdat de maat vol is. En overloopt. Want de mensen hebben het een-tweetje tussen regering en werkgevers nu echt wel door."

woensdag 4 mei 2016 18:41

Dit jaar is het 125 jaar geleden dat paus Leo XIII in zijn encykliek Rerum Novarum pleitte voor een een rechtvaardig loon en solidariteit met de zwakkeren. De encycliek betekende een omwenteling voor de kerk en stimuleerde mee het ontstaan van de christelijke arbeidersbeweging.

Op de 125ste verjaardag van hun feest mogen er al wat meer toeters en bellen zijn, maar Rerum Novarum staat dit jaar net als de 1 mei-viering in het teken van nieuwe acties tegen het regeringsbeleid.

Op 24 mei wordt het actieplan op gang getrokken met een nieuwe grote betoging. Volgens ACV-voorzitter Marc Leemans zou de regering de onvrede best niet onderschatten. “Omdat onze mensen het nu echt beu zijn. Omdat de maat vol is. En overloopt. Want de mensen hebben het een-tweetje tussen regering en werkgevers nu echt wel door. Ik hoop dat de beiden zeer goed nadenken over hun aanpak. Tenzij ze er al onmiddellijk de gevolgen willen dragen in september en oktober.” Op 7 oktober, de tweede verjaardag van de regering, willen de vakbonden een nieuwe algemene staking organiseren.

De druppel die de emmer deed overlopen, was de arbeidsmarkthervorming die samen met de begrotingscontrole de wereld werd ingestuurd. Eerder had de regering beloofd dat er in ruil voor de verhoging van de pensioenleeftijd gepraat zou worden over werkbaar werk. “Maar die belofte werd bij de begrotingscontrole omgewisseld voor wendbaar werk”, zegt Leemans. “Flexibiliteit op maat van de werkgever. Die zal beslissen wanneer men méér of minder werkt. En de eventuele compensatie via inhaalrust mag voortaan over een langere periode uitgerekend worden. Over een volledig jaar, zodat aan werknemers kan worden gevraagd meer dan 28 weken aaneensluitend 45 uur te werken. Zonder overleg. En men mag tot 100 overuren per jaar uitbetalen aan elke werknemer die daar mee akkoord gaat. Zonder overleg. Alsof dit akkoord niet binnen de kortste keren een clausule wordt in elk standaard contract. Dan heb je juridisch wel een 38- urenweek. Maar de facto heb je een 40-urenweek.”

Slechte soap

Het is niet de eerste keer dat de vakbonden zoiets te verwerken krijgen. De beloofde taxshift die de belastingdruk moest verleggen naar de sterkste schouders, mondde uit in een nieuwe loonlastenverlaging voor de werkgevers. “En dus blijft loon naar werken zeer zwaar belast. En slapend rijk worden quasi onbelast. De MONACO-regering toont zich van zijn echte en slechte kant. Met in deze slechte soap de bocht van Demir: “we kunnen pas aan de rijken iets vragen, als we ook van de armen opnieuw afpakken”, zegt Leemans.

Minister van Werk Kris Peeters reageerde al op de aangekondigde acties door er op te wijzen dat die het sociaal overleg doorkruisen. Maar volgens Marc Leemans stelt dat overleg niets voor. “Telkens opnieuw een slag in het gelaat. Elk unaniem akkoord onder sociale partners onderging de sjoemelsoftware van Michel I. Correcties aan eindeloopbaan. Het sociaal akkoord. De beschikbaarheid voor oudere werklozen en SWT-ers. Het flexibiliteitsakkoord. En laatst nog dat mooie project van sociale partners, samen met de mutualiteiten, om zieken en invaliden meer kansen op hertewerkstelling te geven. Return to work, in het jargon. Dat alles verziekt door de sjoemelsoftware van de regering. Waardoor vanaf juni toch weer gezwaaid wordt met sancties voor zieken en invaliden. Diametraal tegen het akkoord van de sociale partners in.”

Bij de vakbonden houden ze ook hun hart vast voor de nieuwe besparingsronde die er zit aan te komen. “Zie wat ons alweer te wachten staat. De laatste begrotingscontrole was maar een vingeroefening, werd al gesteld. In de zomer, bij de opmaak van de begroting 2017, moet men zeker 3,5 miljard saneren. En volgens Europa moeten we tegen 2018 9 miljard besparen”, zegt Leemans.

In de toespraak van Leemans kreeg Unizo-kopman Karel Van Eetvelt ook nog een veeg uit de pan. Die haalde dinsdag nog zwaar uit naar de vakbonden en vergeleek hen met terroristen. “Wij zijn bijzonder fier dat we nog steeds een cruciale rol spelen. Ondanks 125 jaar anti-syndicale retoriek. Met aanhoudende pogingen om ons lam te slaan, om ons opzij te zetten, om ons te beroven van onze middelen voor overleg en actie. Het democratisch recht op actie voeren, dat heet sinds gisteren zelfs een “daad van terrorisme”. Hoe laag kun je vallen…”, zegt Leemans.

Blanke mannen boven 40

Patrick Develtere, voorzitter van beweging.net, gaat in zijn toespraak minder in op de hete actualiteit, maar trekt het verhaal breder open. Hij somt op wie er allemaal uit de boot valt in onze samenleving – ‘mensen op de vlucht, mensen in armoede, werkende armen, mensen zonder werk, mensen zonder perspectief op geluk, zonder perspectief op een dag zonder zorgen’ – en besluit: “De wereld is het meest van blanke mannen boven de 40.”

Daar kan iets aan gedaan worden. “Zo moeten tijdelijke arbeidskrachten beter beschermd worden, moet het statuut voor deeltijds werk haalbaar worden, bijvoorbeeld met tijdige werkroosters, en moet het systeem van tijdkrediet voor iedereen een optie blijven. En last but not least, een eerlijke bijdrage van iedereen. Van Panama tot De Panne. En Knokke. Van beursspeculant over verhuurder tot rentenier”, zegt Develtere.

Volgens Develtere beleven we een kantelmoment. Ons huidige model is namelijk niet in staat antwoorden te formuleren op de uitdagingen. “Het weet mensen op de vlucht geen structurele plaats te geven. Ook wat betreft oplossingen voor burn-outs, depressies en eenzaamheid biedt een kwantitatief model geen houvast”, zegt Develtere.

Develtere wil alternatieven vinden voor het model van kwantitatieve groei. “Kost wat kost blijven vasthouden aan een model van kwantitatieve groei zonder andere doelstellingen, is conservatief, onmenselijk en ook niet slim want maatschappelijke en ecologische zelfmoord”, zegt Develtere. Hij hield ook een pleidooi voor de rol van sociale bewegingen.

“Enkel zo kunnen we problemen oplossen die noch de bedrijven noch de overheid alleen kunnen oplossen. De bedrijven streven naar winst, de overheid naar efficiëntie. Daar is niks mis mee, zolang de ontbrekende schakel, de menselijke invalshoek, de invalshoek van de gebruiker, van de werknemer, van de buurtbewoner, van de boer in Ethiopië ook vertegenwoordigd is. De ontbrekende schakel zijn tussen bedrijven en overheid, dat is geen makkelijke rol”, zegt Develtere.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!