Een groot deel van de landbouwgrond in de gemeente Chicoasén zal verdwijnen of ontoegankelijk worden door een nieuwe waterkrachtcentrale. De lokale boeren hebben bovendien nooit de beloofde schadevergoeding gekregen voor de vorige dam die 40 jaar eerder in de gemeente is gebouwd (Emilio Godoy/IPS)

Inwoners Chiapas steeds slachtoffer grootschalige energieprojecten

De Mexicaanse zuidelijke deelstaat Chiapas is de voornaamste economische groeipool van het land. Nieuwe energieprojecten drukken echter de inwoners steeds meer weg. Die ondervinden alleen hinder van deze groei en zien de voordelen verdwijnen naar de economische elite.

vrijdag 4 maart 2016 13:05

Chiapas is het decor van heel wat grote energieprojecten in Mexico. Zo zijn er zijn al vier grote waterkrachtcentrales actief, goed voor 45 procent van de volledige waterkrachtcapaciteit in Mexico. Bij de constructie van die centrales werden echter zowel het milieu als de lokale bevolking zelf zwaar getroffen, stellen ecologische en sociale organisaties vast.

Chicoasén, een gemeente met vijfduizend inwoners van de inheemse Nahoa- en Zoque-volken, wordt sinds kort voor een tweede keer getroffen. In 1976 verdween reeds een groot deel van de landbouwgrond van Chicoasén voor een waterkrachtcentrale. Nu komt er een tweede centrale bij, 100 kilometer verderop.

“Ze hebben alles al kapot gemaakt. Met de grond kun je niets meer aanvangen”, zegt Antonio Herrera, lid van de plaatselijke landbouwcoöperatie. Hij kijkt vanop een afstand toe hoe een enorme mechanische arm zand en grind wegzuigt. De nieuwe centrale, die een vermogen van 240 megawatt zal hebben, moet in juli 2018 operationeel zijn. Er komt een 900 meter lang kanaal en een 30 meter hoge dam.

Landbouwgrond verloren

Begin 2015 kreeg het Mexicaanse overheidsbedrijf voor energie CFE de bouwvergunning om Chicoasén II te bouwen. Sindsdien kunnen plaatselijke inwoners niet meer bij hun coöperatieve landbouwgrond geraken. Volgens de milieu-impactstudie vereist voor de bouwvergunning is er 234 hectare nodig voor het project, waarvan 188 voor het stuwmeer. Er is al 69 hectare onteigend.

In 1951 stelde de overheid 3440 hectare ter beschikking van de bevolking als gemeenschappelijke landbouwgrond, in 1986 werd die oppervlakte verdubbeld. 460 lokale boeren maken er als coöperant gebruik van.

Gebroken beloftes, al 40 jaar land

Toen de CFE in 1976 zijn eerste centrale bouwde, beloofde het overheidsbedrijf financiële schadevergoeding voor de grond te betalen en zou het een drinkwatersysteem, een school en een ziekenhuis bouwen. Geen van die beloftes werd ooit nagekomen, melden deze coöperanten.

Ook nu blijven ze in de kou, stellen ze. “We krijgen geen informatie over de waterkrachtcentrale. We weten niet wat er met de mensen die langs de rivier wonen gaat gebeuren. CFE beweert dat het de toestemming heeft van de coöperanten, maar wij hebben hen die nooit gegeven”, zegt Claudia Solís, dochter van een coöperant.

De meeste bewoners zijn meer dan zestig jaar oud. Ze organiseerden al betogingen, hongerstakingen en juridische procedures, voorlopig zonder resultaat. Een federale rechter verklaarde hun zaak wel ontvankelijk maar de werken werden daar niet door stilgelegd.

Ook olie en gas

Ook de oliewinning neemt toe in Chiapas. Er wordt nu al op twintig plaatsen olie bovengehaald.

“Die oliewinning heeft een negatieve impact op de bossen, de watervoorraden en op de leefomstandigheden van de inheemse gemeenschappen”, zegt professor Fabio Barbosa van de faculteit economie van de Nationale Autonome Universiteit van Mexico.

“Het zal de conflicten die al bestaan nog verscherpen, maar de oliebedrijven laten zich niet afremmen door deze sociale conflicten.” Volgens het vijfjarenplan van de Mexicaanse overheid voor aardgastransport komt er ook nog een 440 kilometer lange gasleiding tussen de deelstaten Chiapas en Oaxaca.

Bron: Desconfianza comunitaria en las represas, ganada a pulso en México

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!