De beeldtaal van de haat en waarom we ons zorgen moeten maken

De beeldtaal van de haat en waarom we ons zorgen moeten maken

Er is veel ophef over de cover van het Poolse weekblad wSieci. Daarop is een vrouw te zien die in een Europese vlag gewikkeld terwijl ze gegrepen wordt door 'donkere' handen. De bijhorende titel laat niks aan de verbeelding over: "De islamitische verkrachting van Europa." Wie zijn geschiedenis kent weet dat dit soort iconografie verbonden is met de meest donkere en bloedigere episodes uit de recente geschiedenis. Laten we de beelden even voor zichzelf spreken.

vrijdag 19 februari 2016 14:45

Dit is de bewuste cover van het Poolse magazine:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook de binnenkant van het magazine, laat weinig aan de verbeelding over:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie dacht dat dit in een uniek geval is, heeft het mis. Ook het Nederlandse NRC publiceerde na de voorvallen in Keulen een wel erg bedenkelijke cover:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dit soort afbeeldingen waarin weerloze vrouwen seksueel aangevallen door andere, ‘vreemde’ of ‘barbaarse’ mannen heeft een bijzonder lange voorgeschiedenis. Er is bijvoorbeeld een rechtstreekse link te leggen tussen deze recente afbeeldingen en het beeld van onderworpen volkeren ten tijde van het Europese kolonialisme:




 

 

 

 

 

 

 

 




 

 

Exact dezelfde beeldtaal zien we terugkeren in de nazi-propaganda. De Jood werd daarin geportretteerd als een seksuele pervert die uit was op het seksuele schenden van de als maagdelijk en onschuldig afgebeelde Duitse vrouw:




 

 

 

 

 

 

 

 




 

 







 

 

 

 

 

 

 

Het aanwakkeren van de angst voor ‘vreemde’ verkrachters was ook een onderdeel van de oorlogspropaganda tijdens de Tweede Wereldoorlog. Een overwinning van de Amerikanen zou leiden tot verkrachtingen van Duitse vrouwen door zwarte mannen, volgens de nazi’s:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ook het Italiaanse fascisme probeerde dit soort angst voor de geallieerden aan te wakkeren:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Niet dat de (blanke) Amerikanen zelf hun handen in onschuld konden wassen. Heel gelijkaardige beelden werden ook binnen de VS zelf verspreid. De zwarte man werd er steevast afgebeeld als seksueel geperverteerd, losbandig, bruut, wild en uit op de ‘maagdelijkheid’ van blanke vrouwen. In de populaire (blanke) cultuur vond dit beeld gretig ingang:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

En ook in de VS werd de angst voor verkrachting tijdens de wereldoorlogen ingezet in de oorlogspropaganda:




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 




 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wie even moeite doet, zal makkelijk tientallen gelijkaardige afbeeldingen vinden waarin tot vijand verklaarde volkeren of groepen worden geportretteerd als brutale verkrachters.

Hoewel er, naar gelang de context, verschuivingen zijn in wie als dader en slachtoffer afgebeeld wordt, hebben deze afbeeldingen één ding met elkaar gemeen. Ze zijn gericht op het dehumaniseren en diaboliseren van de ‘ander’ of de ‘vijand’.

Steeds dienen ze om de haat aan te wakkeren en het geweld verder te doen escaleren of te legitimeren. Net daarom dat we ons zorgen moeten maken wanneer dit soort iconografie anno 2016 opnieuw probleemloos zijn weg vindt naar de mainstream media.

 

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!