CATAPA en Climaxi ondersteunen TTIP vrij-Gent!

CATAPA en Climaxi ondersteunen TTIP vrij-Gent!

donderdag 17 september 2015 16:14



Cerro de Pasco, Peru

 

 

 

 

 

 

 


Waarvoor staat TTIP?

TTIP staat voor “Transatlantic Trade and Investment Partnership”, in het Nederlands vertaalt naar “Transatlantisch Vrijhandelsakkoord” . Dit vrijhandelsakkoord heeft als doel om de handel tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten gemakkelijker maken. Gaan onze politici in tegen die handel, dan kunnen bedrijven grote sommen geld van onze overheden eisen.

In deze TTIP zijn 3 hoofdprincipes opgenomen : “markttoegang”, “handelsregels” en “samenwerking tussen de regelgevende instanties van de EU en de VS”1.

De keerzijde van TTIP:

Een eerste kritiek die door het middenveld wordt gegeven, is dat de onderhandelingen voor het tot stand komen van TTIP in het geheim doorgaan. Deze ontransparante communicatie wordt als erg ondemoctratisch bevonden bij de doorsnee Europeaan en Amerikaan. Het betreft echter veranderingen die in hun dagdagelijks leven voelbaar zullen zijn.

De eerste informatie over TTIP kwam pas aan het licht via uitgelekte informatie in 2013.

Hier werden reeds direct een aantal tekortkomingen duidelijk zowel in de onderhandelingsfase als inhoudelijk.

Als eerste, verliepen de onderhandelingen binnen de TTIPgesprekken voor Europa door de Europese Commissie via Cecilia Malmström, Europese commissaris voor handel. Zij volgt het advies van commissieploegen bestaande uit experten en onderhandelaars uit verschillende sectoren (handel, landbouw, volksgezondheid, … ). Echter, in deze commissieploegen, is de burgermaatschappij sterk ondervertegenwoordigd en oververtegenwoordigd door adviseurs uit privébedrijven die hun belangen verdedigen. Deze ongelijke verhouding toont aan dat TTIP eerder de belangen van grote privébedrijven verdedigt dan het openbaar nut. (zoals Monsanto, Facebook, Amazon, …)

Als tweede, is De Investor State Dispute Settlement (ISDS) één van de meest betwiste punten binnen TTIP. De ISDS is een privé-arbitragetribunaal die aan een buitenlands bedrijf zou toestaan om een Staat te vervolgen als deze over een wetgeving beschikt die nadelige gevolgen voor de winsten van een bedrijf kan hebben3. Een niet onbelangrijk detail: dit privé-arbitragetribunaal is gevormd door arbitraten waarbij een duidelijke hiërarchie afwezig is, noch zijn zij onderworpen aan het rechtssysteem (jurisprudentie)4. Hierdoor krijgt dit tribunaal meer macht dan nationale wetten. De prijs van een eventuele veroordeling zal aan de belastingbetaler doorgerekend worden. Dit druist in tegen alle principes van democratie.

Als derde, op gebied van de handel. “De ISDS biedt buitenlandse ondernemingen de mogelijkheid om een schadeloosstelling te vorderen indien een regering haar activa opeist of een wet aanneemt die alleen geldt voor buitenlandse ondernemingen en hun investeringen waardeloos maakt. Bijvoorbeeld een wet die een product verbiedt dat is vervaardigd in een fabriek in buitenlandse handen, terwijl producten die zijn vervaardigd in ondernemingen uit eigen land niet worden verboden.”5 Deze vermelding op de website van de Europese commissie laat ons weten dat grote bedrijven zullen bevoordeeld worden tegenover lokale ondernemingen. Grote bedrijven zoals Amazon, die lage kosten van hun omzet tonen, zouden een schadevergoeding aan een Staat kunnen vragen als die Staat een wet uitvaardigt ter bescherming van lokale, kleine bedrijven. TTIP argumenteert dat handel tussen de EU-USA gemakkelijker zal worden en het beste concurrentievermogen zal stimuleren. Echter, dit kan niet als het bedrijf een monopolie heeft.

TTIP-vrij Gent

Climaxi werkt concreet mee aan een samenwerkingsverbond om Gent TTIP te laten verklaren. Naar het voorbeeld van enkele andere steden, is er in Gent een burgerinitiatief opgestart om Gent TTIP vrij te verklaren. Tijdens de Gentse Feesten (juli 2015) werden de nodige handtekeningen opgehaald om het punt toe te voegen aan de gemeenteraad. Meer dan 3000 Gentenaars tekenden de petitie. Op 28 september zal de motie om Gent TTIP-vrij te verklaren worden voorgelegd aan de gemeenteraad. Er zijn momenteel al meer dan 50 steden en gemeenten die zich TTIP-vrij verklaarden. Met dit initiatief geven we een duidelijk signaal aan beleidsmakers op alle niveaus.

CATAPA en CLIMAXI verzetten zich tegen TTIP.

CLIMAXI en CATAPA klagen de invloed en de macht van ontginnings-en mijnbouwbedrijven aan over lokale overheden, waardoor exploitatielicenties vaak zonder mens en milieu in acht te nemen, gegeven worden. De ISDS geeft bedrijven de mogelijkheid om staten voor het gerecht te dagen als deze een beslissing nemen die hun winstmarge in het gedrang kan brengen. Dit is een zeer gevaarlijk instrument dat in alle landen kan misbruikt worden tegen lokale overheden als deze een beslissing nemen in het voordeel van hun lokale gemeenschappen en natuurbehoud. Inheemse volkeren houden hun hart vast bij het lezen van dit soort ontwikkelingen. Zij zouden maar weer eens het slachteroffer kunnen worden van het winstbejag van multinationals over hun gebieden waar edelmetalen, olie of schaliegas verborgen zit. Dat bedrijf zou schadevergoedingen aan de staat vragen in het geval waarin een politieke beslissing financiële verliezen genereert.

We illustreren dit met een voorbeeld van het Australische bedrijf OceanaGold en het land El Salvador. In 2008 vervuilde een mijnbouwconcessie het drinkwater van de inwoners van San Sebastian. Als gevolg hiervan, keurde de toenmalige president Antonio Saca de toewijzing van een nieuwe mijnbouwlicentie op het grondgebied van El Salvador af7. Ten gevolge van het Vrijhandelsakkoord tussen USA en centraal Amerika (CAFTA-DR) eiste het mijnbouwbedrijf een schadevergoeding van 300 millioen Amerikaanse dollar voor financiële verliezen, wat overeenstemt met iets minder dan het jaarlijkse budjet van de Salvadoriaanse overheid8.

In het kader van CATAPA’s nieuw project “Generatie Transitie” willen we jonge ondernemers en politici waarschuwen voor dit soort gevaren en hen er ten alle tijden van bewust maken dat de aarde en zijn inwoners ons aller kostbaar goed is en niet mag ten prooi gegooid worden aan winstbejag van multinationals en hen er al zeker geen vrijgeleide onder vorm van deze nieuwe TTIP voor te geven.

Climaxi volgt samen met het Friends of the Earth netwerk de onderhandelingen op. Naar aanleiding hiervan maakte Climaxi een brochure die te bestellen is via famke@climaxi.org

TTIP is schadelijk voor het milieu en ons klimaat. Van alle ISDS-zaken tegen EU lidstaten werd 60% aangespannen omwille van het milieubeleid van deze lidstaten. Het TTIP kan de Europese milieuregels in overeenstemming brengen met en verlagen tot de reguleringen in de Verenigde Staten. Hierdoor zal net als in de VS bijvoorbeeld het erg schadelijke fracken (het winnen van schalie-olie en/of schaliegas) mogelijk worden in de Europese Unie. Oppassen dus voor nieuwe, maar uiterst vervuilende praktijken zoals teerzandolie en fracken. Met nog meer rechten voor investeerders, kan het TTIP bedrijven toelaten om overheden aan te klagen, als die ervoor kiezen om maatregelen te nemen die fossiele brandstoffen in de grond houden. 

Auteurs: Florian Matterne, Charlotte Christiaens en Famke Vekeman

 




 

 

 

 

Contact
CATAPA
Kon Mariahendrikplein 5 bus 401
9000 Gent
0032474100643

Climaxi vzwK Maria Hendrikplein 5
9000 Gent
famke@climaxi.org
09/242.87.52

Bronnen :

1 : European commission “ WAAROVER WORDT ONDERHANDELD IN HET TTIP?” http://ec.europa.eu/trade/policy/in-focus/ttip/about-ttip/questions-and-answers/

2 : #Datagueule « TAFTA TA GUEULE À LA RÉCRÉ #DATAGUEULE 14 » Novembre 2014 https://www.youtube.com/watch?v=zHK1HqW-FQ0

3 : Notre Europe « L’«ISDS » DANS LE TTIP LE DIABLE SE CACHE DANS LES DÉTAILS » Janvier 2015 http://www.institutdelors.eu/media/ttipisds-fabrygarbasso-neijd-jan15.pdf?pdf=ok7

4 : Le Monde « MYTHES ET RÉALITÉS SUR LES TRIBUNAUX D’ARBITRAGE PRIVÉS DU TRAITÉ TRANSATLANTIQUE » Avril 2015 http://transatlantique.blog.lemonde.fr/2015/04/18/mythes-et-realites-sur-les-tribunaux-darbitrage-prives-du-traite-transatlantique/

5 : European Commission “WAAROM ZULLEN GROTE BEDRIJVEN OVERHEDEN KUNNEN AANKLAGEN INDIEN ZIJ NIET AKKOORD GAAN MET NIEUWE WETGEVING?” http://ec.europa.eu/trade/policy/in-focus/ttip/about-ttip/questions-and-answers/

6: European Commission “HOE ZAL HET TTIP WERKEN?” http://ec.europa.eu/trade/policy/in-focus/ttip/about-ttip/questions-and-answers/index_fr.htm

7 : The Guardian “AUSTRALIAN MINING IS POISONING EL SALVADOR. IT COULD SOON SEND IT BROKE, TOO” http://www.theguardian.com/commentisfree/2014/oct/03/australian-mining-is-poisoning-el-salvador-it-could-soon-send-it-broke-too

8 : Trading Economics “EL SALVADOR GOVERNMENT BUDGET” Juin 2015 http://www.tradingeconomics.com/el-salvador/government-budget

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!