Kan Corbyn een inspiratie zijn voor sp.a?

Kan Corbyn een inspiratie zijn voor sp.a?

zondag 13 september 2015 10:41

Het is dan toch gebeurd. Jeremy Corbyn is de nieuwe voorzitter van Labour. Na de eerste tekenen van een toenemende populariteit werd door kenners gezegd dat dit eerder snel zou slinken. Toen dat niet gebeurde zeiden diezelfde kenners dat hij nooit voorzitter zou worden. En hier zijn we dan. Het is weliswaar bijzonder te noemen, aangezien de gevestigde waarden binnen Labour hun uiterste best hebben gedaan om Corbyn in diskrediet te brengen of alvast om kiezers te ontraden voor de man te stemmen. Of hun grote angst, dat zijn radicaal-linkse koers de partij nog verder de dieperik in zal sleuren, bewaarheid zal worden, is afwachten.

In eigen land is er binnen links in ieder geval enthousiasme te ontwaren. Op z’n minst wordt het gezien als een interessant experiment. Ook zijn er heel wat stemmen die een soortgelijke tendens ook graag in Vlaanderen zouden zien. Het is overigens niet de eerste keer. Toen Syriza opmars maakte, was er een soortgelijke reactie. Denk maar aan de halfslachtige poging van Kathleen Van Brempt om mee te surfen op het succes van zogenaamde Nieuwlinkse bewegingen als Syriza of Podemos.

De verkiezing van Corbyn kan niet onder de noemer van het zogenaamde Nieuwlinks, sowieso al een vreemde containerterm,  geschoven worden. In Griekenland en Spanje gaat het om nieuwe partijen die begonnen zijn met een zeer open structuur, (tot op een zeker punt) geënt op decentrale inspraak en een anti-establishment boodschap. Corbyn krijgt echter de leiding over een oeroude sociaaldemocratische partij die een hele geschiedenis met zich meesleept. Het recentste hoofdstuk, de omarming van de zogenaamde derde weg met New Labour, zal het grootste obstakel vormen voor de kersverse voorzitter.

Moet sp.a deze tendens omarmen? Naar mijn aanvoelen best niet. Dat de sociaaldemocratische boodschap niet aangepast is om de conservatieve golf in Vlaanderen te weerstaan is duidelijk. Een uitgesproken ruk naar links zou de partij echter weinig soelaas brengen. Sp.a zit vandaag de dag vooral met een geloofwaardigheidsprobleem doordat het geassocieerd wordt met een falend beleid van de voorbije decennia. Of dat nu terecht is of niet, dat is een zeer moeilijk stigma om van af te geraken. Het evenwichtig sociaaldemocratisch programma plots gaan inruilen voor een radicalere variant zou dit niet verhelpen. Wel is hun partijlijn vandaag de dag middle of the road.

Komt er ook nog eens bij dat partijen als Syriza en Podemos, net als het voorzitterschap van Corbyn, teren op charismatische leiders die een achterban, vaak jongeren, kunnen mobiliseren. Het personeel van de sp.a beschikt echter niet over deze kwaliteiten. John Crombez is als voorzitter van een sociaaldemocratische partij geloofwaardiger dan Tobback, maar zijn sterkte is niet het werven of het creëren van een ongeziene dynamiek op basis van een flitsende persoonlijkheid. Binnen de partij zijn er eveneens te veel gevestigde waarden. Zij flirten weliswaar graag met nieuwe tendensen, maar als puntje bij postje komt, is het vaak oude wijn in nieuwe zakken.

Sp.a moet wel van profiel en boodschap veranderen. Het moet dat echter niet doen door mee te gaan in de polarisering en zich radicaler te gaan profileren. Het beste wat ze zouden kunnen doen is tegen het portefeuilledenken ingaan. Politieke partijen gaan vandaag zowel besparingen, belastingsverminderingen of -verhogingen als diverse andere beleidskeuzes verdedigen of aanvallen door middel van de “Wat levert het u op/Wat zal het u kosten”, vaak gegoten in eenvoudige, maar licht populistische illustraties. Sp.a, Groen en PVDA gaan hier lekker in mee.

Sp.a kan echter wel terug naar de roots gaan door resoluut te vertrekken vanuit een collectieve gedachte. Het gaat dan niet langer om de individuele welvaart en wat u op het einde van de maand overhoudt, maar wel wat we met z’n allen verliezen door besparingen of winnen door belastingen. Zet terug in op een project voor een gemeenschap, zonder dat dit wollig wordt, en vervang de focus op individuele welvaart door een op collectief welzijn, een minder materialistische en individualistische insteek, waarbij waarden als solidariteit en gelijkheid aan geloofwaardigheid kunnen winnen. Men moet ook inzetten op burgerparticipatie, als aanvulling op een nabije, efficiënte overheid. Dit heeft met de huidige garde, en onder het voorzitterschap van John Crombez, volgens mij een grotere slaagkans dan het teruggrijpen naar een krachtiger socialisme met vlijmscherpe standpunten en ideeën, waarmee men de kiezer in het midden niet zal overtuigen en waarmee men de eigen geloofwaardigheid verder dreigt af te kalven.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!