(Foto: Brecht de Vleeschauwer)
Opinie -

Tien redenen om de grenzen te openen

Antropoloog Michel Agier en politicoloog François Gemenne houden een pleidooi voor open grenzen. Lees hier hun tien argumenten om de grenzen te openen:

zondag 30 augustus 2015 14:57

1. Omdat grenzen sluiten niets uithaalt

Migratie is een sociaal gegeven, een realiteit in onze wereld en het is absurd om tegen deze realiteit te willen ingaan. Het is niet omdat een grens open of gesloten is dat mensen ervoor kiezen om te emigreren of in hun land te blijven.

Het idee dat het sluiten van de grenzen migratiestromen kan beperken is onrealistisch en misdadig. Het is een complete miskenning van de realiteit. Het zorgt er enkel voor dat de tocht onzekerder, duurder en gevaarlijker wordt en dat de Middellandse Zee in een massagraf verandert. Door de grenzen te openen krijgden mensen in de eerste plaats de kans te migreren in veilige en waardige omstandigheden. Door de grenzen te openen kan een einde gesteld aan de tragedie die zich aan de Europese grenzen afspeelt.

2. Om de mensensmokkelaars te bestrijden

Als grenzen open zijn, en mensen zich op legale wijze kunnen verplaatsen dan zorgt men ervoor dat smokkelaars niet langer munt slaan uit het vervoeren van ladingen mensen en daarbij steeds gevaarlijker te werk gaan. De grenzen openstellen is de meest doeltreffende manier om de smokkel te bestrijden. Ze kunnen migranten per vliegtuig komen in, in plaats van in een bootje.

3. Omdat het beeld van een invasie een waanvoorstelling is

Nog geen enkel onderzoek heeft bewezen dat het “aanzuigeffect” of de zogenaamde invasie waarover men het altijd heeft, werkelijk bestaat. De muur die tussen Mexico en de Verenigde Staten is opgetrokken, heeft de migratiestromen niet vertraagd. Het openen van de grens tussen India en Nepal heeft geen massale migratie op gang gebracht. Het wegvallen van de Europese binnengrenzen evenmin.

Noch Mare Nostrum – de reddingsoperatie die Italië in 2014 voerde- , noch de regularisatie van migranten (600.000 in Spanje in 2005, 500.000 in Italië in 2006, bijna 5 miljoen in de Verenigde Staten in 2014, etc.) hebben een aanzienlijke toename van ‘clandestiene’ migratie veroorzaakt.

4. Omdat migranten zo terug kunnen naar hun land

Het lijkt een tegenstrijdig argument. Maar toch, als je de grens opent dan laat je migranten natuurlijk binnen, maar je biedt ze ook de mogelijkheid om opnieuw te vertrekken. Veel migranten zitten vandaag vast in de landen waar ze naartoe trokken, omdat ze schrik jebben niet meer opnieuw binnen te geraken eenmaal ze het land verlaten. Open grenzen zouden voor een vlottere mobiliteit kunnen zorgen en duizenden migranten de kans bieden om terug te keren naar hun land om er hun familie te zien die ze soms jarenlang hebben moeten missen.

5. Omdat migranten hun economisch potentieel kunnen ontwikkelen

Als alle migratie legaal wordt, dan verdwijnt de clandestiene migratie vanzelf. Migranten krijgen zo de kans om hun economisch potentieel te ontwikkelen in het gastland. Dat komt ook het land van herkomst ten goede. Het geld dat migranten vandaag opsturen naar hun familie in landen van herkomst is nu reeds drie maal groter dan het totale bedrag dat besteed wordt aan ontwikkelingshulp. Het is absurd om ontwikkelshulp te koppelen aan controle op migratie, want net internationale mobiliteit is één van de krachtigste factoren voor economische ontwikkeling.

6. Om sociale vooruitgang mogelijk te maken

Het aanwerven van buitenlandse arbeidskrachten die gedurende korte tijd in rijke landen verblijven, is een vorm van sociale dumping. Hetkomt neer op een soort plaatstelijke delokalisatie. Bovendien krijgen die arbeidskrachten nauwelijks sociale rechten. Door migranten te legaliseren krijgen migranten dezelfde rechten en lonen als andere loontrekkenden. Op die manier wordt ook de bijdrage aan de economie door migranten duidelijker, ondermeer omdat zowel zij als hun werkgevers bijdragen aan de sociale zekerheid. Met open grenzen bestaat illegale migratie niet meer. De precaire administratieve situaties waarin migranten zich bevinden verdwijnen en arbeidsvoorwaarden verbeteren en harmoniseren.

7. Omdat vrij verkeer een grondrecht is

Het recht om een land te verlaten is opgenomen in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Het is een kwestie van vrijheid en gelijkheid. Door het sluiten van de grenzen wordt de geboorteplaats volledig bepalend voor het leven dat iemand zal leiden. De plaats waar je geboren wordt creëert een voorrecht. Deze ongelijkheid is ontoelaatbaar. Door de grenzen te openen erkent men dat alle migratie legaal is en dat éénieder recht heeft op mobiliteit.

8. Om migranten beter te kennen en hulp te kunnen bieden aan wie dat nodig heeft

De grenzen openstellen staat niet gelijk aan grenzen afschaffen. We moeten juridisch denken: vrij verkeer toelaten maakt het mogelijk migranten beter te begeleiden, te weten waar ze heen gaan en in welke omstandigheden ze zich bevinden. Zo kunnen we ervoor zorgen dat migratie voor iedereen in de beste omstandigheden verloopt, en dat wie bescherming nodig heeft die ook daadwerkelijk kan genieten.

9. Omdat het mogelijk is gastvrijheid weer centraal te stellen in het politiek beleid

Solidaire en betrokken buren, een dens middenveld dat de opvang van nieuwkomers kan organiseren en hen kan helpen bij het inschakelen in onze samenleving, steden die huisvesting voorzien voor ontheemden. Het zijn vormen van onvoorwaardelijke gastvrijheid die reeds bestaan in onze samenleving. Waarom ze niet uibreiden in plaats van, zoals nu het geval is, de oorlog te verklaren aan migranten?

10. Om de eenheid onder mensen opnieuw te bekrachtigen

In de jaren dertig van de vorige eeuw werden joden of uitgeweken Spanjaarden als “ongewenst” beschouwd. Vandaag steekt opnieuw het idee op dat sommigen “ongewenst” zijn. Maar we kunnen ook kiezen voor iets anders: bevestigen dat alle mensen een eenheid vormen en dit ook vertalen in een beleid. Laten we gaan voor een humanisme.

Een franstalige versie van deze tekst verscheen eerder in L’obs. Tekst werd overgenomen met toestemming van de auteurs.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!