Tijdelijke censuur in Ecuador

Tijdelijke censuur in Ecuador

zaterdag 22 augustus 2015 01:35

Wat is er gaande?


Hevige inheemse protesten tegen een mogelijke
grondwetswijziging die het president Rafael Correa mogelijk maken om
zich voor een derde mandaat kandidaat te stellen.
Ook zijn milieubeleid wordt op de korrel genomen door de militanten.


Op vrijdag 14 augustus spuwt de vulkaan Cotopaxi
een twaalf kilometer hoge rookpluim in de lucht, een grotere
uitbarsting wordt verwacht.


President Rafael Correa roept de noodtoestand voor
het hele
land uit en legt tijdelijke en
‘preventieve’ censuur op de communicatiemedia om valse berichten en
paniek omtrent de uitbarsting van de Cotopaxi te vermijden. Enkel de
officiële staatsrapporten mogen op sociale media bediscussieerd
worden.

De
nationale staking van 13 augustus was lang op voorhand aangekondigd,
enkele weken eerder vertrokken inheemse militanten uit het zuiden van
het land, te voet, om in de hoofdstad Quito te protesteren. De
regering liet het historisch centrum gedeeltelijk afsluiten en hield
de aanhangers van de president en opposanten uit elkaar met een
indrukwekkende politiemacht. Tijdens de betogingen geraakten minstens
60 politieagenten gewond, waarvan 20 met breuken. Elders in het land
werden wegversperringen opgegooid. President Rafael Correa noemde de
protesten gefaald.

De
betogers, geleid door inheemse organisatie CONAIE, protesteren tegen
een mogelijke grondwetswijziging die President Correa zou toelaten om
zich voor een derde termijn verkiesbaar te stellen. De
protesten richten zich op meerdere
beleidsmaatregelen. De regering zou
geen gehoor hebben
gegeven aan hun klachten op vlak van
petroleumontginning in de Amazoneprovincies en de
militarisering van het gebied. Nieuwe
wetten zouden de toegang tot water
van inheemse gemeenschappen beperken, in
het voordeel van mijnbouwprojecten. De
militanten bekritiseren verder het vasthouden van 63 leden van de
organisatie. In het zuiden van het land en in de Amazone duren de
protesten voort, die steeds grimmiger
lijken te worden.

De
dag nadien schiet de Cotopaxi in actie, 14 augustus. De vulkaan ligt
op een 70-tal kilometer van de hoofdstad Quito, de
eerste activiteit werd al in april vastgesteld. De rookpluim reikte
kilometers in de lucht. De Cotopaxi is een bijzonder actieve vulkaan
met meer dan twintig uitbarstingen in 2000 jaar. Omwille van de grote
gletsjers brengen de mogelijke laharen (de mengeling van gesmolten
sneeuw, stenen en lava) meer dan 100.000 mensen in levensgevaar. Meer
dan 300.000 personen wonen in de bredere omgeving van de vulkaan en
lopen eveneens een
groot risico. De nationale media
schieten in actie om zo veel mogelijk mensen in te lichten over de
gevaren en wat men nu juist moet doen als het zover komt.

De
regering reageert snel en roept de noodtoestand uit op
zaterdag 22 augustus, deze zal 60 dagen
duren. Dit geeft de mogelijkheden om fondsen vrij te maken, politie
en militairen te mobiliseren. Ook werd op maandag 17 augustus een
nooddecreet
uitgevaardigd die de media verplicht om de officiële berichten van
de bevoegde instantie voor rampen (Secretaría de Gestión de
Riesgos) te gebruiken. Het verspreiden van niet-officiële bronnen op
sociale media is intussen aan banden gelegd. De regering benadrukte
dat het enkel gaat over berichtgeving omtrent de uitbarsting van de
Cotopaxi. Het controleren van sociale media heeft tot doel om het
propageren
van valse berichten tegen te gaan, aldus de regering. De
staatssecretaris voor communicatie, Fernando Alvarado, roept de media
op om bijzonder voorzichtig te zijn met de verslaggeving
om onnodige paniek te voorkomen. De
Secretaría de Gestión de Riesgos is bijzonder actief op sociale
media en informeert haar volgers over gebeurtenissen over het hele
land.

Reporters
Zonder Grenzen verwierpen deze maatregel die valt binnen een klimaat
waar persvrijheid al heel beperkt is. Diego Cornejo, directeur van de
vereniging van krantenuitgevers in Ecuador, reageerde dat de censuur
disproportioneel en inopportuun is,
omdat die juist plaatsvindt op een moment van sociale mobilisatie.

César Ricaurte, directeur van de NGO Fundamedios, die zich in
Ecuador inzet voor de persvrijheid bekritiseerde het ambigue karakter
van de censuur. “We weten niet of het
decreet over alle sociale media handelt of zich richt op de sociale
media van de communicatie media.
” In
een opiniestuk in El Comercio reageerde journaliste Betty Jumbo
waarin ze stelt dat het Instituto Geofísico de Tungurahua al 16 jaar
monitort en er dagelijks rapporten over uitbrengt. Met hun ervaring
hebben zij het steeds bij de feiten gehouden en nooit paniek gezaaid.
Andere journalisten
uitten hun zorgen
al, dit
zou een lastig precedent kunnen zijn.

De bekommernis die heerst onder journalisten en internationale
organisaties is niet nieuw. De wet op communicatiemedia dateert van
2013 en stuitte toen al op protest. Media kunnen aangeklaagd worden
(dit is reeds gebeurd) indien zij niet voldoende berichten over zaken
van algemeen belang, zoals het staatsbezoek van President Correa aan
Chili. Hoewel de wet stelt dat de media meer in handen van (inheemse)
gemeenschappen moest komen, blijft het merendeel in handen van de
oude privébedrijven.

Voorlopig blijft het Instituto Geofísico dagelijks berichten over de
activiteit van de meest actieve vulkanen: de Reventador, de
Tungurahua en de Cotopaxi. De rapporten zijn summier en to the
point
. Het monitoren van de activiteiten gebeurt met
internationale experts en van aan de voet van de berg. Voor
honderdduizenden Ecuadoranen is het bang afwachten wat deze kolos nu
zal doen.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!