'Regering bouwt muur tussen burger en justitie'

“Nu al is het voor kwestbare mensen moeilijk om hun rechten te laten gelden. Zij worden vaak geconfronteerd met verkeerde of onterechte beslissingen. Maar als ze naar de rechtbank willen stappen, kijken ze aan tegen een financiële drempel. De informatie is moeilijk toegankelijk en slecht geschreven en meestal is de materie ook te complex. Maar met de plannen van Geens wordt het zo goed als onmogelijk om je rechten op te eisen. Daar zijn wij heel ongerust over”, zegt Hilde Linssen van het Netwerk tegen Armoede.

Minister Geens wil 10 procent besparen op het departement Justitie. Een eerste maatregel is de verhoging van de griffierechten (de kosten die een burger betaalt als zij of hij een gerechtelijke procedure start). Die kosten gaan met 55 procent omhoog. Dat komt bovenop de invoering van btw van 21 procent op de diensten van een advocaat. Test-Aankoop noemde de verhoging van de griffierechten al "de genadeslag voor de toegang tot justitie".

Geens sleutelt ook aan de procedure om een deurwaarder in te schakelen om onbetwiste schulden te innen. In plaats van een gerechtelijke procedure wordt de invordering van onbetwiste schulden tussen ondernemingen onderling voortaan een administratieve procedure. “De deurwaarders en de werkgevers vormen blijkbaar een megalobbygroep want dit werd toch wel makkelijk goedgekeurd door Geens. Het komt er op neer dat alles zich voortaan afspeelt tussen deurwaarders en advocaten. Wie zich benadeeld voelt moet zelf verzet aantekenen, met alle kosten vandien”, zegt Ivo Flachet van Progress Law.

Logica

Volgens Flachet volgt Geens hier een logica die ook elders terugkomt. “Alle macht verschuift naar het parket en de deurwaarder. De burger moet zich dan maar verzetten als hij vindt dat zijn rechten geschonden worden. Je ziet een gelijkaardige logica ook bij de GAS-boetes”, aldus Flachet.

“Er wordt wel degelijk steen voor steen een muur opgebouwd”, zegt advocaat Pierre Robert, voorzitter van Syndicat des Avocats pour la Démocratie. “Er zit een cynische berekening achter al die maatregelen. Als de burger niet meer naar de rechtbank stapt, hebben we minder rechters nodig.”

Robert ziet één grote lacune in de plannen van Geens. “Ik lees niets over de aanpak van de financiële criminaliteit. Hij kent die wereld nochtans. Hij zetelde namens ons land in de raad van bestuur van BNP Paribas”, zegt Robert.

Geens wil deze hervorming zo snel mogelijk door het parlement jagen. “Als dat in juli al gebeurt, staan we hier binnen enkele weken terug”, belooft Ivo Flachet.

“Als mensen beginnen te beseffen wat er hen boven het hoofd hangt met deze hervorming, zal de woede toenemen”, zegt Pierre Robert.

Het nationale platform Recht voor iedereen herbergt verschillende armoedeorganisaties, de Vrouwenraad en de Franstalige Liga voor de Mensenrechten.