Opinie

Op naar de ecologische catastrofe! Tieners liggen niet wakker van ecologie

Teaser fallback community afbeelding
Onderzoek bij 3000 tieners wijst uit dat jongeren geen band hebben met de natuur en niet wakker liggen van ecologie. Uiterst verontrustend, vindt cultuurfilosoof Lieven De Cauter. Hij slaat alarm.

Onder de niet zo spectaculaire titel, ‘Leerlingen leren afval sorteren, maar gedragen zich er niet naar’, verscheen onlangs in de krant (DS 27/3) een artikel dat mij diep getroffen heeft. “Ondanks de vele milieu-initiatieven op school hebben tieners amper voeling met de natuur. Bovendien vinden ze dat volwassenen zich te veel zorgen maken over de vervuiling”. Ik viel zowat van mijn stoel. En onmiddellijk daarna had ik zin om een potje te wenen.

We gaan met een quasiwetenschappelijke zekerheid naar de ecologische catastrofe… (2 graden warmer tegen 2100? 3? 4? 5? 6?) en onze jongeren liggen er niet wakker van. Wel, ik vond dat iets om van wakker te liggen. Dit is een kolossaal en acuut maatschappelijk probleem. Ik zou veronderstellen dat dit leidt tot een nationaal debat. Zowat alle controverses die onze krantenpagina’s en onze media vullen zijn beuzelarijen vergeleken met de klimaatopwarming en haar gevolgen.

Ik wilde al de baby professor Adhemar uit Nero aanroepen: ‘Dit is wetenschappelijk onverantwoord, teergeliefde kinderen!’ Maar ik vermande mij en las verder: “Milieulessen op school lijken hun doel te missen. Ze resulteren veeleer in meer kennis over de natuur dan in milieuvriendelijk gedrag buiten de klas. Dat blijkt uit een opvallend onderzoek van de onderzoeksgroep Edubron (Universiteit Antwerpen) bij meer dan 3.000 leerlingen en leerkrachten. 101 Vlaamse scholen waren bij het onderzoek betrokken.” Ook vreselijk, maar minder verbazingwekkend: ze weten het wel, maar ze handelen er niet naar. “‘Ook al leren leerlingen over hoe ze afval moeten sorteren, of hoe ze hun energie- en waterverbruik naar beneden kunnen krijgen, toch gedragen ze er zich niet naar’, zeggen professor Peter Van Petegem en onderzoeker Jelle Boeve-de Pauw.” Tja, onvergeeflijk, maar kijk maar naar wat de volwassenen doen, en de rest van onze maatschappij. Kijk maar naar onze politici. Ecologie komt niet of nauwelijks voor in de regeerakkoorden. Het is helemaal geen punt. Totaal onverantwoord. Deze regeringen zouden eigenlijk meteen ontslag moeten nemen, wegens schuldig verzuim en weigering van hulp aan een planeet in nood.

En toen kwam het ergste: “De helft van de middelbare scholieren vindt dat ‘mensen zich te veel zorgen maken over vervuiling’. Slechts één op twee voelt zich ‘verwant met planten en dieren’ en maar de helft is van oordeel dat de ‘natuur een gemeenschap is waarvan hij deel uitmaakt’ ”. Waar maken ze dan wel deel van uit? Planet Facebook? Om bij te wenen, zeg ik u. Ik heb verdomme neiging om een Bijbelse toon aan te slaan. ‘Bewoners van Sodom en Gomora, als gij uw levenswijze niet verandert, zult gij vergaan door onnoemelijke plagen die over u zullen worden uitgestort’. Wees daar maar zeker van. Lees the 5th assessment report van de IPCC (VN-organisatie Interngovernmental Panel on Climate Change) er maar op na of Naomi Kleins This Changes Everything. Doen. Nu op de boekenlijst zetten, beste leraars. Dat de jongeren geen besef hebben, is een ramp op zich. De minister van Onderwijs moet maatregelen nemen. De hele regering moet onmiddellijk in spoedzitting bijeenkomen om daar iets aan te doen (ontslag nemen wegens schuldig verzuim zal ze toch niet doen). Dit is onaanvaardbaar en levensgevaarlijk voor het voortbestaan van onze planeet. Amaja, ‘t is juust, onze tieners zijn daar geen deel van. Onbesuisd op naar de ecologische catastrofe!

Vloeken, echt vloeken. En natuurlijk doet het dubbel pijn omdat ik zelf leraar ben. Ik geef wel geen les aan tieners, maar toch. Immens pijnlijk. Charles Michel I, doe er iets aan! Ik zal maar beter een brief naar de koning schrijven, zeker? Of aan Sinterklaas. Nondedju toch. Als deze generatie niet wakker wordt, kunnen we het hier echt schudden. Het zou natuurlijk helpen als onze regeringen wakker worden. Jongens en meisjes van Hart boven Hard: er is werk aan de winkel!

Samenvatting van het vijfde IPCC rapport, dat veel te weinig aandacht krijgt: https://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar5/syr/AR5_SYR_FINAL_SPM.pdf

Vandaag op de hoogte van de wereld van morgen?