Jürgen Habermas: 'Duitsland ondermijnt EU van binnenuit'

De 84-jarige filosoof en socioloog Jürgen Habermas, wereldwijd bekend als een vooraanstaand intellectueel, was lange tijd voorstander van de Europese integratie. Zijn waarschuwing dat het grootste EU-lid de Europese Unie uit elkaar drijft, zorgt voor een ongemakkelijke sfeer onder de SDP-politici. Habermas heeft ook kritiek op de partij zelf – die met Merkel samen in de coalitie zit – voor het steunen van de ‘drastische behandelmethodes’ die Duitsland crisislanden heeft opgelegd.  

Doordrammen 

Duitsland gebruikte zijn economische en politieke macht om reddingsmaatregelen bij crisislanden door te drukken die enkel geschikt waren voor eigen economische tradities. Dit gebeurde niet via traditionele EU-besluitvormingskanalen, vertelt Habermas, maar via de Europese Raad waar de EU-leiders elkaar ontmoeten.  

Nationale regeringen en burgers zijn behandeld als kleine kinderen, en dat bevordert de Europese integratie niet. “Het is niet in ons nationaal belang om terug te vallen in de hegemoniale positie die de weg heeft vrij gemaakt naar de Eerste en Tweede Wereldoorlog en waartegen alleen een verenigd Europa hielp”, aldus Habermas.  

Verschuiving 

Volgens de filosoof is er een grote verschuiving nodig van een bezuinigingsbeleid naar stimulerende maatregelen. Zolang burgers in andere lidstaten geen grotere democratische macht krijgen, zullen ze altijd Europese integratie afwijzen. “Duitsland heeft met het ‘dichte deur… technocratisch’-beleid tijdens de crisis zijn invloed in de EU vergroot, maar tegelijkertijd een grote weerstand tegen zichzelf opgebouwd”, zegt Habermas.  

Overigens bewijst een recente studie die deze week in de Journal of Economic Perspectives gepubliceerd wordt dat de decennia-oude Duitse economische en sociale hervormingen – dezelfde hervormingen die crisislanden worden voorgehouden als de oplossing – helemaal niet essentieel waren voor het snelle economisch herstel in Duitsland. Het rapport waarschuwt om deze hervormingen niet toe te passen op landen waar vaak heel andere structuren gelden.