Syriza staat na schitterende overwinning voor moeilijke opdracht
In de laatste dagen van de campagne had Syriza de kiezer een absolute meerderheid gevraagd zodat de partij de handen vrij zou hebben om een echte breuk met de voorbije vijf jaar te maken. Met 149 zetels strandt de partij op een zucht van die doelstelling.
Syriza haalde – met meer dan 99 procent van de stemmen geteld – 36,3 procent. De verliezer van de avond, uittredend premier Antonis Samaras, geraakte niet verder dan 27,8 procent. Pasok, de socialistische partij die decennialang samen met Nieuwe Democratie de dienst uitmaakte in Griekenland, haalde maar 4,7 procent.
Zes partijen zijn nu groter dan Pasok, waaronder ook de communistische partij KKE. Gouden Dageraad wordt met 6,3 procent de derde grootste partij in het parlement.
“Griekenland neemt afscheid van het catastrofale besparingsbeleid; het neemt afscheid van de angst en het autoritarisme; het neemt afscheid van vijf jaar van vernederingen en lijden”, zo sprak Tsipras zijn juichende aanhangers toe.
Syriza wil dat een deel van de in totaal 320 miljard euro schulden kwijtgescholden wordt. De rest kan dan afbetaald worden als er met de termijnen wordt geschoven. De partij wil ook het minimumloon opnieuw optrekken naar 751 euro per maand. De vorige regering heeft het verlaagd tot 586 euro.
Er moet eveneens gratis gezondheidszorg komen voor alle Grieken. Momenteel leeft een kwart van de Grieken zonder medische bescherming. Om dat allemaal te betalen heeft Syriza 12 miljard euro nodig. Een deel van dat geld wil de partij halen bij de allerrijksten die ook in Griekenland de crisis mooi doorstonden. Een ander deel van die som hoopt Syriza los te peuteren bij de Europese Unie.
"Verder saneren"
Syriza staat voor moeilijke onderhandelingen met de Europese Unie. Deze zomer nog moet Griekenland zo'n 10 miljard euro schuld terugbetalen. Het land is nog altijd niet sterk genoeg om zelf dat bedrag te lenen op de financiële markten. De bailout, waarbij de Europese Unie de noodlijdende Griekse overheid geld leent, loopt af op 28 februari.
De Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt liet al weten aan de nieuwsdienst van de VRT dat er geen sprake kan zijn van het stopzetten van de saneringen en herstructureringen. Hij drukt daarmee uit wat vele Europese leiders denken.
Er klinken echter stilaan ook andere stemmen. "Dit is een slag in het gezicht van het rechtse economische beleid", reageerde de sociaaldemocratische Finse minister van Buitenlandse Zaken Erkki Tuomoioja.
Syriza krijgt tot woensdag de tijd om een regering te vormen. Vanmorgen al heeft Tsipras een afspraak met de Onafhankelijke Grieken. Die partij is ook tegen de opgelegde besparingen maar heeft dan weer rechts standpunt over migratie en sociale thema's.
Tsipras wil ook rond de tafel zitten met de communistische KKE en met centrumpartij To Potami. Dat zou erop kunnen wijzen dat hij per thema de steun wil verwerven in het parlement.
