Middenveld wapent zich tegen depolitisering

De spiegelzaal van De Markten in Brussel liep goed vol voor de inspiratiedag 'Back to basics' van Middenveld in beweging. Dit initiatief groeide uit een aantal hearings die Victoria Deluxe, Motief en De Lege Portemonnees organiseerde in 2013.

Zij stelden vast dat de neoliberale logica ook organisaties uit het middenveld in de greep hield. Die kwamen daardoor niet meer toe aan hun kerntaak, het verdedigen van de basisrechten van burgers.

Maanden nadat ze hun manifest lanceerden, is de situatie ernstiger dan ooit. “Wij worden niet enkel bedreigd door het zoveelste rondje besparingen. Deze keer kijken we aan tegen de totale ontmanteling van de publieke sector”, zegt Elke Vandeperre van Motief.

Volgens haar is Middenveld in beweging niet de zoveelste vrijblijvende verontwaardigde kreet. “We willen zoeken naar concrete handelingsstrategieën om het tij te keren”, zegt Vandeperre.

Verschillende sprekers raakten verschillende aspecten van het probleem aan. “De stafmedewerkers schrijven dossiers en laten de eerstelijnszorg aan stagiairs of beginnende werknemers over. Daardoor worden de ervaren basiswerkers bureaucraten”, zegt Johan De Vriendt, gepensioneerd docent sociale actie.

Bie Vancraeynest, coördinator van het Jeugdhuis Chicago, vroeg zich af hoe je aan politiek doet met jongeren die niet het gevoel hebben dat politiek werk iets kan veranderen. “Ze nemen niet deel aan de betoging, niet omdat ze niet willen maar omdat ze niet geloven dat betogen helpt. Hoe antwoord je op die bezwaren?”

Volgens Barbara Vandyck, activiste en academica, moeten middenveldorganisaties de handelingsruimte vergroten door vervelende vragen te stellen, door het gevoel te creëren dat de tegenstander in de minderheid is, door in de weg te gaan staan en door te beseffen dat verandering altijd uit de marge komt. “En we moeten ook leren onze kleine overwinningen te vieren”, aldus Vandyck.

Wervend

“We moeten ook duidelijk maken waar we voor zijn. Je bent alleen wervend als je ook concrete alternatieven kan noemen”, zegt Fred Louckx, coördinator van de Toekomstfabriek.

Bij de actiegroep Boeh! - die het opnam tegen het hoofddoekenverbod - ging dat vormgeven van alternatieven soms heel ver. “Wij begonnen zelfs zelf schoolreglementen te schrijven.”

In het groepsgesprek met de deelnemers aan de Inspiratiedag kwamen nog meer vragen aan de oppervlakte. Is de depolitisering vooral een probleem bij de grote organsiaties? Waarom is het politiserend werk geen deel van het curriculum van de sociaal-culturele opleidingen aan de hogescholen? Eén school wist het opnieuw te introduceren. Kan dat door andere scholen gekopieerd worden?

De deelnemers aan deze dag kwamen onder meer uit hogescholen, de Centra Algemeen Welzijnswerk en Jeugdhuizen. Op een volgende dag wil Middenveld in beweging concrete geslaagde pogingen tot politisering bespreken om zo nog concreter ervaringen te kunnen delen.