Arme landen genegeerd bij strijd tegen belastingontduiking

Arme landen genegeerd bij strijd tegen belastingontduiking

Wereldwijd scherpen landen hun strijd tegen belastingontduiking aan. De armste landen worden daarbij genegeerd en missen zo belangrijke inkomsten, zeggen organisaties die armoede bestrijden.

woensdag 5 november 2014 15:44



(foto www.debatingeurope.eu)

Tijdens
de laatste week van oktober 2014 spraken 51 landen op vier continenten
af om vanaf 2017 belastinggegevens uit te wisselen. Zo kan
belastingfraude sneller opgespoord worden. Tientallen andere landen,
89 in totaal, zeiden van plan te zijn dit vanaf 2018 te doen, volgens
de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO),
de groep van rijke landen die het initiatief lanceerde.

Belastingontduiking
staat hoog op de agenda sinds het begin van de financiële crisis in
2008. Wereldwijd kregen regeringen te maken met financiële
beperkingen. Hoewel de afspraken van oktober 2014 nog vastgelegd
moeten worden in bilaterale overeenkomsten, wordt dit nieuwe akkoord
gezien als een grote stap vooruit.

De
lijst met deelnemende landen bestaat echter bijna volledig uit rijke
landen of bekende belastingparadijzen die regeringen graag zien
verdwijnen. De gevolgen van illegale geldstromen worden daarentegen
in het bijzonder gevoeld door zwakkere economieën.

“De
nieuwe OESO-standaard voor automatische gegevensuitwisseling is een
grote, eerste stap vooruit in het aanpakken van illegale
geldstromen”, zegt Andres Knobel, analist bij het Britse Tax
Justice Network.

“Er
bestaan echter nog ernstige obstakels voor toetreden door
ontwikkelingslanden. Er blijven ook vluchtroutes bestaan die de
effectiviteit van de afspraken ondermijnen. Rijke landen hebben nog
steeds meer dan genoeg mogelijkheden om verplichte melding te
ontlopen.”

Capaciteitsopbouw

Volgens
de OESO zijn veel ontwikkelingslanden niet uitgenodigd deel te nemen
aan de eerste ronde van afspraken, uit bezorgdheid over de capaciteiten
van hun overheidsinstellingen.

“Ontwikkelingslanden
zonder eigen sterke instellingen voor financiële controle hebben
aangegeven dat het voor hen moeilijk is op zo’n korte termijn
automatische gegevensuitwisseling te implementeren”, zegt Monica
Bhatia, hoofd van het Global Forum on Transparency, de OESO-groep die
zich bezighoudt met het onderwerp.

Deze
landen worden volgens Bhatia aangemoedigd in een later stadium mee te
doen aan het initiatief en kunnen daarbij via proefprojecten steun
van het Global Forum krijgen. Zes ontwikkelingslanden zouden al een
verzoek voor zo’n proefproject hebben ingediend. Anderen suggereren
dat elk land de mogelijkheid moet hebben belastinginformatie te
ontvangen over eigen burgers die onbekende bankrekeningen in het
buitenland hebben.

“Er
zullen wellicht niet veel Britten of Amerikanen zijn met geld in
bijvoorbeeld Nigeria. Er zijn daarentegen meer dan waarschijnlijk
veel Nigerianen met geld in de VS of Groot-Brittannië”

Dat
zegt Heather Lowe van Global Financial Integrity (GFI), een
waakhondorganisatie in Washington. GFI concludeert op grond van
onderzoek dat ontwikkelingslanden jaarlijks naar schatting een
miljard dollar inkomsten mislopen als gevolg van schimmige financiële
deals. “Voor een deel gaat het om illegale geldstromen als
gevolg van belastingontduiking. Het gaat ook over geldstromen die
worden aangejaagd door drugshandel, seksuele uitbuiting, corruptie en
fraude”, zegt Lowe.

“Met
het huidige akkoord lopen we het risico dat we deze vormen van
misdaad over het hoofd zien of dat ze door gebrek aan openheid van de
betrokken belastingdiensten uit het zicht blijven van inspecteurs en
openbare aanklagers.”

Afrikaanse initiatieven

Het
Global Forum stelt dat er diverse initiatieven lopen om
ontwikkelingslanden te betrekken bij de gegevensuitwisseling. Een van
die initiatieven richt zich – vooralsnog – op zeventien landen in
Afrika. Deze landen hebben het probleem van illegale geldstromen zelf
aangekaart, zegt Katryn Dovey, analist bij het Global Forum.

In
Azië en Latijns-Amerika lopen volgens haar geen soortgelijke
projecten. “Als landen en organisaties uit die regio’s en
relevante internationale organisaties bij ons aankloppen, kunnen we
het Afrika-initiatief in de toekomst ook toepassen in andere
regio’s.”

Afrika
is volgens haar een belangrijke regio om te beginnen, aangezien de
investeringen op het continent in de afgelopen jaren aanzienlijk
gegroeid zijn. “Veel regeringen in Afrikaanse landen beginnen
zich te bezinnen over deze onderwerpen. Ik zie niet in waarom we niet
kunnen beginnen met het geven van informatie aan deze landen, om
vervolgens de capaciteit op te bouwen zodat ze later ook zelf
informatie kunnen verstrekken.”

Lijst van berokken landen (OESO)

Global Tax-Evasion Crackdown Sidestepping Poorest Countries

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!