Het zwaar vervuilde waterreservoir Guarapiranga verzorgt de drinkwaterverzorging van 4 miljoen inwoners van São Paulo (foto wikimedia commons).

Miljoenenstad São Paulo bijna zonder drinkwater

De Braziliaanse stad São Paulo, met 21 miljoen inwoners de grootste stad van Zuid-Amerika en de zevende grootste stad ter wereld, is bijna door zijn drinkwater heen. De droogte heeft de reservoirs uitgeput. Het beschikbare water is vervuild. Bovendien regent het op de verkeerde plaatsen.

woensdag 8 oktober 2014 11:37

Van
de 21 miljoen inwoners die de agglomeratie São Paulo telt, hangen er
9 miljoen af van het Sistema Cantareira, een complex van zes
waterreservoirs die met elkaar verbonden zijn via tunnels en kanalen.
Cantareira zit voor het ogenblik ver onder zijn normale capaciteit.

Nog
water tot maart 2015

De
laatste maanden is men de technische reserve aan het verbruiken, het
zogeheten “dode volume”, het water op de bodem dat men anders
nooit opvangt. De reservoirs hebben nog water tot maart volgend jaar,
zegt de regering van de regio.

Als
het ondertussen alleen gemiddeld blijft regenen, “krijgen we nog
een moeilijk jaar. Regent het minder, dan klapt het systeem in
elkaar,” zegt architect Marussia Whately, waterexpert van de
organisatie Instituto Socioambiental (ISA). Een alternatief is er
niet, benadrukt hij, want Cantareira is goed voor 45 procent van het
drinkwater van São Paulo en ook andere bronnen zitten door de
droogte en de vervuiling onder hun normale peil.

Slecht
beheer

De
oorzaak van de watercrisis is het almaar extremere weer. Het regent
al twee jaar minder dan normaal. Dit jaar kwam daar de zware droogte
bij in het zuidoosten van het land. Bovendien wordt het water slecht
beheerd, zegt Whately.

Men gaat het water in verder gelegen bronnen
halen, wat zware infrastructuur vergt. De verliezen onderweg pakt men
niet aan. De belangrijkste factor in de crisis is “het gebrek aan
dialoog en aan sociale participatie,” zegt Whately.

De
droogteperiodes komen deze eeuw steeds vaker voor en ze worden steeds
zwaarder. “De eerste waarschuwing kwam er in 2011, toen het systeem
in augustus terugviel tot 11 procent van zijn capaciteit,” zegt
journalist en activist Isabel Raposo, die al dertig jaar in Sierra de
Cantareira woont.

Betere
waterzuivering nodig

Men
had de huidige crisis kunnen vermijden als men na dertien jaar
schaarste meer had ingezet op waterzuivering, zegt wateringenieur
Ivanildo Hespanhol van de Universiteit van São Paulo. Nu behandelen
de vijf waterzuiveringsstations in het grootstedelijke gebied 16.000
liter per seconde.

Een
“aanvullende fysio-chemische behandeling” zou dat water ook
geschikt maken als drinkwater, stelt hij voor. Dat zou de beschikbare
hoeveelheid water met een kwart doen stijgen. Dat volstaat om de druk
op de waterbronnen te verminderen en ze de kans te geven zich weer te
vullen, zelfs wanneer het weinig regent.

“Jammer
genoeg denken de beleidsmakers niet op langere termijn,” zegt
Hespanhol. “Ze zijn enkel met crisismanagement bezig.” Volgens de
ingenieur zijn grote bedrijven bezig met hergebruik, waardoor ze
hun verbruik tot 80 procent verminderen. In minder dan twee jaar
hebben die hun investering terug.

Ontbossing
in Amazonegebied

De
klimaatverandering dreigt de situatie nog te verslechteren. Een groot
deel van de regen in het zuidoosten van Brazilië komt uit het enorm
uitgestrekte stroombekken van de Amazonerivier. Daar daalt de
vochtigheid als gevolg van de doorgaande ontbossing. São Paulo
krijgt dus minder water van daar, zegt Antonio Nobre van het
Nationaal Instituut voor Ruimteonderzoek.

Bovendien
creëert het enorme stedelijke gebied van São Paulo een
hitte-eiland. Daardoor trekt de stad zelf meer regen aan en houdt het
die weg van de waterbronnen in de bergen die het Sistema Cantareira
voeden. Dat geeft een dubbel nadelig effect: de stad krijgt enerzijds
vaker met overstromingen te maken en anderzijds daalt de
drinkwatervoorraad steeds verder.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!