"Situatie in Gaza kan uitmonden in genocide"

Het allereerste Russell Tribunal boog zich in 1967 over de Amerikaanse oorlogsmisdaden in Vietnam. Het werd opgericht door Nobelprijswinnaar Bertrand Russell en voorgezeten door Jean-Paul Sartre. Bedoeling was dat intellectuelen, kunstenaars, oud-politici en juristen met groot moreel gezag zich – bogend op stevig onderzoek – zouden uitspreken tegen misdaden die te weinig aandacht krijgen in de media en het publieke debat.

Het Russell Tribunal on Palestine kwam er onder impuls van Stéphane Hessel (bekend van Indignez-vous). Na vijf eerdere sessies in onder meer Kaapstad en Londen werd in allerijl een speciale zitting over de Israëlische oorlogsmisdaden in Gaza georganiseerd.

“Een tribunaal als dit wil de misdaad van de stilte voorkomen”, zegt Michael Mansfield, een Britse professor en mensenrechtenadvocaat. In de Albert Hall in Brussel kreeg de jury een indrukwekkende lijst getuigen te horen. Uit Gaza zelf wist enkel Mohammed Omer tot in Brussel te geraken.

Drie andere getuigen werden ondanks een geldig paspoort en visum tegengehouden aan de grenspost in Gaza. Egypte laat slechts 200 inwoners van Gaza door. Elke dag moeten enkele duizenden mensen ontgoocheld rechtsomkeer maken. Het gaat om inwoners van Gaza die dringend medische verzorging nodig hebben, studenten die aan een universiteit verwacht worden, partners die hun echtgenoot of echtgenote willen vervoegen of mensen die een job hebben in Europa of elders. Gaza is ook na het einde van de oorlog nog altijd een openluchtgevangenis.

Opruiend

De meest onthutsende getuigenis kwam van de Israëlische journalist David Sheen. Met een monnikengeduld heeft hij de afgelopen jaren opruiende uitspraken verzameld van leidende figuren uit de Israëlische maatschappij. Zoals deze van opperrabbijn Shmuel Eliayhu: “Als ze niet stoppen nadat we er 100 vermoord hebben, dan vermoorden we er 1000. Als ze niet stoppen na 1000, vermoorden we er 10.000. Als ze nog altijd niet stoppen, doden we er 100.000, of zelfs een miljoen.”

Zijn collega-rabbijn Yitzhak Shapira dan: “Het doden van babies is gerechtvaardigd als het duidelijk is dat zij ons zullen schaden als ze opgroeien. Ze mogen zelfs opzettelijk geraakt worden en niet alleen tijdens een gevecht met volwassenen.”

De spirituele leider van de Shas-partij Ovadia Yosef: “Goyim (niet-joden, nvdr) zijn enkel geboren om ons te dienen. Daarbuiten hebben ze geen plaats op deze wereld – enkel om het volk van Israel te dienen.” Ovadia stierf in 2013. Zijn begrafenis werd bijgewoond door 700.000 Israëli's.

Veel van die rabbijnen deden hun uitspraken terwijl ze door de overheid betaald worden en kregen geen enkele sanctie, merkt David Sheen op.

Er is ook een tendens om dergelijke uitspraken te verantwoorden aan de hand van Bijbelcitaten. Deuteronomium 7 2 zegt bijvoorbeeld: “En wanneer de Heer uw God ze aan u uitlevert, zodat u ze verslaat, dan moet u ze aan de vernietiging wijden. U mag geen verbond met hen sluiten en geen medelijden met hen hebben.” Sommige joodse geleerden nemen dat nogal letterlijk.

“De Thora leidt ons bij elke stap in ons leven, zowel privaat als publiek, hoe we ons moeten gedragen tijdens een oorlog en hoe we ons houden aan morele standaarden”, schreef de rabbijn Dov Lior tijdens de voorbije oorlog tegen Gaza. Volgens hem is het legitiem om burgers te doden en de vijand uit te roeien.

Slangen

Zelfs politici verwijzen graag naar religieuze teksten. Toen Shimon Gapso, burgemeester van Nazareth Illit, onder vuur kwam te liggen nadat hij gezegd dat zijn stad joods moest blijven, repliceerde hij in een opiniestuk: “Als dat van mij een racist maakt, ben ik de fiere afstammeling van een glorieuze dynastie van racisten.” Hij verwees naar Genesis 15 waarin God zei: “Dit land geef ik aan jouw nakomelingen, van de rivier van Egypte tot aan de grote rivier, de Eufraat.”

De tekst die het Israëlische parlementslid Ayelet Shaked op Facebook postte, haalde de wereldpers: “Ze (de moeders van martelaren, nvdr) moeten weg, evenals de huizen waarin ze de slangen hebben uitgebroed. Anders worden daar meer slangen gekweekt.”

David Sheen die zijn volledige onderzoek binnenkort zal publiceren, maakte duidelijk dat Shaked geen dissonant geluid laat horen. Zij vertolkt wat leeft in brede lagen van de bevolking. Honderden mensen posten selfies met haatboodschappen op sociale media. Voetbalsupporters houden racistische spandoeken omhoog. Betogers tegen gemengde huwelijken dwepen met de bijbelfiguur Phineas, die een lans joeg door een Israëlische man die een vrouw van een ander volk omhelsde in zijn tent.

Op sociale media worden de Palestijnen vaak vergeleken met het volk van Amalek. Dat is een verwijzing naar Deuteronomium 25 19: “Vergeet niet wat de Amalekieten u hebben aangedaan tijdens uw tocht uit Egypte. [...] Wanneer straks de Heer, uw God, u vrede heeft gegeven in het land dat u als grondgebied van hem krijgt, door u te verlossen van de vijanden die u omringen, zorg er dan voor dat niets op aarde nog aan het volk van Amalek herinnert.”

Mensen schamen zich niet om met open vizier oproepen tot genocide te doen. “Die every one of you stinking Arabs”, schreef een politieman op Facebook.

Geen uitspattingen

Gaat het al bij al toch om individuele uitspattingen? Peilingen lijken dat tegen te spreken. 95 procent van de Israëli's vond de oorlog en de ingezette middelen gerechtvaardigd. Slechts drie procent noemde de meer dan 2000 slachtoffers buitensporig. 

De hele zaal keek verstomd naar het bombardement van opruiende citaten. “Ik ben geen uitzonderlijke journalist”, zei David Sheen bijna verontschuldigend. “Dat ik dit hier moet komen vertellen en dat jullie verrast zijn, zegt alleen iets over het falen van de media.”

Eran Efrati was ooit een soldaat in het Israëlische leger, maar geconfronteerd met de misdaden die hij en zijn collega's moesten begaan, besloot hij klokkenluider te worden. Dankzij zijn contacten in het leger weet hij telkens informatie boven te spitten die het IDF (Israeli Defence Forces) liever verborgen houdt.

Eén van de ergste slachtpartijen van de voorbije oorlog vond plaats in Shuja’iyya, een dichtbevolkte wijk in Gaza-stad. Mogelijk 120 Palestijnen kwamen er om het leven, onder wie minstens 17 kinderen. Op 19 juli viel het Israëlische leger de wijk binnen. Ze dachten er op weinig weerstand te stuiten, maar 13 soldaten werden gedood in een hinderlaag. Als collectieve straf werd de hele wijk weggemaaid door 600 bommen met verarmd uranium.

Daarna nam het leger enkele huizen in als basis en rond die huizen werd een imaginaire rode lijn getrokken. Wie de lijn overschrijdt, wordt neergeschoten. Beelden tonen een 25-jarige jongeman die in het puin zijn familie zoekt, maar daarbij zonder dat zelf te weten de rode lijn overschrijdt. Hij wordt door scherpschutters doodgeschoten.

“Palestijnen hebben het recht niet zich te verzetten. Wie zich verzet is een terrorist. Wie terroristen doodt, is een held”, zegt Eran Efrati.

Executies

Mohammed Omer is een jonge, bekroonde journalist uit Gaza die schrijft voor verschillende Arabische, Europese en Amerikaanse media. Hij verzamelde bewijzen over willekeurige executies. Israëlische soldaten vielen huizen binnen en vroegen wie er Hebreeuws sprak. Wie zijn vinger opstak, werd neergeschoten.

Mohammed Tawfiq Qudeh (65) werd zo geëxecuteerd voor de ogen van zijn familie. Zijn enige misdaad was dat hij vier talen sprak, waaronder Hebreeuws. Een 55-jarige imam die Hebreeuws sprak, werd vernederd. Hij moest zich buiten op straat uitkleden en werd ter plekke ondervraagd over de raketten van Hamas.

De Noorse spoedarts Mads Gilbert is al aan zijn vierde oorlog in Gaza toe. Tijdens de oorlog schreef hij een dramatische open brief die ook in de Vlaamse pers aandacht kreeg. “Niemand met een hart en macht zou kunnen wegwandelen van een nacht in Shifa (het ziekenhuis waar Gilbert werkte, nvdr), zonder vastbesloten te zijn om de slachting van de Palestijnse mensen te beëindigen”, schreef Gilbert toen.

Op het Tribunaal bracht hij een bijna klinisch verslag van de Israëlische aanvallen op ziekenhuizen en hospitalen. Het publiek keek weg bij de bloederige foto's van gewonden die hij meebracht. “Alles ontbreekt in de operatiekamers. Dokters in Gaza zijn daardoor de beste improvisatiekunstenaars. Maar de menselijke kost is extra groot door de erbarmelijke toestand van de gezondheidstoestand”, zegt Gilbert.

Hij somt de gruwelijke cijfers op. Van de 32 hospitalen werden er 17 zwaar beschadigd. Zes moesten daardoor de deuren sluiten. In totaal werden ook 47 ambulances geraakt. “Dit is een bewuste aanval op alle Palestijnen”, zei Gilbert. Volgens hem zijn de aanvallen op medische infrastructuur geen ongelukje. Ze maken integraal deel uit van de Dahiya-doctrine van het Israëlische leger. Die houdt in dat je een hele bevolking straft voor het herbergen van verzetsstrijders.

Maar heeft Gilbert ooit wapens of raketten gezien in de ziekenhuizen waar hij werkte? “Ik respecteer de Conventies van Genève en zou een soldaat meteen wegsturen, mocht ik er één zien. Maar ik heb nooit een wapen of soldaten gezien”, zegt Gilbert.

Fabrieken vernield

Bij de Dahiya-doctrine worden niet alleen ziekenhuizen of ziekenwagens geviseerd. Ook de industriële infrastructuur moest eraan geloven. “128 fabrieken werden compleet vernield”, zei de Duitse journalist Martin Lejeune. Een heropbouw zit er niet in. Het Israëlische leger betaalt geen schadevergoeding en geld is er niet.

Lejeune bracht beelden mee van de totaal vernielde snoepfabriek die voor de oorlog 5000 kilo snoepgoed per dag produceerde. De machines hadden de eigenaar 7 miljoen dollar gekost. De meer dan 100 werknemers zijn hun job kwijt. Ook Lejeune verzekerde dat er nergens sporen van wapens te zien waren in de vele fabrieken die hij bezocht.

Hamas wordt er door Israël van beschuldigd de eigen bevolking als schild te gebruiken. Mensenrechtenactivist Ivan Karakashian bracht het verhaal van een 17-jarige jongen die door het Israëlische leger gebruikt werd als levend schild. Hij moest naakt en met de handen in de lucht voor een patrouille uitlopen die op zoek was naar tunnels. Toen er geen tunnels gevonden werden, werd hij gefolterd. Volgens het Israëlische leger (IDF) moest hij wel een sympathisant zijn van Hamas, want zijn vader werkte op het ministerie van Toerisme.

Naast de Dahiya-doctrine is er de Hannibal-richtlijn. Israël wil te allen prijze vermijden dat soldaten gevangengenomen worden door de vijand. Toen het IDF vermoedde dat de soldaat Hadar Godin gevangengenomen was, werd besloten om hem en zijn ontvoerders uit te schakelen. Alle mogelijke vluchtroutes werden intensief gebombardeerd.

Boycotcampagne

Al die elementen samen doen de jury van het Tribunal waarschuwen voor een genocide. “We maken ons zorgen. We zijn niet ver verwijderd van een situatie die kan uitmonden in een genocide op een schaal die we al lang niet meer gezien hebben. We zeggen het nu zodat niemand achteraf kan zeggen: we wisten van niets”, zei juryvoorzitter en bekende mensenrechtenadvocaat Michael Mansfield.

“Ik wil niet muggenziften over woorden”, zegt de schrijfster Ahdaf Soueif. “Er wordt een bevolking gebombardeerd die nergens naartoe kan. We hebben anekdotes gehoord over de sfeer waarin dit gebeurt. Over de spelletjes die gespeeld worden, over de imaginaire rode lijn, over de minachting voor de slachtoffers en de racistische attitudes. Er dreigt iets enorms te gebeuren en dat zal alleen maar gestopt worden als de wereld luistert.”

Ronald Kasrils was ooit minister in de eerste regering van Nelson Mandela. Hij riep op om te blijven bouwen aan de boycotcampagne. Hij wees ook op het cynisme van de Europese Unie. “Zonder dat er enig bewijs was, werden er na het neerhalen van het vliegtuig in Oekraïne snel sancties genomen tegen Rusland. Ondanks de overvloed van bewijzen in Gaza werd er geen enkele sanctie genomen tegen Israël.”

Het Russell Tribunal kreeg ook de kans deze bevindingen over te maken aan het Europees Parlement in Brussel. Alle getuigenissen van deze sessie zijn trouwens te herbekijken op http://www.russelltribunalonpalestine.com.