Hoe een Antwerps soldaatje de harten van de Japanse vredesbeweging verovert
In juni gooide de Japanse regering haar defensiebeleid, ooit simpel samen te vatten als “wij-hebben-geen-leger”, helemaal om: tabé pacifistische grondwet, vaarwel principe dat “de Japanse bevolking voor altijd de oorlog verwerpt als een soeverein recht van de staat”, tot ziens stelling dat “het gebruik van geweld geen middel is om internationale conflicten te beslechten”.
Als de belangen van bondgenoten bedreigd worden kunnen Japanse soldaten straks weer hun vechtjas aandoen. Japan mag bevriende naties ook opnieuw wapens verkopen. Zelfs al holde gebeuk van binnen- en buitenlandse haviken de Japanse vredespolitiek de laatste decennia al zwaar uit, de koerswijziging lijkt, zoals The Guardian schreef, de meest dramatische politieke shift in zeventig jaar.
Sinds de gruwel van de Tweede Wereldoorlog, waarbij sabelslijpers 2,6 miljoen Japanners de dood injoegen en de VS Nagasaki en Hiroshima op een atoombom trakteerden, is “Nooit Meer Oorlog” in het land van keizer Akihito veel meer dan een in een toren gebeitelde leuze. Dat de regeringsbeslissing voor protest zou zorgen stond dan ook in de sterren geschreven.
Maar dat een bescheiden rol in dat verzet zou weggelegd zijn voor de Antwerpse auteur en tekenaar Paul Verrept had niemand verwacht. Zijn prentenboek De kleine soldaat werd in 2009 naar het Japans vertaald. Het eerste jaar ging het tweeduizend keer over de Japanse toonbank, daarna viel de verkoop stil. Maar sinds juni is het aan een tweede leven begonnen.
Op een dag was het oorlog en sommige mensen begrepen waarom
"De kleine soldaat is een somber, poëtisch verhaal", zegt Verrept. "Het gaat over een jongetje met een bruine knuffelbeer dat naar het front trekt." Op de eerste prent zie je hoe het hoofd van dat ventje maar net boven de keukentafel uit komt. Hij staart naar een schietende miniatuurtank. “Op een dag was het oorlog”, luidt de begeleidende tekst zuinig. De volgende bladzijde kom je te weten: “Sommige mensen begrepen waarom”.
Een lovend artikel van de krant van de Japanse Communistische Partij katapulteerde Chiisana Heitai, zoals het boek in het Verre Oosten heet, weer in de belangstelling van de vredesbeweging. "De kleine soldaat toont ons de realiteit zoals hij is: de oorlog komt op kousenvoeten ons dagelijks leven binnengewandeld", citeert de journalist Etsuki Nozaka, de vertaler van het boek.
"Ik denk dat de kracht zit in de vermenging van 'het soldaatje spelen' met de echte oorlog", aldus Paul Verrept. "Tijdens mijn legerdienst in de jaren tachtig merkte ik al dat velen rond mij die periode als een soort langgerekt bosspel beschouwden. Ik heb me nooit illusies gemaakt en wist: indien nodig word ik naar het front gestuurd en moet ik op andere mensen schieten. Ik vond dat erg confronterend."
Ook aan deze zijde van de planeet scheren de haviken met de dag lager. De kleine soldaat dreigt een mooie toekomst tegemoet te gaan.
De kleine soldaat, Paul Verrept, Larrios.
Meer info: www.epo.be/larrios/kleine_soldaat.php
