Belastingdruk België werkelijk de tweede van Europa?

Uit een doorlichting van de Europese Commissie die de verschillende belastingstructuren in Europa vergeleek, blijkt de Belgische belastingdruk op één na de hoogste in Europa te zijn. Die zou zelfs gestegen zijn in 2012 tot 45,4 procent van het bruto binnenlands product (BBP). Volgens de Europese Commissie zou de belastingdruk in ons land met name hoog zijn op de inkomsten uit arbeid, maar ook op kapitaal. In vergelijking met de rest van Europa heffen we minder zware belastingen op consumptie en milieuvervuilende activiteiten.

Belastingdruk vergelijken met het BBP zegt niet alles

Net zoals PricewaterhouseCoopers, het internationaal advieskantoor dat acht jaar geleden ‘Tax Freedom Day’ in ons land introduceerde, gebruikt de Europese Commissie het BBP om de belastingdruk te bepalen. Maar is dit de juiste manier? Zegt dit iets over hoe zwaar inkomsten uit arbeid of kapitaal werkelijk worden belast? De belastingdruk is het percentage van iemands inkomen dat naar de belastingen gaat. Het BBP is de totale geldwaarde van alle geproduceerde goederen en diensten die gedurende een jaar zijn geproduceerd, zeg maar de rijkdom van een land.

Als je nu bijvoorbeeld het percentage van belastingen op je loon wil berekenen, dan vergelijk je dat met het brutoloon. Als je de belastingdruk op arbeid in ons land wil berekenen, dan vergelijk je de totale som aan geïnde belastingen op arbeid met de totale som die aan lonen is betaald, de loonmassa genoemd. En als je de belastingdruk wil weten op kapitaal, dan vergelijk je dat met de totale aanwezigheid van het financiële vermogen.

Wanneer je de geïnde belastingen vergelijkt met het BBP, dan meet je het aandeel in het BBP van de verschillende soorten geïnde belastingen. Je weet daarmee hoeveel belastingen in totaal voor ons land zijn betaald. Maar zegt dit iets over belastingdruk? Neen, en het zegt ook niets over de werkelijke rijkdom! Op die manier kunnen de opbrengsten uit vermogen in het BBP voor twee landen gelijk zijn. Wat men bijvoorbeeld niet kan zien, is dat men een klein vermogen zwaar belast heeft of een groot vermogen licht.

Alleen vergelijken met het BBP zegt dus niets over de werkelijke rijkdom waarover gezinnen en bedrijven in een land beschikken. Deze vaststelling wordt ondersteund door een verklaring van de Nationale Bank in 2010: “De omvang van de heffingen op het vermogen en op de inkomens uit vermogen in verhouding tot het BBP is geen relevant gegeven (…).”

Het is waar dat de belastingdruk op arbeid hoog is, maar het is overdreven te stellen dat de belastingen in België op consumptie minder zwaar zouden zijn. Helemaal niet klopt de stelling dat de belastingdruk op kapitaal in ons land hoog zou zijn. Wist je dat de belastinginkomsten van de federale staat voor twee derde van de inkomsten uit arbeid en uit consumptiebelastingen komen? De taart is dus zeer ongelijk verdeeld!

In België is het bijzonder moeilijk om aan informatie te geraken over het financiële vermogen. In Nederland is er geen fiscaal bankgeheim en wordt er jaarlijks een vermogensstaat opgemaakt van alle gezinnen. In Frankrijk moeten de banken jaarlijks aan de fiscus ‘alle’ fiscale bankgegevens bezorgen en Duitsland heeft de bevoegdheden van de overheid uitgebreid om bankgegevens in te zien. Vergeleken met onze buurlanden is België een waar belastingparadijs, dat in stand kan gehouden worden door het bankgeheim en het ontbreken van een vermogenskadaster.  

België is het rijkste land van de EU

Uit studies blijkt dat de gezinnen in ons land over een totaal nettovermogen beschikken van 1.882 miljard euro. Wanneer we het financiëel nettovermogen per inwoner bekijken, blijken we het rijkste land te zijn van de EU. Wereldwijd staan we op de vierde plaats. We laten enkel Zwitserland, de Verenigde Staten en Japan voorgaan. Maar opgelet, dit cijfer zegt niets over de verdeling van de rijkdom! Zo beschikken de tien procent rijkste gezinnen van België over de helft van het vermogen. Qua financieel nettovermogen zijn we dus het rijkste land van de Europese Unie. Maar hoeveel belastingen betalen we nu hierop?

De meeste cijfers vinden we in een recente studie, gepubliceerd bij de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). In die studie vinden we het effectieve belastingtarief van de vier belangrijkste vormen van belasting op kapitaal: belasting op dividenden, interestbelastingen, belasting op meerwaarde op aandelen en belasting op meerwaarde op eigendom.

Uit de cijfers voor België blijkt het volgende: op de lijst van 34 OESO-landen prijkt België op plaats 29 voor belastingen op dividenden, plaats 20 voor interesten, plaats 20 voor belastingen op meerwaarde van de eigendom en ten slotte een allerlaatste plaats voor meerwaarde op aandelen.

Met andere woorden: qua belastingdruk op kapitaal bengelt België internationaal aan de staart.

Berekening van de Tax Freedom Day: al even misleidend

Al vele jaren berekent PricewaterhouseCoopers (PwC), een internationaal advieskantoor, de Tax Freedom Day, of in het Nederlands: de fiscale bevrijdingsdag. Alles wat we vanaf die dag verdienen, is voor onze eigen portemonnee. Wat we tot gisteren hebben verdiend, werd opgestreken door de overheid. Het idee achter een Tax Freedom Day is dat de overheid een fenomenale verarming van haar bevolking veroorzaakt en dat onze belastingen en sociale bijdragen verdwijnen in een groot zwart gat.

Dat is natuurlijk niet zo. Ze gaan naar pensioenen, gezondheidszorg, onderwijs, kinderbijslag, politie, justitie, brandweer, openbaar vervoer, bibliotheken, parken, zwembaden, autowegen en fietspaden, om maar enkele zaken te noemen. Om de fiscale bevrijdingsdag te berekenen, gebruikt PwC net als de Europese Commissie, het BBP. Men deelt het bedrag aan belastingen en sociale bijdragen die de overheid in totaal heeft geïnd, door het BBP. Dat vermenigvuldigt men vervolgens met 365, het aantal dagen in een jaar. Zo ontstaat er met een misleidende berekening de fiscale bevrijdingsdag: de dag waarop je eindelijk voor jezelf mag beginnen werken.  

Tax Freedom wordt Tax Justice Day

Op 19 juni 2014 organiseert het Financieel Actienetwerk (FAN) zijn vierde dag van de fiscale rechtvaardigheid. Op deze dag wil het FAN aan een zo breed mogelijk publiek laten weten dat het enkel de gewone mensen zijn die belastingen betalen. Er zal een boodschap over gans het land verspreid worden dat de belastinginkomsten van de federale overheid voor twee derde van de inkomsten uit arbeid en uit de consumptiebelastingen komen. Er zal aangetoond worden dat de winsten van bedrijven en kapitaal weinig tot niets bijdragen aan de overheidsinkomsten.

Onder de slogan Wordt de taart eerlijk verdeeld zal een flyer uitgedeeld worden aan zo veel mogelijk treinstations. Ook in de bedrijven wil het FAN vanaf 19 juni de flyer verder verspreiden. En de volgende federale regering? Die krijgt een echte taart die de onrechtvaardige belastingverdeling symboliseert.

Omdat een rechtvaardige fiscaliteit moet.

Guido Deckers is nationaal ACV-propagandist

De leden van FAN (Financieel Actie Netwerk) zijn: ABVV, ACLVB, ACV, ATTAC-VLAANDEREN, BBL, FAIRFIN, KWB, LBC-NVK, LEF, MASEREELFONDS, OXFAM-SOLIDARITEIT en 11.11.11.

Bronnen:

*http://www.standaard.be/cnt/dmf20140604_01129228

*Militantenvorming ACV fiscaliteit p.82, Koen Dries

*De onzin van 'Tax Freedom Day', Dirk Van der Maelen, 8 juni 2011

*De Wever: "9 procent van bbp belastingen op kapitaal.” Klopt dit?, Daan Bauwens, Charlotte Van Driessche, Roel Peters

*Sociaal economische barometer 2014 van het ABVV p.18.