'Binnen 10 jaar 15 tot 25 miljoen armen extra als Europa zo verder doet'

De VN-organisatie die zich toelegt op alle wat te maken heeft met arbeid, houdt elk jaar rond deze tijd een grote conferentie in Genève. Wat daar allemaal besproken wordt, kan u volgen op deze blog.

Elk jaar verschijnen er ook heel interessante rapporten zoals het overzicht van de sociale bescherming in de wereld. In 1948 sprak de wereldgemeenschap af dat sociale zekerheid een mensenrecht is. 66 jaar later blijft die belofte voor de grote meerderheid van de wereldbevolking onvervuld, zegt Sandra Polaski, vice-directeur-generaal van de IAO.

Meer dan 70 procent van de wereldbevolking heeft geen recht op sociale bescherming. De helft van alle bejaarden heeft geen pensioen. Veertig procent kan geen beroep doen op gezondheidszorg. Slechts 12 procent van de werklozen heeft een uitkering.

De crisis en vooral het beleid dat na die crisis werd gevoerd, maakten de situatie alleen maar erger. In 2012 telde de Europese Unie al 123 miljoen armen. Dat is 7 miljoen meer dan vier jaar eerder. Het aantal arme kinderen groeide met 800.000. De IAO wijst er op dat het aantal armen nog met 15 tot zelfs 25 miljoen kan groeien tegen 2025 als Europa dezelfde koers blijft varen.

“De verwezenlijkingen van het Europese sociale model, die de armoede dramatisch deed dalen en die in de periode na de Tweede Wereldoorlog voor welvaart zorgde, worden onderuitgehaald door kortetermijnhervormingen”, klinkt het streng.

De landen van de Europese Unie zijn niet de enige die inzetten op harde besparingen. In maar liefst 122 landen worden de publieke uitgaven verlaagd. 40 daarvan zijn ontwikkelde landen.

Tegen de stroom

Toch zijn er enkele landen die tegen de stroom invaren. Brazilië werkt al sinds 2009 aan een uitbouw van de sociale bescherming. China is goed op weg om alle ouderen een pensioen te geven. In beide landen werd ook het minimumloon substantieel verhoogd.

Landen als Argentinië, Cili en Polen kozen in de jaren '80 en '90 voor een privatisering van hun pensioenstelsels maar keren daar nu op terug.

Het rapport van de IAO verscheen op hetzelfde moment als de aanbevelingen van de Raad van de Europese Unie voor alle lidstaten. De Europese Unie houdt de lidstaten veel scherper in het oog. Nadat ons land vorig jaar nog ontsnapte aan een boete, mag België dit jaar de strafbank verlaten. België dook eind vorig jaar onder de 3 procent-norm.

De Raad blijft er wel op hameren dat België in 2016 een begrotingsevenwicht bereikt. Voor dit jaar en volgend jaar betekent dat een saneringsoperatie van 4,4 miljard euro.

België krijgt ook enkele werven voorgeschoteld. Opmerkelijk is dat de Raad van Europa zelf dat de hervormingen van de voorbije jaren die de concurrentiekracht moesten verhogen, tenietgedaan zijn door de inspanningen van onze handelspartners.

Er moet een hervorming van de belastingen komen. De lasten op arbeid moeten omlaag maar de optie om de lasten op vermogens te verhogen wordt niet gegeven.

2020

Volgens Europa moet ons land de wettelijke pensioenleeftijd koppelen aan de levensverwachting. De EU laakt de “krachtige bescherming van insiders” op de arbeidsmarkt. Dat zou de beroepsmobiliteit binnen en tussen de sectoren afremmen. Het loonoverleg met inbegrip van de index moet hervormd worden. Op dat vlak is de toon wel wat gematigd. Een afschaffing van de automatische indexering wordt niet langer gevraagd. Een “hervorming in overleg met de sociale partners” is voldoende.

Er moet ook iets gedaan worden aan de files. De EU stelt voor om de gunstige fiscale behandeling van de bedrijfswagen te herzien en de efficiëntie van het openbaar vervoer te verhogen.

Ook de andere landen krijgen gelijkaardige recepten voorgeschoteld. Hoewel de IAO een organisatie is waarin regering, werkgevers en werknemersorganisaties een gelijkwaardige stem hebben, worden haar adviezen in de wind geslagen. De doelstelling van de Europese Unie om tegen 2020 20 miljoen mensen uit de armoede te halen lijkt verder weg dan ooit.