Geen liefdadigheid maar rechtvaardigheid
Opinie -

Geen liefdadigheid maar rechtvaardigheid

Onze solidaire samenleving staat op de helling: langzaam en bijna ongemerkt wordt het systeem uitgehold. We staan er niet genoeg bij stil wat de sociale zekerheid ons elke dag weer biedt. Eigenlijk zouden we veel beter moeten uitleggen hoe dat werkt. Dat er geen ‘onzichtbare hand’ is die voor ons zorgt – in goede en kwade dagen – maar dat je echt wel een hoop belastinggeld nodig hebt om al die rekeningen te betalen.

donderdag 15 mei 2014 15:29

DeWereldMorgen.be

Die solidariteit moeten we dringend eerlijker en transparanter
organiseren. De sociale samenleving is er immers niet alleen voor de armen of
voor de rijken, maar voor iedereen. Wij willen geen liefdadigheid maar
rechtvaardigheid. 

Het was opvallend hoe de N-VA zich
de voorbije weken haastte om als ‘sociale’
partij uit de hoek te komen. De
boodschap: naast de vermogende ondernemers, mogen ook de zwaksten in de
maatschappij op steun rekenen. Een sociale samenleving betekent voor de
N-VA dus zoveel als een rondje liefdadigheid: voor de zwaksten zullen we wel
iets organiseren zodat ze niet volledig aan hun lot over gelaten worden. Zo kiest de partij dus voor de 10 procent
sterksten en de 10 procent zwaksten in onze samenleving. Iedereen die daartussen zit –
de grote meerderheid van de werkende Vlamingen – moet het maar zelf zien te
rooien.  

Maar wie van die Vlamingen rekent zich tot die middenklasse?
Daar zit net het probleem. De huidige
personenbelasting doet uitschijnen dat iemand die gemiddeld verdient, vermogend
is. Omdat een gemiddeld gezamenlijk brutoloon al makkelijk voor een deel in de
hoogste belastingsschijf komt, worden de meeste werkende mensen onterecht beschouwd
als ‘rijk’. Die historische scheeftrekking moet worden aangepast zodat ieder
opnieuw naar eigen draagkracht bijdraagt. Terwijl de N-VA ongeveer iedereen in de hoogste schijf wil
doen belanden door ons te doen geloven dat de belangen van de middenklasse dezelfde
zijn als die van de superrijken, kiest de sp.a voor een eerlijke en
rechtvaardige aanpak. Wij willen het belastingssysteem aanpassen en afstemmen
op de hedendaagse lonen. Want iemand met een gemiddeld salaris hoort niet thuis
in dezelfde categorie als pakweg Didier Bellens.

Iedereen een miljoen

Waarom de N-VA u wel wil belasten als een CEO? Theo
Francken, eerste op de Vlaams-Brabantse kamerlijst, gaf in studentenkrant Veto onlangs aan waarom zijn partij een ongebreideld
geloof heeft in de economische draagkracht van het gros van onze samenleving: “Wie
drie generaties goed heeft gewerkt, geen zotte dingen heeft gedaan, en hier of
daar een erfenis kreeg, komt snel aan een miljoen.” De burgemeester van Lubbeek
vindt dat blijkbaar heel normaal: “Meer dan de helft van de inwoners heeft zo’n
bedrag [1 miljoen euro] staan. En dat is alleen nog maar Lubbeek.” Het schetst
perfect de maatschappijvisie van de N-VA: als je van goede wil bent, kan
iedereen het maken in onze samenleving.

En lukt je dat niet, dan is dat je
eigen schuld. Dan moet je maar harder werken. Want dat hebben wij ook gedaan.
Of dan had je maar beter moeten sparen. Want dat hebben wij ook gedaan.
Schaamteloos bombardeert de partij zichzelf tot norm. Daaruit ontstaat een culpabiliserend discours
waarbij iedereen die niet mee is, of niet mee kan, met de vinger gewezen wordt.
Het installeert een superieur groepsgevoel waarbij wantrouwen, jaloezie en
uitsluiting centraal staan. Dan wordt de Vlaming die niet succesvol meedraait
in de maatschappij spontaan een verdachte. Dan moet de gemiddelde Vlaming, wil
hij niet door de mand vallen, krampachtig meeheulen met de rijke bovenlaag. Dat
de gemiddelde Vlaming zich daarmee in eigen voet schiet, is pijnlijk om vast te
stellen.

Maar goed, de
gemiddelde Vlaming hoeft zich volgens de N-VA geen zorgen te maken: de afbouw
van de sociale zekerheid vangt u toch makkelijk op met de paar honderd euro
extra die de beloofde belastingsverlaging oplevert? En met een miljoen op de
rekening heeft u binnenkort toch helemaal geen nood aan een tussenkomst voor de
kosten van heel wat diensten waarvan u elke dag geniet? U zal toch gemakkelijk
de volle pot kunnen betalen voor onderwijs, ziekteverzekering, zorg- en
kinderopvang of de muziekschool?

En als dat niet het geval is, dan heeft u dat volgens
de N-VA volledig aan uzelf te wijten. Valt u erbuiten? Eigen schuld, dikke
bult. Pijnlijk detail: de bedenkers van
deze visie hebben genoten van alle voordelen van een solidaire samenleving. Zij
behoren tot een generatie waarin de sociale zekerheid iedereen ondersteunde,
arm en rijk. Dat net die groep die het gemaakt heeft in een solidaire
samenleving, nu de solidariteit wil opzeggen, is gênant om vast te stellen.

Vaak wil men de
kiezer doen geloven dat solidariteit er enkel is voor de zwaksten, maar het
tegendeel is waar: wij allemaal worden dagelijks “ondersteund”.
Solidariteit vormt de ruggengraat van een stabiele samenleving waarin iedereen
gedragen wordt, arm of rijk. Dat is een groot verschil met de
liefdadigheidspolitiek van de N-VA waarbij enkel diegenen die helemaal onder aan
de sociale ladder staan, gered moeten worden door het optrekken van de
leeflonen en het verhogen van de minimumpensioenen. Want daar stopt het sociale
verhaal van de N-VA.

Over de grote meerderheid van de mensen wordt met geen
woord gerept. Dat die partij de automatische indexaanpassing wil afschaffen,
heeft invloed op ieders inkomen. Iemand met een gemiddeld loon is bij een
inflatie van 2 procent per jaar, over 5 jaar 10 procent koopkracht kwijt, over 10 jaar zelfs 20 procent. De
meerderheid van de Vlaamse werknemers verdient het niet, volgens de N-VA, dat
hun loon aangepast wordt aan de effectieve kostprijs van het leven. Omdat het profiteurs
zijn?

Ik ben ervan
overtuigd dat de meeste mensen zich in een wereld zonder solidariteit zullen overeind
houden, alleen zal de kwaliteit van het leven ongelooflijk fel dalen. Enkel de
rijken zullen hun levensstandaard kunnen aanhouden, de rest zal al gauw merken
dat het leven onbetaalbaar wordt als we niet samenwerken. De polariserende
keuze waarmee de N-VA naar de kiezer stapt, is inderdaad pertinent: rekenen en wachten we op de superrijken om in hun zog
en aan hun hand ook welvarend te worden? Of kiezen we ervoor om allemaal samen onze
welvaart te verzekeren, door op een eerlijke en rechtvaardige manier onze
bijdrage te leveren om zo de kwaliteit en betaalbaarheid van onze welvaart samen
op peil te houden? Het is de vraag van 1 miljoen.  

Bieke Verlinden (sp.a) is schepen van sociale zaken, werk en studentenzaken in Leuven.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!