Crowdfunding als motor van de doe-het-zelfmaatschappij

Doe-het-zelfmaatschappij

Crowdfunding als doekje voor het bloeden. Onder het mom van een gebrek aan middelen roept men de burger op om in de bres te springen en mee te investeren in de samenleving. De verantwoordelijkheid van de overheid wordt ongegeneerd afgewenteld op de burgers. Het soort crowdfunding dat we vrij concreet kunnen vertalen als: “Zorg voor jezelf. Wij hebben andere prioriteiten.”

Niemand zal betwisten dat een sociale samenleving alleen maar vorm kan krijgen wanneer burgers bijdragen en een stuk verantwoordelijkheid opnemen. Maar dit zogenaamde ‘engagement van onderuit’ mag en kan niet dienen om het overheidsfalen weg te moffelen. 

Het participatieverhaal helt meer en meer over naar een zelfhulpverhaal, waarin burgers aan hun lot worden overgelaten en het zelf maar moeten zien te redden. Fietspad nodig om je kinderen veilig naar school te brengen? Schilder het zelf. Plaatstekort en gammele infrastructuur in de scholen? Betaal en bouw het zelf.

De wafelenbak van de Chiro en de stickerverkoop van het Rode Kruis mogen geen inspiratiebron zijn voor een degelijk en duurzaam sociaal beleid.

Crowdfunding voor nog meer sociale ongelijkheid

Wie investeert in scholen krijgt fiscale voordelen. Het vereist maar weinig verbeelding om je concreet en helder voor te stellen welke impact een dergelijk non-beleid zal hebben op de sociale ongelijkheid. Scholen met een bemiddeld publiek zullen aanspraak kunnen maken op heel wat meer middelen dan scholen waar kinderen uit een kansarme achtergrond in de meerderheid zijn. De ouders van die laatste groep hebben namelijk niets te investeren. Kansarme kinderen mogen dus in krappe, beschimmelde klaslokaaltjes zitten terwijl de gegoede middenklasse in een gloednieuw passiefgebouw naar een smartboard staart.

Als de recente PISA-resultaten iets duidelijk maken, dan is dat dat het Vlaamse onderwijs ondermaats scoort inzake sociale gelijkheid. Sociologen trekken al jaren aan de alarmbel om de sociale kloof in de scholen aan te klagen. Dit soort uitspraken geven dan ook blijk van weinig inzicht in de noden van kinderen en van het onderwijs waar ze recht op hebben.

Het 3D-plan voor het onderwijs van de CD&V beweert te gaan voor “een sterker onderwijs en een sterkere toekomst. Geen sociale afbraak, maar sociale vooruitgang.” Alleen vergat men er bij te vermelden dat beide volgens hen zijn voorbehouden aan de gegoede middenklasse.

Sociale overheid

Een sociale overheid is een overheid die begrijpt wat de belangrijkste pijlers van een samenleving moeten zijn en die haar verantwoordelijkheid opneemt om die pijlers stevig te verankeren. Dat onderwijs en sociale gelijkheid twee van die pijlers zijn, dat staat blijkbaar niet buiten kijf. 

Wie droomt van een warme en solidaire samenleving, die zou op 25 mei wel eens abrupt en op onaangename wijze kunnen wakker worden.