Afschaffen leefloon wegens 3 afwezigheden is onwettelijk en onmenselijk

Wie één les mist, krijgt een waarschuwing in de bus. Een tweede keer afwezig zonder geldig attest, betekent een week geen loon. Wie drie keer ongewettigd afwezig is, verliest zelfs definitief zijn leefloon. Liesbeth Homans probeert haar beleid te verdedigen en heeft n.a.v. dit arrest de richtlijnen in het vademecum zelfs strenger gemaakt. (De Morgen 15 april 2014)

Eerst de puntjes op de i. Homans schrijft: “Concreet komt het hier op neer: in het verleden kon een ontvanger van een leefloon die tweemaal onwettig afwezig was op de cursus Nederlands een tijdelijke schorsing van zijn uitkering opgelegd krijgen.

Naarmate het aantal onwettige afwezigheden opliep, werd die schorsing stelselmatig verlengd tot een maximum van 30 dagen.” Dat is niet juist, in het vademecum, dat dateert van onder Monica De Coninck, staat wel degelijk dat driemaal ongewettigde afwezigheid volledige afschaffing van leefloon inhoudt:  “Bij een 2de herhaling (ongewettigde afwezigheid) wordt het leefloon definitief afgeschaft wegens geen bereidheid tot tewerkstelling.

Bij het voorstel tot definitieve afschaf wordt de klant uitgenodigd voor horing. Betreft het een definitieve afschaf van equivalent leefloon (nvda. dat zijn mensen die in het vreemdelingenregister zijn ingeschreven), dan is er geen horing”. In de aanpassing van het vademecum n.a.v. het arrest van het arbeidshof die dateert van 26 maart 2014 behoudt Homans deze sanctie van definitieve schrapping van leefloon bij driemaal ongewettigde afwezigheid.

Ze gaat zelfs nog een stap verder: nu moeten ook de 65-plussers verplicht Nederlandse les volgen. Zij moeten een contract ondertekenen en bij niet naleven of ongewettigde afwezigheden dreigen zij ook hun laatste inkomen te verliezen. Op die leeftijd en zeker in geval van analfabetisme  weten we dat het bijna onmogelijk is dat deze mensen überhaupt nog in staat zijn om de Nederlandse taal te leren.

Er zijn 101 redenen waarom mensen in een precaire situatie een les Nederlands kunnen missen. Het gaat soms om alleenstaande moeders die geen opvang vinden voor hun kind. Of mensen die geen vervoer hebben… Juist die mensen hebben niet zomaar de middelen, of kennen niet altijd de juiste wegen om een afwezigheidsattest te laten opmaken.

Ze hebben zelfs ook niet het geld om een arts te roepen om in geval van ziekte een afwezigheidsattest te bekomen. Zij vertoeven in een overlevingsstrategie en het al of niet missen van een les Nederlands behoort daarbij niet tot de topprioriteiten. De sanctie is niet proportioneel. 

Als de leefloontrekker echt van slechte wil zou zijn geef hem dan een extra-les Nederlands of een strafstudie of zo. Maar ontneem mensen én hun kinderen hun laatste bestaansmiddel niet omdat ze driemaal ongewettigd afwezig zouden zijn geweest. 

De sancties zijn ook contra-productief want de zwaksten worden zo hun levensmiddelen ontnomen, verdwijnen in de extreme armoede of halen een grote schuldenlast op hun rug. Het is geen zakgeld dat afgenomen wordt, maar de laatste middelen om aan basisbehoeften te kunnen voldoen.

Na verlies van leefloon volgt voor vele mensen de uithuiszetting of afsluiting van water, gas of elektriciteit. Het is niet alleen onwettelijk, maar ook onmenselijk om op die manier te sanctioneren.