Een mooi voorbeeld daarvan is de recente DS-opinie van Tinneke Beeckman, lid van de Gravensteengroep: Over traditie en cultuur (dS 31 maart 2014).
Het hele stuk hangt aaneen van platitudes en denkfouten. Maar de volgende verdraaiingen wil ik toch in de verf zetten, een nieuw hoofdstukje in mijn verzameling rancune van Nieuw-Vlaanderen tegen ‘de culturo’ (de vorige episode, zie hier).
1_ Dat een volksnationalisme in kunstmiddens als iets reactionair wordt gezien, vanwege die obsessieve focus op een voorbije traditie, betekent aldus Beeckman plots dat ‘het Vlaamse culturele erfgoed niet meer wordt geapprecieerd.’ Dit verzinsel dient vervolgens als startpunt voor een betoogje dat wat in zichzelf ronddraait.
Maar waar haalt Beeckman het dat ‘cultureel erfgoed’ niet meer wordt geapprecieerd? Ze maakt er natuurlijk meteen ‘Vlaams cultureel erfgoed’ van, zonder enige voorbeelden te geven. Dit zijn helaas alleen maar dwaze verdachtmakingen, bedoeld op de publieke opinie een en ander aan te praten.
2_’Avant-garde kunstenaars’ zouden ook een ‘stelselmatige afbraak van elke politieke gemeenschap’ willen. Wat een karikatuur alweer. Welke kunstenaars willen dan ‘elke’ politieke gemeenschap weg? Zijn kunstenaars volgens N-VA dan niet net die schoothondjes van het establishment, of in het andere geval, die politiekcorrecte linkse rakkers?
Volgens Beeckman bestaat er dus zoiets als ‘de postmoderne kunstenaar’ die tegen elk ‘systeem’ is, die zou zelfs dat ‘verzet’ incarneren. Hoezo? Wat is dat ‘systeem’ dan precies: het kapitalisme, de partijpolitiek, of het Vlaams-nationalistische separatisme? Heeft zij eigenlijk ooit iets over postmodernisme in de kunsten gelezen? Of hanteert ze voor het gemak de karikaturen van de postmoderne filosofie? Wie elke dag DS leest, wordt natuurlijk niet geholpen in de wens tot enige ‘nuance’ in cultuurreflectie.
3_De ‘kunstwereld’ zou vooral geïnteresseerd zijn in geld: ‘in de extravagante bedragen van de kunstmarkt en de nimmer afnemende eis tot subsidies’. Foutje: het zijn vooral de commerciële media, zoals De Standaard, die zich blind staren op de bling bling van de kunstmarkt. Zodra er een recordprijs gehaald of prijs gewonnen wordt, is dat voorpaginanieuws.
De brede kunstwereld vindt dat zelf in hoge mate pedant en potsierlijk, tenzij typetjes van de Open VLD natuurlijk. En dan die ‘nimmer afnemende eis’. Is het niet logisch dat de publieke kunstensector zich verzet tegen de aanrollende sanerings- en heroriënteringsgolf? Moeten we dan achteraf gewoon wat ‘ludiek’ actie voeren, zoals Unizo dat graag heeft, nu steeds meer lichten op rood springen?
4_Er zou ook zoiets als ‘culturele nalatigheid’ zijn: het zouden met andere woorden de kunstenaars zijn die het eigen erfgoed verwaarlozen, in het belang van de ‘diversiteit’?Wat een inbeelding.
Dit is wel een mooi sofisme waarmee N-VAers hun rancune ten aanzien van de kritische kunstenaars camoufleren. Dit wij-zij denken heeft de N-VA nu eenmaal nodig, om zich enige dialectiek aan te meten, zichzelf een bestaansgrond aan te praten.
Denken we maar aan de gretigheid waarmee bijvoorbeeld Peter De Roover onlangs de kunstenaars allerhande verwijten om de oren kletst: ‘Belgische progressieve censuur’, gebrek aan zelfrelativering,... .
Het venijn zit in de staart. Zo sluit Beeckman af met de volgende gevleugelde woorden:
‘De avant-garde kunstenaar wil subsidies van het systeem dat hij veracht, de postmodernist denkt ‘verzet’ te incarneren, maar past perfect bij de consumptiemaatschappij die hij ‘kritisch’ benadert. It’s the money, stupid! Misschien is het dan niet verwonderlijk dat cultuur niet hoog op de politieke agenda staat. En dat een groot deel van het publiek zich zelden aangesproken voelt door wat de kunstwereld te bieden heeft.”
Kortom: de publieke opinie krijgt hier weer wat stemmingmakerij mee: kunstenaars zijn gewoon opportunisten. Dank u dS! Over wie heeft ze het? Jan Verheyen alvast niet? Dat 'de politiek' noch 'een groot deel van het publiek' aandacht zou hebben voor de kunstwereld, zou dus de schuld van de kunstwereld zelf zijn? Is enige nuance echt onmogelijk of gaan we gewoon voor het culpabiliseren van het slachtoffer? Als we schade gaan opmeten, mogen we ook de zure Nieuwe-Vlaamse cultuurstrijd niet vergeten. Trouwens, hoe dacht Beeckman deze sneer te verzoenen met haar oproep meer respect te generen voor 'vlaams cultureel erfgoed?'
De missie van DS: nu de actie Red De Cultuur er aan komt, moet de discussie blijkbaar vooral weggekaapt worden met een discours dat hun AVV VVK-redactie mee kan controleren. Over 'Vlaams cultureel erfgoed' gesproken. Benieuwd of er morgen iets over in de krant zal staan. Maar de aandacht voor het (cultuur)programma dat later deze week bekend wordt gemaakt, zal er weer niet naast zijn. Daar moeten we zelfs niet op wedden, te voorspelbaar.
