Zit er iets in de Roemeense lucht?

Zit er iets in de Roemeense lucht?

zondag 20 oktober 2013 17:08

Als onmiddellijk gevolg van de RTBF-reportage “Le désastre rouge” werd in 1988 Opération villages Roumains (OVR) en Adoptiedorpen Roemenië (ADR) opgericht.
In deze reportage van RTBF journalist Josy Dubié (later senator voor Ecolo) wordt de systematiseringspolitiek van Nicolai Ceausescu, president van Roemenië, bekend gemaakt in het buitenland. Volgens het plan moeten 7.000 van de 13.000 Roemeense dorpen verdwijnen.
Onder het mom van het vrijmaken van landbouwgrond zullen de inwoners van deze dorpen worden verhuisd naar woonkazernes waar ze beter onder controle kunnen gehouden worden.

Via OVR (France, Suisse, Nederland, Wallonië, Roemenië) en ADR (Vlaanderen) worden dorpen “geadopteerd” door West-Europese steden en gemeenten.
Briefschrijfacties en clandestiene bezoeken zorgen voor contacten met het afgesloten Roemenië en brengen in Roemenië de mensen op de hoogte van de werkelijke bedoelingen van “het genie van de Karpaten”.

Net zoals in de andere voormalige Oostbloklanden valt ook het Roemeense regime in het najaar van 1989. Onmiddellijk wordt de wereld overspoeld met beelden van de erbarmelijke toestand waarin de Roemeense ziekenhuizen en weeshuizen zich bevinden.
Een golf van solidariteit komt op gang.
De vele “adoptiedorpen” worden massaal bezocht. Honderden vracht- en bestelwagens maken dagenlange tochten tot in de kleinste en meest afgelegen dorpen in de Karpaten.
In Vlaanderen is in het begin van de jaren negentig van vorige eeuw, in meer dan één derde van de gemeentes, een comité of vereniging die naar Roemenië reist met hulpgoederen.

De uitzending van “Le désastre rouge” is 25 jaar geleden. Sedert 2007 maakt Roemenië deel uit van de Europese unie.
Toch zijn er in meer dan één vierde van de Vlaamse gemeenten nog steeds comités en actiegroepen actief die samen werken met hun Roemeense partner.
Velen onder hen doen nog steeds hetzelfde als 25 jaar geleden, hulpgoederen transporteren.
Heel wat van de in 1988 bedreigde dorpen zijn er nog steeds slecht aan toe.

Jonge mensen verlaten de dorpen en trekken naar de stad of komen naar West-Europa, op zoek naar geluk en welvaart. Zij die achter blijven doen aan overlevingslandbouw en hopen dat de winter niet te koud wordt, want geld om hun woning te verwarmen is er niet.
Heel wat van de bestaande Roemeniëwerkingen hebben samen met hun Roemeense partner de afgelopen 25 jaar een hele weg afgelegd.
De leemtes die er vielen in de Roemeense samenleving zijn na 25 jaar echter nog niet opgevuld.

De evolutie van een centraal geleid land naar een modern bestuurde samenleving waar dicht bij de mensen bestuurd wordt is een langzaam proces waar zowel de politici als de bevolking op korte tijd moet leren waar de samenleving in West-Europa 200 jaar over deed.

Actiedorpen Roemenië Vlaanderen is de koepel die al de Vlaamse Roemeniëwerkingen probeert te ondersteunen. Vooral in Vlaanderen maar ook in Roemenië.
De kennis en ervaring die overal in Vlaanderen opgebouwd werd in de samenwerking tussen Vlaanderen en Roemenië wordt binnen ADR verzameld. Succesvolle projecten worden gekopieerd, mislukte worden hertekend.
Best practices worden overgenomen en modellen opgesteld en verspreid.

Ten gevolge van een ontbrekend middenveld vinden zowel de nationale als de provinciale en de lokale overheden geen door de mensen aanvaarde gesprekspartner.
De politiek moet alles zelf uitvinden en trachten goed te doen. Soms lukt het, dikwijls mislukt het.
Dit heeft tot gevolg dat op vele plaatsen om de 4 jaar nieuwe mensen en nieuwe partijen met nieuwe inzichten aan de macht komen. Ook hier proberen de vele Vlaamse Roemeniëwerkingen hun kennis en ervaring ten dienste te stellen van hun Roemeense partner.

Vlaanderen heeft een rijke traditie aan mannen-, vrouwen-, jeugd- en andere vrijwilligersorganisaties.
Onze lokale besturen worden bijgestaan door heel wat adviesorganen die de vinger aan de pols van de samenleving houden.
Deze modellen worden door de Vlamingen geëxporteerd naar Roemenië.
Op steeds meer plaatsen op het Roemeense platteland vind je OLF (organisatie local de femei, lokale vrouwenvereniging), OLB (organisatie local de barbati, lokale mannen vereniging) of GLT (grupul local de tineret, lokale jongerenvereniging).

In deze verenigingen ervaren de Roemenen zelf welke kracht en rijkdom er uitgaat van vrijwilligerswerk en welke invloed een groep mensen kan hebben op het lokale beleid en op de samenleving waarin ze actief zijn.

Gezondheidzorg is een major issue in Roemenië. Artsen en verpleegsters worden goed opgeleid, maar velen onder hen verlaten het land om te werken in West-Europa.
Er is haast geen rusthuis in Vlaanderen te vinden waar geen Roemeense verpleegster aan de slag is.
Ook hier kunnen Vlaamse modellen een voorbeeld zijn.
Gesteund door hun Vlaamse partner worden in heel wat Roemeense dorpen lokale gezondheidsraden opgezet. Het zijn groepen vrijwilligers die nadenken over de belangrijkste problemen rond gezondheidszorg in het dorp. Samen formuleren ze voor de meest haalbare oplossing voor het probleem.
In een aantal plaatsen resulteerde dit in de oprichting van een mutualistische organisatie die gezondheidszorg naar de mensen brengt en een lokaal gezondheidscentrum bemand.

Van 25 tot 27 oktober 2013 vindt in het provinciehuis van de provincie Vlaams Brabant te Leuven het 4de forum rond decentrale coöperatie plaats.
ADR-Vlaanderen, Opération villages Roumaines en Parténariat villages Roumaines organiseren het forum in samenwerking met de Roemeense ambassade in Brussel en de Belgische ambassade in Boekarest.

Een 200 afgevaardigden van provincies, steden en gemeentes en allerhande vrijwilligersorganisaties in België en Roemenië zullen het hebben over decentrale samenwerking op alle niveaus tussen Roemenië en de Belgische regio’s.

Na 25 jaar brengt Roemenië nog steeds heel wat Vlaamse vrijwilligersgroepen in beroering.
Zou er dan toch iets in de Roemeense lucht zitten?

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!