Werkloosheid en milieuproblemen samen aanpakken werkt

vrijdag 2 augustus 2013 15:29

Sinds de crisis stijgt de werkloosheid. Tegelijkertijd neemt ook de klimaatverandering dramatische proporties aan.

In Vlaanderen zit momenteel 7% van de beroepsbevolking en 14,4% van de jongeren zonder job. In de andere Belgische gewesten en de meeste andere landen van de Europese Unie liggen deze cijfers hoger. In de EU27 gaat het over 11% werkloosheid en 24,4% jeugdwerkloosheid. In Zuid-Europa neemt de werkloosheid dramatische proporties aan. In Griekenland en Spanje zit meer dan een kwart van de beroepsbevolking en meer dan de helft van de jongeren zonder werk.

Tegelijkertijd verschijnen steeds meer alarmerende rapporten over de uit de hand lopende klimaatverandering en de in het gedrang komende bevoorradingszekerheid op het vlak van energie en grondstoffen.

Wat te verwachten van een ‘just transition’?

De omvang van de ecologische uitdagingen dringt steeds meer door bij de bedrijven. Zo blijkt uit een recente wereldwijde bevraging van 1300 bedrijfsleiders door PriceWaterhouseCoopers (PWC) dat meer dan de helft van de CEO’s bezorgd is over de weerslag van de energie- en materiaalkosten op de groeivooruitzichten.

Omdat we vinden dat de milieuproblemen en de sociale problemen samen aangepakt moeten worden pleit de socialistische vakbond ABVV – samen met de internationale en Europese vakbondsconfederaties – voor een proces van ‘just transition’: de rechtvaardige overgang naar een duurzame economie en samenleving. We willen een economie waarin iedereen werk heeft en die voldoende goederen en diensten blijft produceren om te voorzien in de behoeften van de volledige bevolking. Een economie die sociale en ecologische problemen vermindert in plaats van vergroot.

Steeds meer rapporten tonen aan dat die gecombineerde aanpak de juiste is.

Business as usual?

Zo is de ‘schone technologie industrie’ de snelst groeiende industrietak ter wereld (Rotmans, 2013). In 2011 had deze industrietak een omzet van 300 miljard dollar, een stijging met 30% tegenover het jaar voordien. China (55 miljard dollar) en Duitsland (42 miljard dollar) zijn de wereldleiders.

Een kersverse studie[1] van CEDEFOP, het Europees centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, maakt het punt nogmaals voor de lage-koolstofeconomie. De studie vergelijkt de effecten van drie scenario’s:

  1. een scenario dat de huidige gang van zaken verder zet (baseline of business-as-usual scenario)

  2. een scenario dat alleen energiedoelen nastreeft (energy target scenario)

  3. een gecombineerd energie- en tewerkstellingsbeleid (employment and energy scenario).

Het derde scenario presteert aanzienlijk beter dan de twee andere. Het doet de uitstoot van broeikasgassen het meest dalen (zie linker figuur) en zorgt voor een veel grotere toename van de tewerkstelling (zie rechter figuur).

Maatregelen op het vlak van tewerkstelling omvatten o.a. het stimulerende maatregelen voor werkgevers om bijkomende mensen aan te werven (o.a. de verlaging van lasten op arbeid), een activeringsbeleid van werknemers en bijkomende investeringen in onderzoek en ontwikkeling en in vaardigheden van werknemers.

Om het gecombineerde energie- en tewerkstellingsscenario waar te maken doet CEDEFOP onder meer volgende aanbevelingen aan de overheid:

  • combineer het klimaatbeleid met een tewerkstellingsbeleid

  • schenk daarbij bijzondere aandacht aan kwetsbare groepen zoal jongeren en werklozen

  • gebruik de sociale dialoog tussen werkgevers en werknemers om te identificeren welke vaardigheden werknemers nodig hebben en om vormingsprogramma’s vorm te geven.

Pieter Verbeek, adviseur studiedienst Vlaams ABVV

1 CEDEFOP, Skills for a low-carbon Europe, te verschijnen juni 2013, zie
http://www.cedefop.europa.eu/EN/articles/21567.aspx en http://www.cedefop.europa.eu/EN/about-cedefop/projects/green-skills/index.aspx

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!