Nawal El Saadawi woensdag te gast bij de Vrouwenraad
Interview, Nieuws, Wereld, Afrika, Egypte, Nawal El Saadawi -

Interview met Nawal El Saadawi: De wil van het volk belangrijker dan stembus

Dinsdag kon al u hier al de eerste bedenkingen lezen van de Egyptische feministe Nawal El Saadawi over de afzetting van president Morsi. Woensdag was ze even in Brussel. Als een wervelwind raasde ze over het Europees parlement en de senaat en gaf ze tussendoor ook nog enkele journalisten lik op stuk. “Ik ben hier om de verkeerde informatie die verspreid wordt in de Westerse en ook enkele Arabische media recht te zetten”, zegt ze.

woensdag 10 juli 2013 17:11

El Saadawi voelt zich sterk betrokken bij de betogers op het Tahrirplein. In 2011 liet zich ze filmen op het plein en ook nu – zelfs als ze drie dagen weg is uit Caïro – probeert ze alles te volgen. “Ik mag toch hopen dat mijn 50 boeken verschillende generaties geïnspireerd hebben. Ik schrijf heel dissidente, radicale boeken”, antwoordt ze een journalist die wil weten wat haar rol is in de opstand.

Op één punt blijft ze hameren. Dit is geen ordinaire staatsgreep, maar een stap in de revolutie die twee jaar geleden begon. “Eind juni kwamen 34 miljoen mensen op straat. Daarbij waren er ook veel kiezers van Morsi die zich bedrogen voelen. Omdat hij blijft samenwerken met de VS, omdat hij de vrouwen aan de kant schoof en omdat hij geen nieuwe goede grondwet schreef”, zegt El Saadawi.

“Wie het idee verspreid dat dit een staatsgreep is, miskent de wil van het volk. Natuurlijk zijn wij wantrouwig tegenover het leger. Het leger krijgt elk jaar anderhalf miljard dollar van de VS. Het leger steunde de dictator Moebarak en werkte daarna samen met de Moslimbroeders. Maar wij, die miljoenen betogers, hebben geen wapens. De Moslimbroeders stuurden hun gewapende milities op ons af. Het leger aarzelde aanvankelijk om ons te beschermen. Het is pas toen ze begonnen te vrezen dat het volk zich ook tegen hen kon keren, dat ze ingrepen. Als je sterk bent, heb je vrienden”, zegt Nawal El Saadawi.

De wil van het volk

Maar Morsi was wel democratisch verkozen. Moet die prille democratie niet beschermd worden? Nawal El Saadawi wuift dat argument weg. “Je weet toch hoe dat gaat bij kapitalistische verkiezingen. Verkiezingen worden geregeerd door geld. Als je geen geld hebt, dan kan je geen ernstige kandidaat zijn. Kijk naar de VS. En kijk ook eens naar de geschiedenis, naar de Franse revolutie bijvoorbeeld. Als de wet onrechtvaardig is, moet die gebroken worden. De wil van het volk is veel belangrijker dan de stembus.”

Volgens El Saadawi hebben veel mensen ook geen idee wat een revolutie betekent. “Je kan niet democratisch worden op een paar dagen of maanden. Democratie is een way of life. Democratie leer je als kind als je vader en je moeder anti-patriarchaal zijn.”

Egypte heeft nu een interim-regering met Adli Mansour als president en de econoom Hazem el-Beblawi als premier. “Een liberaal, ja. Ik had liever een socialist gezien natuurlijk. Ik ben tegen de vrije markt als dat gelijk staat aan de vrijheid van de rijken om de zwakkeren uit te buiten. Maar je kan niet meteen overgaan van een dictatuur naar gelijkheid. Een revolutie verloopt in stappen.”

Seksueel geweld

Aan het seksueel geweld tegen vrouwen op en rond het Tahrirplein wil ze vreemd genoeg niet veel woorden vuil maken. “Ja, islamistische groeperingen gesteund door het buitenland vallen vrouwen aan. Maar er zijn ook progressieve mannen die hen beschermen op het Tahrirplein. Maar verkrachtingen gebeuren. Net zoals ze ook in Den Haag en Brussel gebeuren. Seksueel geweld heeft op zich niets te maken met religie, wel met het bestaan van het patriarchale systeem. Zolang we dat niet overwinnen zal er seksueel geweld blijven bestaan.”

Nawal El Saadawi stelt haar hoop nu op een nieuwe grondwet. Dat is volgens haar de volgende fase in de revolutie. “Die grondwet moet er komen vóór de verkiezingen. En die grondwet moet onder meer de gelijkheid van mannen en vrouwen garanderen. De vorige keer hebben we de fout gemaakt om die grondwet niet af te wachten voor de verkiezingen.”

El Saadawi vreest wel dat de interim-regering slechts wat cosmetische ingrepen zal doen aan de huidige grondwet. Van de verkiezingen verwacht ze voorlopig niet zo veel. “Zelfs de oude marxisten maakten compromissen met Moebarak. De nieuwe partijen die na de revolutie van 2011 gevormd werden, waren niet veel beter. De oppositie heeft de revolutie gekaapt en snel verkiezingen aanvaard zonder een nieuwe grondwet af te wachten.”

Ondanks het ontbreken van sterke nieuwe partijen heeft Nawal El Saadawi nogal wat vertrouwen in de betogers op het Tahrirplein. “Mensen leren uit vroegere fouten. Ik zag nu voor het eerst heel veel slogans tegen de militaire hulp uit de VS. De regering-Obama denkt aan haar eigen belangen, niet aan die van mij en de betogers. Maar de tijd van de kolonisatie is voorbij. Dat lukt hen niet meer. Je kan de wil van miljoenen betogers niet meer negeren. Dat is geschiedenis.”

Maar een nieuwe grondwet die rechtvaardiger is dan de vorige met het leger dat nog altijd zo’n belangrijke plaats inneemt, is dat wel realistisch? “Realistisch zijn? Zo zit ik niet in elkaar”, lacht ze.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!