Op maandag 17 juni voerde een delegatie van Wervel actie aan het hoofdkantoor van de Boerenbond in Leuven (foto: Wervel).
Opinie, Nieuws, Wereld, Economie, Milieu, Brazilië, Wervel, Duurzame landbouw, Biodiversiteit, Soja, Cerrado, Droogte, Boerenbond, Eiwitten van overzee, Verwoestijning, Monoculturen, Agro-industrie, Veevoeder, Eiwitafhankelijkheid, Leguminosen, Intensieve veehouderij, Greenwashcampagnes, Grondloze varkenskweek, Mengvoederindustrie Bemefa, Degradatie van bodems -

Massale import van soja doodt mens en bodem

De jaarlijkse 'Werelddag voor de strijd tegen Verwoestijning en Droogte' (17 juni) stond in het teken van de degradatie van gronden. De expansie van soja-monoculturen in de Braziliaanse Cerrado is daar een schoolvoorbeeld van. De sojakoorts verandert het klimaat, treft de inheemse bevolking en de kleine boeren hard. Maar ook bij ons verkeert de intensieve veeteelt al jaren in crisis en is er een groeiende afhankelijkheid van overzeese eiwitten.

dinsdag 18 juni 2013 11:20

De Europese Unie importeert jaarlijks 39 miljoen ton soja, waarvan 20 miljoen ton uit Brazilië. Steeds vaker komt deze soja uit de Braziliaanse Cerrado, een ecosysteem van twee miljoen vierkante kilometer met een biodiversiteit die deze van het Amazonegebied evenaart.

In Europa is het belang van de Cerrado nauwelijks bekend. Daarom voerde Wervel op maandag 17 juni actie, want de Cerrado wordt dubbel zo snel ontbost als het Amazonewoud. (Lees onderaan 10 redenen om de Cerrado te beschermen.)

De jaarlijkse ‘VN-werelddag voor de strijd tegen Verwoestijning en Droogte’ (17 juni) staat in het teken van de degradatie van gronden voor duurzame landbouw. De expansie van soja-monoculturen in de Cerrado is daar een schoolvoorbeeld van.

De sojakoorts verandert het klimaat, treft de inheemse bevolking en de kleine boeren hard. Nochtans willen zij juist met de soortenrijkdom van de Cerrado een duurzame economie opbouwen.

Grote ecologische en sociale problemen aan beide kanten van de oceaan

Aan beide kanten van de oceaan kennen we grote ecologische en sociale problemen: overzee worden hele bevolkingsgroepen verjaagd en langzaam vergiftigd, bij ons verkeert de intensieve veeteelt al jaren in crisis. Vooral de grondloze varkenssector, die zich volstrekt afhankelijk maakte van de ooit goedkope soja, wordt getroffen door een ijskoude sanering.

Bovendien veroorzaken de alomtegenwoordige maïsmonoculturen hier bij ons, samen met het verdwijnen van leguminosen in de teeltrotatie een voortdurende degradatie van onze landbouwbodems.

Leguminosen zijn planten die luchtstikstof vastleggen en eiwitrijke gewassen produceren, zoals erwten, luzerne, lupine, bonen, klaver, … Opnieuw actief inzetten op eigen eiwitwinning herstelt niet alleen de bodemvruchtbaarheid, maar maakt tegelijk de Europese landbouw robuuster en minder afhankelijk van overzeese soja en fossiele brandstoffen.

Alternatieve eiwitten stimuleren

De Vlaamse overheid en de koepel van de mengvoederindustrie Bemefa ondertekenden al in 2010 een principeakkoord om alternatieve eiwitten te stimuleren. Daarin zou een inventaris gemaakt worden van de alternatieven.

Wervel wacht al jaren op deze inventaris. In maart vroeg het Europees Parlement nog met aandrang aan de Commissie een plan voor meer eiwitten op Europese bodem. Wervel voerde dan ook samen met een delegatie Brazilianen de druk op bij alle actoren die de brief aan het Europees Parlement in maart 2012 niet ondertekenden: Boerenbond, en haar Europese koepel COPA-COGECA, mengvoederfederatie Bemefa en de Europese koepel, FEFAC.

Ook met de top van de landbouwadministratie en de Vlaamse minister bevoegd voor landbouw Kris Peeters (CD&V) werd de thematiek besproken.

Ter gelegenheid van deze internationale dag lanceert Wervel de Cerrado-onderlegger. Hij stelt de ontbossing en verdroging van de Cerrado aan de kaak en ontmaskert de slogan ‘Vlees van hier? Met plezier’ die in Vlaanderen als ‘boodschap van algemeen nut’ in de ether gaat.

‘Vlees van bij ons’ is greenwashing

Het leeuwendeel van het ‘vlees van bij ons’ teert immers op de import van overzeese grond en water, nodig voor soja. Met greenwash komen we er niet.

De oplossing ligt voor de hand: een versnelde omschakeling van intensieve vleesproductie naar gemengde productie van dierlijke en plantaardige eiwittten op onze bodems. Dat kan meer opleveren voor meer producenten. Bovendien is de voedingsindustrie er klaar voor, want de consument schakelt stilaan over.

De producenten moeten veel beter omkaderd worden om deze moedige, maar nodige stap te zetten.

Jeroen Watté

Jeroen Watté is perswoordvoerder bij Wervel vzw, Werkgroep Rechtvaardige en Verantwoorde Landbouw.

Tien redenen om de Cerrado te beschermen

– Cerrado en Caatinga vormen één derde van het nationaal territorium van Brazilië.

– Deze twee natuursystemen zijn onmisbare ecologische schakels in het land.

– De ontbossing in de Cerrado is vandaag twee keer groter dan die in het Amazonegebied.

– De belangrijkste rivieren van Brazilië ontspringen in de Cerrado.

– Het ondergrondse waterreservoir Guarani is voor de aanvoer van water afhankelijk van gebieden in de Cerrado.

– De regen en de rivieren in Centraal-Brazilië zijn cruciaal voor de energievoorziening.

– Ongeveer 95 procent van de Brazilianen zijn hiervan afhankelijk.

– Nergens ter wereld vinden we dergelijke natuursystemen met zo’n hoge biodiversiteit.

– De plaatselijke bevolking kan een gezonde economie uitbouwen op basis van de honderden soorten vruchten uit de regio.

– In de Cerrado overleven veel soorten die bedreigd zijn door de vernietiging van het Atlantisch Woud.

– Als de Cerrado en de Caatinga ten ondergaan, dan zijn de andere ecosystemen ook bedreigd.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!