Wetenschappelijke fraude aan de universiteit
Universiteit, Wetenschap, Academisch, Bologna-hervorming, Fraude, Mark Waer, Waer, Publicatiedruk -

Wetenschappelijke fraude aan de universiteit

donderdag 21 maart 2013 13:46
Spread the love

In een artikel dat vandaag op DeStandaard.be verscheen, schrikt rector Mark Waer van de wetenschappelijk fraude die zopas aan het licht kwam. Opnieuw toont deze rector het slechtste van zijn kunnen. Het is niet de bedoeling hier aan Waer-bashing te doen, maar zijn flaters niet aanmanen, zou evenmin gepast zijn. De stilte rond het academische conformisme moet non-stop doorbroken worden.

Waer stelt vast dat de toename van frauduleuze praktijken te verklaren is door de druk op de onderzoekers. Deze is te wijten aan 1) de verhoogde concurrentie tussen academici, niet in de minste plaats door het hoge aantal doctoraatsstudenten, 2) de interuniversitaire strijd om imago / reputatie (en de hieraan verbonden financiën) die door de internationalisering meer dan ooit is losgebarsten, 3) het belang van publiceren in hoog aangeschreven wetenschappelijke tijdschriften, waardoor mensen die zich hoofdzakelijk (willen) toeleggen op onderwijs, dienstverlening en administratie in een marginale positie terecht komen en 4) de beperktheid van mogelijke benoemingen aan de academische instellingen die een race to the top aanmoedigt. Al deze factoren hebben uiteraard een zéér sterk onderliggend verband. Ze zijn eveneens door-en-door marktideologisch en anti-sociaal.

Men zou nu denken dat wanneer Mark Waer de oorzaak van het probleem legt bij bovenstaande factoren, hij die oorzaak wil aanpakken. Dat is blijkbaar te veel gevraagd. De oplossingen die hij aanbiedt, zijn hallucinant. Vooreerst, en begrijpelijk, moeten we de publieke opinie weten te sensibiliseren, waarna Waer verwijst naar het recent verschenen artikel uit Eos. Meer persaandacht zou het probleem dus op de kaart moeten zetten. So far, so good. Dan ontspoort zijn hele denken echter integraal, met als kers op de taart de claim dat sancties heviger moeten worden, strafrechtelijk zelfs. Daaruit blijkt dat hij nog steeds niets heeft geleerd uit de Van Dyck-affaire.

Via uitgebreidere inspecties (meer en strengere controle dus), sancties die verder gaan dan ontslag (bvb. geldboetes, taakstraffen en/of celstraffen) en bijscholing in “wetenschappelijke integriteit”, zouden we al een pak verder komen volgens Waer. Hij zegt niets over de problemen van het universitaire systeem zélf. Niets over de nefaste en desastreuze gevolgen van de Bologna-hervorming. Deze neemt hij als evident en (schijnbaar) goed genoeg om er niets aan te veranderen. Hij wil ze zelfs strenger toepassen en de academici hun nu reeds onhaalbare prestaties omzetten in een politioneel gecontroleerde prestatiedruk.

Druk en de hieraan verbonden frauduleuze praktijken zullen niet afnemen door uitgebreider te inspecteren, integendeel, ze zullen zich verplaatsen naar meer opake zones en dus gevaarlijker worden. Via bijscholing in “wetenschappelijke integriteit” legt Waer bovendien de verantwoordelijkheid integraal bij de academicus. Zij moeten zich maar conformeren aan de huidige universitaire constellatie en verwachtingen. Dat is ook exact wat Waer bedoelt met “wetenschappelijke integriteit”: conformisme aan de opgelegde regels. Een indirect pleidooi voor meer academische homogenisering dus (waar gehoorzaamheid aan behoudsgezinde regeltjes altijd toe zal leiden) en de hieruit volgende exclusiviteit van het wetenschapsdomein met uitsluiting van hele disciplines tot gevolg.

Ten eerste wil Waer dus meer en strengere controles. Ten tweede wil hij conformisme. Ten slotte zal wie betrapt wordt door de controle en/of zich niet kan/wil conformeren met de regeltjes, het moeten bekopen met ontslag en/of strafrechtelijke sancties. Ik zie weinig redenen om hier niet te spreken over universitaire dictatuur. Waer heeft hier uiteraard niet op zijn eentje de hand in, maar hangt weer de laffe rector uit. Hij toonde aan de oorzaken van de frauduleuze praktijken te kennen, maar wil geen systemische verandering. Meer nog, hij wil meer conformisme met en controle op het systeem – met hevige penalisering voor zij die er niet in meelopen. Waar wijst dit op? Zijn universiteiten malafide instellingen geworden die de totaalsom zijn van de hebzucht van hun werknemers? Natuurlijk niet. Zijn ze misschien zodanig ontworteld dat de goedgelovigheid in de werking van hun systeem niet meer herkend wordt? Evenmin. Het zal eerder liggen aan de lafheid van de ambtenaren die bij machte zijn er concreet wat aan te veranderen van bovenuit. Of zijn die hooggeplaatste ambtenaren net wél verblind door hebzucht en/of naïviteit, terwijl al de rest machteloos toekijkt en ondergaat? Hoe het ook zij, we hoeven geen verandering te verwachten van de rectoren, enkel tegenstand.

Wetenschappelijke instellingen verliezen steeds meer aan geloofwaardigheid en dat stoot op verontwaardiging (zoals Waers reactie symboliseert), maar het lef om hier tegenin te gaan, ontbreekt elke rector en politicus die bij machte is er iets aan te doen. De tijd om van onderuit in te grijpen, is dan ook opnieuw aangebroken. Studenten (en sympathisanten) die dit universitaire klimaat willen aanklagen, verzamelen zich volgende week donderdag 28 maart doorheen Gent voor een heuse betoging. Wie zich niet tevreden stelt met de omgang met dit soort kwesties, kan ook altijd van zich laten horen op het debat van Eos, deBuren en het FWO op 14 mei in de Handelsbeurs te Gent – laat dergelijke discussies niet alleen over aan de wetenschapselite!

dagelijkse newsletter

Unite Talks: Mohamed Barrie

This interview is one to to take your time for! 🙏 🔆 45 minutes of Mohamed Barrie!🔆 💥 Mohamed is a dedicated social worker, organizer and advocate for veganism. He shares his view on structural racism, power, exclusion and veganism. 🌏 Based on his own experiences he shines a new light on the vegan movement and on the role of racism within these movements. 〄 PS: We just started doing these interviews, so feedback is much appreciated!

Geplaatst door u:nite op Dinsdag 20 oktober 2020

take down
the paywall
steun ons nu!