(foto: Gashwin Gomes)
Nieuws, Milieu, Wereldbank, Rode Zee, Dode Zee -

Rode Zee schiet Dode Zee ter hulp

Als het van de Wereldbank afhangt, krijgt het Rode Zee-Dode Zee-project groen licht. Het werd ontworpen om de Dode Zee te redden, maar heeft ook de bedoeling om water te ontzilten en hydro-elektriciteit op te wekken. Het is tevens een symbooldossier voor vrede in het Midden-Oosten. Groene activisten waarschuwen echter voor de gevaren voor het milieu.

maandag 25 februari 2013 16:56

De Dode Zee droogt uit en verliest 1,1 meter van zijn niveau op jaarbasis. Momenteel ligt het wateroppervlak op 426 meter onder de zeespiegel, wat het tot het laagst gelegen meer ter wereld maakt. De oppervlakte kromp de laatste vijftig jaar met een derde, van 960 tot 620 vierkante kilometer.

Cleopatra

De Dode Zee grenst aan Jordanië, Israël en Palestina. Het meer staat bekend om zijn hoge zoutgehalte – daardoor kun je erop drijven. Het is een natuurlijke spa die mineralen bevat die sinds de tijd van Cleopatra gebruikt worden voor de behandeling van huidziekten.

Maar de chemische industrie opereert er momenteel voor miljarden, met de Israeli Dead Sea Works en de Jordaanse Arab Potash Company, die het water als grondstof exploiteren.

Ook als gevolg van een afleiding van de Jordaan, de belangrijkste zijrivier, voor de landbouw, is de totale instroom naar de Dode Zee afgenomen. Dit alles, in combinatie met een veranderd klimaat, maakt dat de Dode Zee gevangen zit in een door de mens veroorzaakte dode omgeving.

Dode Zee doen herleven

Instortingen van wadden, modder en slib vormden meer dan 3000 komvormige sinkholes, die langzamerhand een gevaar vormen voor de stabiliteit van de omliggende wegen, gebouwen, industrie- en landbouwgebieden en de toeristische infrastructuur rond het meer.

Vorig jaar grepen de drie buren naast de kans om de Dode Zee te laten bekronen als een van de zeven wonderen van de natuur.  Ook de kans om de Dode Zee te laten benoemen als Werelderfgoed wordt stilaan een zinkende droom.

“We willen de Dode Zee doen herleven”, zegt Silvan Shalom, Israëls minister van regionale ontwikkeling. “We willen meer water brengen naar de dorre streek. De beste optie is een kanaal waarlangs jaarlijks twee miljard kubieke meter water gepompt wordt van de Rode naar de Dode Zee.”

Het Rode Zee-Dode Zee-watertransport zou bestaan uit een tunnel en zes buizen waarlangs het water zou stromen. Het hoogteverschil zou tevens een ontziltingsinstallatie en twee waterkrachtcentrales aandrijven.

Verkoop van ontzilt water

Na een decenniumlange discussie bracht de Wereldbank vorige maand een reeks studies uit die het project op technisch, milieu-, en sociaaleconomisch vlak haalbaar achten.

De totale investeringskost zou neerkomen op 9,97 miljard dollar, waarvan de helft zou worden afgeschreven op de verkoop van ontzilt water en hydro-elektriciteit en de andere helft gefinancierd zou worden uit de internationale ontwikkelingshulp. “Een win-winsituatie”, zegt Shalom.

“Het project houdt geen steek”, reageert Gidon Bromberg, directeur van Friends of the Earth Middle East-Israel, een milieuorganisatie die Israëlische, Jordaanse en Palestijnse activisten verenigt.

“Het mengen van zeewater uit de Rode Zee met dat van de Dode Zee zal leiden tot zaken als rode algenbloei, het neerslaan van een soort gips en de aanmaak van slijm. De twee soorten water zullen niet mengen maar op elkaar drijven zoals olie en water”, zegt Bromberg.

Blauw water

Deskundigen van de Wereldbank merkten inderdaad op dat een massale inname van water uit de Rode Zee de blauwe kleur van het Dode Zeewater witter zou maken, maar zij suggereerden het gebruik van gipskristallen ter hoogte van de plaats waar het water binnenstroomt om zo het ontstane gips sneller te doen neerslaan.

Een andere zorg is de verontreiniging van het grondwater bij een eventueel lek in het transportsysteem langs de Arava-vallei, tevens een hoog actieve seismografische zone. “Door een aardbeving zouden de pijpen breken en miljoenen liters water het grondwater bevuilen”, zegt Bromberg. Ook hier ziet de Wereldbank oplossingen in de vorm van speciale beveiligingssystemen en kleppen die bij seismische spanning de buizen afsluiten.

“Er hebben al verschillende hoorzittingen plaatsgevonden maar de Wereldbank heeft alle argumenten verworpen. De groene groepen willen gewoon niet dat het project er komt”, zegt Shalom.

Voorafgaand aan het eindverslag organiseert de Wereldbank momenteel een laatste reeks hoorzittingen in Israël, Palestina en Jordanië.

Als het project wordt goedgekeurd, verwacht de Wereldbank dat het kanaal kan worden gebouwd binnen zes jaar en actief wordt in 2020.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!