Thorbjørn Jagland, Noorse secretaris-generaal van de Raad van Europa (Foto: Erik F. Brandsborg, Aktiv I Oslo)
Nieuws, Europa, Samenleving, Politiek, Corruptie, Europese Unie, Millenniumdoelstellingen, Transparantie, Transparancy International, Corruptiebestrijding -

Meer transparantie als wapen tegen armoede en crisis

Transparency International (TI) wil een streng anticorruptiebeleid als wapen tegen armoede. Een groep van 27 regeringsleiders werkt momenteel voorstellen uit om de millenniumdoelstellingen op te volgen. TI, de NGO die elk jaar een wereldwijde corruptie-index opstelt, ziet dit als een kans om bij de aanpak van ontwikkelingsvraagstukken te focussen op transparantie en corruptiebestrijding. TI wijst ook op de noodzaak om corruptie binnen de EU aan te pakken.

woensdag 6 februari 2013 10:59

Volgens Transparency International (TI) was het een cruciale fout om tijdens het uitwerken van de millenniumdoelstellingen weinig aandacht te schenken aan thema’s als transparantie en corruptiebestrijding[1].

2015 nadert en hoewel er vooruitgang is geboekt[2], onder meer wat betreft het naar de basisschool sturen van meisjes en het toegankelijk maken van drinkbaar water, zullen de meeste vooropgestelde doelen waarschijnlijk niet gehaald geworden. Een nieuwe strategie is daarom nodig.

Het High Level Panel on the Post 2015 Development Agenda bestaat uit een groep van 27 regeringsleiders onder leiding van de Britse eerste minister David Cameron, Ellen Johnson Sirleaf, de presidente van Liberia, en Susilo Bambang Yudhoyono, president van Indonesië. De groep werkt aanbevelingen uit voor de opvolger van de millenniumdoelstellingen.

Communiqué

Afgelopen week was er de derde grote conferentie van het panel in Monrovia, de hoofdstad van Liberia. Na afloop verspreidde het panel een communiqué[3] met de belangrijkste conclusies van de bijeenkomst. Veel duidelijkheid verschaffen de conclusies niet.

Transparantie, corruptie en het belang van een goed functionerende overheid en rechtsapparaat worden vermeld als belangrijke voorwaarden om extreme armoede uit de wereld te helpen.

Hoe deze voorwaarden concreet worden vertaald naar nieuwe doelstellingen komt de lezer van het communiqué niet te weten. Wat wel duidelijk is, is dat de vierde bijeenkomst van 25 tot en met 27 maart zal plaatsvinden in Bali, Indonesië.

België

Een gebrek aan transparantie is uiteraard geen exclusief probleem van ontwikkelingslanden.  Zo stelde TI in een rapport uit december nog het gebrek aan duidelijke communicatie en informatietoegankelijkheid aan de kaak bij de 10 grootste beursgenoteerde Belgische bedrijven[4].

Bedrijven als KBC, AB Inbev en Delhaize berichten weliswaar over hun aanpak van corruptie, maar verschaffen amper informatie over hun dochterondernemingen.

De Belgische afdeling van TI zegt hierover het volgende: “Net zoals de 105 grootste multinationals, communiceren ook de 10 grootste Belgische bedrijven weinig of geen financiële gegevens die toelaten te weten in welke mate hun activiteiten in ontwikkelingslanden lokale overheden ten goede komen.”

“Het is moeilijk na te gaan waar bedrijven winst maken, belastingen betalen of politieke campagnes financieren. Het onderzoek wijst uit dat geen enkele van de 10 bedrijven het publiek informeert over de inkomsten die voortkomen uit de landen waar dochtermaatschappijen geregistreerd zijn, noch wat betreft de belastingen betaald aan de regeringen van deze landen.”

Duitsland

Ook in Duitsland woedt er een debat om meer transparantie. Hoewel Duitsland onlangs nog lof kreeg van TI omwille van het transparante defensiebeleid, is er heel wat ontevredenheid over het uitblijven van de Duitse ratificatie van de VN-conventie tegen corruptie (UNCAC)[5]. Duitsland en Tsjechië zijn de enige landen binnen de Europese Unie die dit verdrag nog niet ratificeerden.

De Raad van Europa tikte Duitsland op de vingers voor een tekort aan wetgeving die omkoping van parlementsleden en illegale partijfinanciering moet voorkomen.

De Duitse krant Der Spiegel[6] meldde dat de groep van staten tegen corruptie (GRECO) die deel uitmaakt van de Raad van Europa, zeer ontevreden is over het tekort aan vooruitgang die Duitsland boekt. Zo werden slechts vier van de twintig vooropgestelde GRECO-richtlijnen om politieke corruptie in te perken uitgevoerd.

Met het rapport Money, Politics, Power: Corruption Risks in Europe[7] wees TI vorig jaar al op de noodzaak om corruptie in Europese landen aan te pakken. 25 landen werden gescreend op hun aanpak van corruptie en de transparantie van hun beleid.

TI wijst ondermeer op een tekort aan transparantie bij partijfinanciering en lobbywerk. Daarnaast waarschuwt de NGO voor achteruitgang op het vlak van corruptiebestrijding in onder meer Tsjechië, Hongarije en Slowakije.

Thorbjørn Jagland, secretaris-generaal van de Raad van Europa, waarschuwde op 22 januari voor de gevaren van corruptie in Europa en noemde het een bedreiging voor de democratie[8]. Streng optreden tegen corruptie moet Europa volgens hem helpen uit de economische crisis te raken.

“Corruptie doet het vertrouwen van de burger afnemen in de rechtstaat. Volgens gegevens van de Europese Commissie zou ¾ van de Europese burgers corruptie als een groot probleem in eigen land ervaren. Bijna de helft hiervan gelooft dat de corruptie in eigen land de afgelopen jaren steeg”, aldus Jagland.

Voetnoten

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!