Arco zaaide in jaren negentig
Nieuws, Economie, Samenleving, België, Arco -

Arco zaaide in jaren negentig

Zelfs tweedehands is het wellicht niet meer te vinden, het boekje ‘België verkoopt’, in 1994 (!) uitgegeven door Scoop. De auteurs Karin De Ruyter, Stefaan Michielsen en Johan Mortelmans waren journalisten op de economische redactie van De Standaard. Ze schreven, zoals de ondertitel luidde, over ‘de stille privatisering van Belgische overheidsbedrijven’.

vrijdag 30 november 2012 10:19

In dat rijtje overheidsbedrijven zaten namen als ASLK, NMKN, Distrigas, Gemeentekrediet, CBHK. Dit laatste stond voor het Centraal Bureau voor Hypothecair Krediet en dat aanvankelijk een sobere rol speelde op de markt van het woonkrediet.

Ik citeer: “Met de vastgoedcrisis in het begin van de jaren tachtig kwam er echter een einde aan die bescheiden rol. Het CBHK begon steeds actiever zelf woonkredieten toe te kennen, onder meer via samenwerking met verzekeringsmakelaars en bouwpromotoren.”

“De particuliere banken en spaarbanken, die marktaandelen verloren aan het CBHK, zagen dit met lede ogen aan. Ze deden herhaaldelijk hun beklag bij de minister van Financiën: het CBHK maakte met zijn goedkope leningen tegen vaste rentevoeten de markt kapot. Ze wezen er de minister ook op dat de overheidsinstelling het op een ongezonde manier financierde.”

Om haar activiteiten te financieren had de openbare kredietinstelling zich op de geldmarkt gestort. Maar daar ging het grondig fout. Onderzoek van de boekhouding begin jaren 1990 dwong de CBHK-bestuurders en politici er inderdaad toe in een zeer diepe financiële put te kijken.

Wie wilde de meubelen redden? De Bacob Bank van de christelijke arbeidersbeweging ACW (met haar Arco-coöperatieve) en het Gemeentekrediet toonden veel belangstelling voor een overname. Beide banken zouden trouwens fusioneren tot Dexia.

”Vooral de Bacob Bank had speciale plannen met het CBHK: ze wilde het omvormen tot een instelling voor de ‘effectisering’ van woonkredieten. Met de vakterm ‘effectisering’ duiden financiële experts de techniek aan waarbij individuele kredieten worden omgevormd tot verhandelbare effecten – zeg maar obligaties. Een portefeuille hypotheekleningen wordt als het ware ‘verpakt’ tot een obligatielening en op de markt gebracht. De techniek komt oorspronkelijk uit de Verenigde Staten.”

“Door te ‘effectiseren’ kan een bank een groot pak hypotheekleningen van haar balans laten verdwijnen. Dat is een belangrijk voordeel. De banken moeten immers voor elke 100 frank die ze aan hypotheekleningen verlenen een ‘buffer’ van 4 frank eigen vermogen aanleggen. Tegenover een hypotheekportefeuille van pakweg 100 miljard frank moet dus 4 miljard frank eigen vermogen staan. Die vereiste kan de toekenning van kredieten door de bank afremmen. Als de bank evenwel die hypotheekleningen – of een deel ervan – van haar balans haalt door ze te ‘effectiseren’ en op de markt te brengen, is die buffer eigen vermogen niet meer nodig of wordt hij kleiner.”

Effectiseren was midden jaren 1990 niet mogelijk in ons land. De wetgeving moest aangepast worden. De auteurs van het boekje besloten: “Einde november 1994 keurde de ministerraad alvast enkele maatregelen goed die de effectisering in België mogelijk moesten maken.”

Wat er sinds november 1994 gebeurde kun je lezen in het boek van Didier Verbruggen: ‘De uitverkoop van het ACW: een verhaal over geld en idealen’ (Roularta, 2005). En in het boek van Bernhard Ardaen, ‘Tijdbom Dexia. De inside story’ (Periscoop Producties, maart 2012).

Terloops: dit schaduwbankieren is een onchristelijke lucratieve bezigheid. Volgens het zopas verschenen rapport van de Financial Stability Board (FSB) werd er in 2011 maar liefst 67.000 miljard dollar gedraaid, zowat even veel als we op aarde produceren. En sinds de val van het Wall Street-beurshuis Lehman Brothers in september 2008 weten we met z’n allen wat de nare gevolgen kunnen zijn.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!