People’s Health Assembly in Kaapstad: Health for all now!

vrijdag 13 juli 2012 13:31

De People’s Health Movement is een wereldwijd verspreide beweging, een verzameling van allerhande organisaties en individuen verenigd rond één doel: het recht op gezondheid garanderen voor iedereen. De voorbije vijf dagen kwamen ze voor de derde keer in hun 12-jarige bestaan samen, in Kaapstad. De Belgische ngo Geneeskunde voor de Derde Wereld was aanwezig.

  • “Het bereiken van het meest optimale niveau van gezondheid en welzijn is een fundamenteel mensenrecht.”
  • “De overheden hebben een fundamentele verantwoordelijkheid om een universele toegang te verzekeren tot een kwaliteitsvolle gezondheidszorg, onderwijs en andere sociale diensten volgens de noden van de mensen, niet volgens hun mogelijkheden om te betalen.”
  • “De participatie van de mensen en het werk van vele sociale en syndicale organisaties zijn essentiële pijlers bij het formuleren, implementeren en evalueren van alle gezondheids- en sociale beleidsprogramma’s.”
  • “Gezondheid wordt voor een groot deel bepaald door de politieke, economische, sociale en fysieke omgeving, en zou samen met gelijkwaardige en duurzame ontwikkeling, een topprioriteit moeten zijn op lokaal, nationaal en internationaal niveau.”

Deze zinnen komen uit de People’s Charter for Health, een document dat in 2000 werd opgesteld op de People’s Health Assembly in Bangladesh.

Deze bijeenkomst was een initiatief van enkele organisaties en academici die de filosofie van Alma Ata opnieuw leven wouden inblazen. Op deze bijeenkomst van de WHO in de voormalige Sovjet-Unie in 1978 werd besloten dat het recht op gezondheid voor iedereen gegarandeerd moest worden.

Het middel was ‘comprehensive primary health care’, een toegankelijke en kwaliteitsvolle eerstelijnsgezondheidszorg die ook de sociale determinanten van de gezondheid in de gemeenschap moest aanpakken. Dit moest de prioriteit worden voor de WHO; ‘Health for all by the year 2000’ was de slogan.

Maar het opkomende neoliberalisme maakte korte metten met deze mooie plannen en in het jaar 2000 moest men vaststellen dat er van de mooie droom niets waargemaakt was.

Dat de droom nog steeds velen in de ban hield, bewees de opkomst in Bangladesh: meer dan 1000 mensen daagden op 12 jaar geleden. De grote opkomst en het inspirerende charter zorgden voor zoveel enthousiasme dat men besloot om een nieuwe beweging op te richten, een beweging van nationaal en internationaal actieve ngo’s, vakbonden, boerenorganisaties en andere sociale bewegingen: de People’s Health Movement. Deze moest activisten overal ter wereld verbinden met mekaar om zo progressieve analyses en militante ervaringen uit te wisselen.

De People’s Health Assembly is dus geen theoretisch congres maar een ‘assembly’, een bijeenkomst. Academici zijn aanwezig, maar daarnaast zijn ook veel militanten, mensen uit de ‘grassroots’ (een vaak gebruikte term) van de partij.

In Kaapstad kwamen uiteindelijk een 800-tal mensen opdagen. De focus wordt bewust in het Zuiden gelegd: in India en Latijns-Amerika stond PHM traditioneel gezien al sterk, maar de laatste jaren werd extra aandacht besteed aan het uitbouwen van de beweging in Afrika. De voorbije dagen werden dus getuigenissen gebracht vanuit de drie continenten.

De vier thema’s – één per dag – waren, in chronologische volgorde:

  • The global political and economic context of health
  • Social and physical environments that destroy or promote health
  • Health for All NOW!: Universal coverage and equity in integrated health systems
  • Beyond the current crisis: Mobilizing for Health for All

Op het eerste gezicht theoretische concepten dus, maar het blijft toch de bedoeling van PHM om de nadruk op het activisme te leggen. Tijdens de sessies werd er steeds aandacht besteed aan case studies van geslaagde campagnes. En de vierde dag ging natuurlijk volledig over de praktijk, zie het thema van de dag.

De vijfde en laatste dag ging op dit elan verder. ’s Ochtends werd gediscussieerd over een Cape Town Call to Action, een update van het charter én een planning om de beweging verder uit te breiden in de komende jaren en nog meer op activisme te richten.

Ter info: ook voor Europa probeert men een regionale tak uit te bouwen, volgens velen een must gezien de zware gezondheidsgevolgen van de besparingen de laatste jaren. ’s Namiddags stond een protestmars naar het parlement op het programma.

Elke regio bracht haar eigen eisen mee, maar telkens is het recht op gezondheid de onderliggende gedachte: de Filippijnen protesteren tegen privatisering, de Palestijnen tegen de bezetting, de Latino’s tegen de ontbossing voor nieuwe mijnen, en de recente staatsgreep in Paraguay… en de Zuid-Afrikanen voor betaalbare toegang tot geneesmiddelen.  Dit is waar de PHA om draait: de wetenschap dat over de hele wereld militanten strijden voor dezelfde idealen als jij, geeft je een enorme boost energie om er in je eigen land en omgeving weer volledig voor te gaan!

De grootste Belgische delegatie was van Geneeskunde voor de Derde Wereld: negen deelnemers. Deze ngo heeft partners in Latijns-Amerika, Palestina, Congo en de Filippijnen. De basisvisie van de organisatie is ‘Empowerment voor het Recht op Gezondheid’.

Deze strookt volledig met de PHM en het mag dan ook niet verbazen dat zowel G3W als haar partners sterk vertegenwoordigd waren op de Assembly. Op de sites van Geneeskunde voor het Volk en intal, twee bevriende organisaties in België, zijn blogs te lezen over hoe het hun verging.

Tim Joye en Heleen Aerts

Sites:
People’s Health Movement: http://www.phmovement.org/

People’s Charter for Health: http://www.phmovement.org/en/resources/charters/peopleshealth

Geneeskunde voor de Derde Wereld: http://g3w.be/

Blog GVHV: http://gvhv-mplp.be/nl/planeet

Blog intal: http://www.intal.be/nl/multiblogs/intal+in+het+Zuiden+|+intal+dans+le+Sud

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!