De afgezette Paraguayaanse president Fernando Lugo (foto: La Historia del Día)
Nieuws, Politiek, Staatsgreep, Grondwet, VS, Soja, Latijns-Amerika, Paraguay, Fernando Lugo, Federico Franco, Grootgrondbezitters, Blas N. Riquelme -

Staatsgreep in Paraguay: Fernando Lugo afgezet

De senaat van het Zuid-Amerikaanse land Paraguay heeft op 22 juni president Fernando Lugo afgezet. Lugo, die sinds 2008 aan de macht was, heeft tot kalmte opgeroepen om een uitbarsting van geweld te voorkomen. Lugo’s voormalige vicepresident Federico Franco, lid van de liberale oppositiepartij PLRA, grijpt de macht, naar eigen zeggen tot aan de presidentsverkiezingen die plaatsvinden in 2013.

maandag 25 juni 2012 15:45

Sociale problematiek

Directe aanleiding voor deze machtswissel, door velen een staatsgreep genoemd, was de confrontatie tussen politie en landloze boeren, die reeds gedurende weken eigendommen bezetten van de firma Blas N. Riquelme in het departement Canindeyú.

Op 15 juni bij het krieken van de dag viel een overmacht van 300 agenten de veertigtal bezetters aan, die aangaven te zullen strijden op leven en dood. Elf bezetters en 6 agenten vonden de dood.

In een land waar 10 procent van de bevolking 66 procent van de gronden controleert en waar 30 procent van de rurale bevolking landloos is, dringt een hervorming van de landbouwindustrie zich op. Dat grootgrondbezitters zoals de familie Riquelme hun uitgestrekte terreinen verkregen middels hand- en spandiensten aan de 60-jarige heerschappij van de conservatieve Coloradopartij, waartoe ook de fascistische dictatuur van generaal Strössner hoorde, is meer dan een saillant detail.

Net het feit dat Lugo nooit zijn nek heeft uitgestoken om de erfenissen van de militaire dictatuur op te ruimen, lijkt de aanleiding te zijn voor deze zoveelste uitbarsting van geweld. Zijn apathische houding tegenover de agrarisch-sociale problematiek, die al decennia aansleept, lijkt Lugo nu zuur op te breken.

Staatsgreep

In de andere regeringspaleizen op het continent klinkt de roep ‘staatsgreep’ steeds luider. Onder meer Argentinië, Uruguay en Brazilië lieten hun ambassadeurs terugkomen. Diplomatiek is dit een zeer sterk signaal om het nieuwe regime niet te erkennen. Deze landen dreigen er bovendien mee om Paraguay uit het handelsblok Mercosur te zetten, hetgeen een zware klap zou kunnen betekenen voor de vierde grootste soja-exporteur ter wereld.

Andere landen, zoals Bolivia, Ecuador en Venezuela zullen de nieuwe president Franco evenmin erkennen. Zij hekelen het ondemocratische proces waarin Lugo, die te boek staat als een links-populist, ten onder ging. Ook Lugo zelf is deze mening toegedaan, maar roept in de eerste plaats op tot kalmte.

De reactie van de VS is afwachtend, maar de woordvoerder van het State Department (nvdr: ministerie van Buitenlandse Zaken) heeft tot nu toe niets ingebracht tegen de schending van het democratische principe. Deze reactie is gelijkaardig als toen in 2009 de Hondurese president Zelaya werd afgezet. Opvolger Lobo, grootgrondbezitter en vertegenwoordiger van de rechtse partij PNH leek de voorkeur weg te dragen boven de democratisch verkozen Zelaya.

Diezelfde voorkeur lijkt nu ook de liberaal Federico Franco te genieten in Paraguay boven de gematigd linkse Lugo. Eens te meer lijkt de VS van het principe dat afhankelijk van de eigen belangen het volk zich af en toe kan vergissen in zijn keuzes en de toepassing van het democratische proces.

Nieuwe president

Franco zelf beweert dat het proces dat hem tot president maakte geen staatsgreep was. Hij geeft toe dat de situatie onconventioneel is in de internationale context, maar benadrukt ook dat de Paraguyaanse grondwet deze manier van handelen toestaat om een verandering te bewerkstelligen om uit dergelijke ‘niet-levensvatbare situatie’ te geraken. Op welk artikel van de grondwet hij zich beroept, is evenwel niet geweten.

dagelijkse newsletter

take down
the paywall
steun ons nu!